Umowa nieetatowa – co to jest?
Umowa etatowa i nieetatowa – mimo że wciąż nie obowiązują – nieustannie budzą kontrowersje. To nowe formy zatrudnienia opracowywane przez powołaną w 2016 r. Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy. Rynek pracy w Polsce i Europie przeobraża się bardzo dynamicznie. Z jednej strony częściej zmieniamy pracę i cenimy sobie elastyczność, możliwość rozwoju, a z drugiej oczekujemy bezpieczeństwa i stabilizacji.
Kodeks pracy reguluje wzajemne prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika – jednak tylko tego, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Przywileje, takie jak płatny urlop wypoczynkowy czy długi okres wypowiedzenia dotyczą etatowców. Osoba wykonująca zlecenie albo dzieło, często może liczyć na większe stawki, ale jest mniej zabezpieczona w przypadku choroby czy innych problemów. W takich przypadkach niewykonywanie pracy oznacza brak wynagrodzenia.
Dużym problemem społecznym są tak zwane śmieciówki i fakt ich nadużywania przez pracodawców. W sytuacjach, w których powinni oni zatrudnić pracownika na etacie, odprowadzać za niego wszystkie składki do ZUS-u, zapewniać prawo do urlopu i okresu wypowiedzenia, często podpisują umowy cywilnoprawne – umowę-zlecenie bądź umowę o dzieło.
Te nieuczciwe praktyki może ograniczyć nowelizacja Kodeksu pracy. Zgodnie z założeniami mają zostać wprowadzone nowe formy zatrudnienia, które w przeciwieństwie do umów śmieciowych będą podlegać prawu pracy. W samej umowie o pracę – umowie etatowej – nie zmieni się wiele. Jeśli przedsiębiorca zatrudni pracownika na krótki czas, będzie mógł wybrać jedną z trzech opcji. Są nimi:
- umowa o pracę sezonową,
- umowa o pracę tymczasową,
- umowa o pracę nieetatową.
Te formy w założeniu mają być wygodne dla pracodawców i korzystniejsze dla pracowników niż śmieciówki. Mają gwarantować prawo do urlopu i ubezpieczenia.
Umowa o pracę nieetatową – na czym polega?
Nieetatowa umowa o pracę będzie obowiązywać przy krótkoterminowym zatrudnieniu. Dotyczy nie pracy regularnej, a okazjonalnej. Pracodawca ma dowolność – jeśli wie, że w jakimś okresie dodatkowe ręce do pracy się nie przydadzą, nie musi zatrudniać pracownika i pokrywać kosztów. Pracownik z kolei może stawić się w pracy, ale też ma prawo odmówić. Jeśli pracuje, jest chroniony przez prawo pracy – ma możliwość wzięcia urlopu, opłacone składki ZUS. Ważną cechą tej umowy jest maksymalny wymiar czasu pracy – wynosi on 16 godzin tygodniowo. Jeśli ta norma zostanie przekroczona, to zaczyna obowiązywać umowa o pracę etatową i pracownik nabywa wszelkich praw z nią związanych.
