Towary sprzedawane na terenie Unii Europejskiej muszą spełniać konkretne wymagania. To daje nam gwarancję, że zabawki dla dzieci nie będą zawierać szkodliwych substancji, korzystanie ze sprzętu elektronicznego nie grozi wznieceniem pożaru i po prostu – płacimy za towar dobrej jakości. W Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym obowiązuje swobodny przepływ towarów. Na jakich zasadach jest on możliwy? Jak prawo chroni konsumentów?
Swobodny przepływ towarów w Unii Europejskiej
Przedsiębiorcy z krajów Unii Europejskiej korzystają z możliwości swobodnego przepływu towarów. To jedna z 4 swobód gospodarczych w UE. Oznacza ona, że w państwach członkowskich nie ma ograniczeń w ilości wwożonych do danego kraju i wywożonych z niego towarów. Coś, co jest legalnie sprzedawane w jednym kraju, może być wprowadzone do obrotu w innym kraju – poza ściśle określonymi wyjątkami od tej reguły.
Aby taki wwóz i wywóz towarów na jednolitym rynku UE był możliwy i bezpieczny dla konsumenta, wprowadzone są wspólne wymagania, procedury i zasady oceny produktów oraz ich wprowadzania do obrotu. Te przepisy dzielą się na dwa rodzaje – zharmonizowane i niezharmonizowane.
Wprowadzenie nowego towaru a przepisy:
-
obszar zharmonizowany
Obszar zharmonizowany obejmuje przepisy, które zostały wspólnie określone w europejskich dyrektywach i rozporządzeniach. Unijne zasady mogą dotyczyć zarówno właściwości produktu – np. higieny czy łatwopalności, jak i procesu jego wytwarzania. W zależności od kategorii produktu reguły są mniej lub bardziej szczegółowe, pozostawiają producentom różny zakres swobody. Czy i jakie przepisy unijne obowiązują dla danego produktu, można sprawdzić na stronie Komisji Europejskiej.
-
obszar niezharmonizowany
W tym obszarze nie funkcjonują ustalenia określone w unijnym prawodawstwie. Oznacza to, że zamiast w przepisach unijnych są one doprecyzowane w krajowych przepisach technicznych i ogólnych przepisach bezpieczeństwa produktów. By swobodny przepływ towarów w obszarze niezharmonizowanym był możliwy, wprowadzono zasadę wzajemnego uznawania. Zgodnie z nią towar, który został wprowadzony do obrotu w jednym państwie UE lub EOG, może zostać wprowadzony również w każdym innym. Pozostali członkowie wspólnoty przyjmują bowiem, że spełnił on wymogi w danym kraju i jest to tym samym produkt bezpieczny.
Dla towarów, które nie są objęte ani przepisami UE, ani krajowymi, obowiązują ogólne zasady dotyczące bezpieczeństwa produktów, regulowane Dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów w UE, a w Polsce (na poziomie krajowym) w Ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
