W polskim prawodawstwie występuje wiele rodzajów umów. W poniższym artykule przedstawiamy czym jest umowa ramowa w obszarze zamówień publicznych oraz umowa ramowa o współpracy.
Umowa ramowa – definicja
1) Umowa ramowa PZP
Czym jest umowa ramowa? Definicja z Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych mówi, że za umowę ramową należy rozumieć „umowę zawartą między zamawiającym a jednym lub większą liczbą wykonawców, której celem jest ustalenie warunków dotyczących zamówień publicznych, jakie mogą zostać udzielone w danym okresie, w szczególności cen i jeżeli zachodzi taka potrzeba, przewidywanych ilości” (Art.2, pkt. 9a). Umowę ramową stosuje się najczęściej, gdy nie można do końca określić całkowitego zakresu przedmiotu umowy ani też dokładnie określić terminu realizacji. Jakie mogą być przykłady umów ramowych? Np. na dostawy paliwa, roboty budowlane.
2) Umowa ramowa – o współpracy
Umowę ramową można też interpretować w inny sposób. Jak wskazuje się w Serwisie informacyjno-usługowym dla przedsiębiorcy, to inna nazwa na umowę o współpracy, którą dopuszcza Kodeks cywilny. Art. 3531.: „Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”.
Umowa ramowa – zasady
Zasady zawierania umowy ramowej wg prawa zamówień publicznych znajdują się w Dziale III, Rozdziale 1. Poniżej przedstawiamy kilka z zawartych ustawie warunków.
- Zamawiający, chcąc podpisać umowę ramową, musi przeprowadzić wcześniej postępowanie „stosując odpowiednio przepisy dotyczące udzielania zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego, negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub partnerstwa innowacyjnego”.
- Umowa ramowa zawierana jest najdłużej na 4 lata. Oczywiście występują wyjątki – jeśli ze względu na przedmiot zamówienia i szczególny interes zamawiającego wystąpi konieczność podpisania dokumentu na dłuższy okres (należy wtedy powiadomić Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o wartości umowy, jej przedmiocie i podać powody dotyczące wydłużenia zakresu lat). Umowa ramowa nie może być wykorzystana przez zamawiającego do ograniczania konkurencji.
Jakie zasady powinna spełniać umowa ramowa w myśl zasad umowy o współpracy? Ten dokument nie ma ograniczeń czasowych, jak w przypadku umowy ramowej zamówień publicznych. Ważne jest jednak, by była wyraźna różnica między tym typem dokumentu, a umową o pracę (brak zapisów np. o urlopach, wykonywaniu określonych obowiązków w konkretnym miejscu i czasie).
Wypowiedzenie umowy ramowej
Sposoby wypowiedzenia umowy dotyczącej współpracy powinny zostać zawarte w konkretnym dokumencie podpisanym między stronami. To one określają, na jakiej zasadzie może dojść do rozwiązania współpracy.
Jeśli chodzi o zamówienia publiczne, to zawarcie umowy ramowej nie jest jednoznaczne z tym, że zamawiający udzieli wykonania zlecenia drugiej stronie. Należy tu przywołać orzeczenie KIO w wyroku z dnia 22.11.2013: „Zawarcie umowy ramowej polega jedynie na ustaleniu warunków przyszłych zamówień, a nie na ich udzieleniu ani nawet na wstępnym ich przyrzeczeniu. Zawarcie umowy ramowej stanowi jedynie jeden z etapów złożonego strukturalnie i stopniowo rozwijającego się procesu zmierzającego do udzielenia zamówienia publicznego i nie jest jednoznaczne z udzieleniem zamówienia publicznego. (…) Zawarcie umowy ramowej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem zamawiającego. Celowość decyzji zamawiającego nie podlega kwestionowaniu przez wykonawców”.
Przeglądając różne wzory umów ramowych można dostrzec, że dopiero w załączonej umowie wykonawczej (którą dołącza się do wglądu do umowy ramowej), określa się zasady wypowiadania tejże.
Umowa ramowa – wzór
W przypadku umowy ramowej o współpracę wzór dostępny jest w rządowym serwisie informacyjno-usługowym dla przedsiębiorców. Należy umieścić w niej podstawowe elementy: datę i miejsce zawierania, dane stron umowy, osoby reprezentujące, pełnomocników. Następnie powinno określić się przedmiot umowy, czas jej trwania, sposoby rozwiązania umowy, metody rozliczenia, elementy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz podpisy.
Spektrum dziedzin zawierania umowy ramowej jest bardzo szerokie i należy umowy dopasowywać do konkretnego zamówienia. Ważne jest, by wszelkie ustalenia nie łamały zasad ustawy Prawo zamówień publicznych.
