Czynny podatnik VAT - czy prowadzić działalność gospodarczą jako vatowiec, czy lepiej korzystać ze zwolnienia z VAT? Jakie są plusy i minusy bycia vatowcem?
Podatek VAT to podatek od towarów i usług, który został wprowadzony w Polsce w 1993 roku. Podatkiem tym objętych jest większość towarów i usług. Choć powszechnie uważa się, że VAT dotyczy jedynie przedsiębiorców, to tak naprawdę jego koszt ponosi konsument ostateczny, czyli podmiot, który nabywa produkt lub usługę i nie odsprzedaje go dalej. Najczęściej jest nim nie przedsiębiorca, a każdy z nas. Podatek VAT naliczany jest procentowo od wartości produktu lub usługi. W Polsce podstawowa stawka to 23%. Poza tym mamy produkty i usługi objęte niższymi stawkami – np. 5% lub 8%.
Płatnik VAT - kto to jest?
Najpierw należy wyjaśnić kilka nieścisłości, które są dość powszechne w kontekście pojęć płatnika i podatnika VAT.
Płatnik VAT to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, która jest zobowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Płatnik podatku VAT ma obowiązek obliczyć i pobrać należny podatek od podatnika oraz wpłacić go do urzędu skarbowego. Dokładny opis tego, kim jest płatnik VAT, znaleźć można w art. 18 Ustawy o VAT. Wynika z niego, że płatnik VATu to wyłącznie organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.) oraz komornicy sądowi.
Podatnik VAT czynny i bierny
Skoro płatnik VAT to np. komornik, to jak nazywa się firmę, która pobiera i odprowadza VAT od towarów i usług? Otóż jest to podatnik VAT czynny. Podatnik VAT bierny oznacza zaś podmiot zarejestrowany do VAT, który korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.
Działalność gospodarcza VAT
Przed założeniem działalności gospodarczej, przedsiębiorca powinien się zastanowić czy będzie chciał (i czy może) być podatnikiem VAT czynnym czy też będzie korzystał ze zwolnienia z VAT. Niestety nie ma prostej odpowiedzi na to, czy bardziej opłaca się mała firma bez VATu czy z VATem, bo zależy to od przedmiotu działalności. Opłacalność zwolnienia z VAT będzie zależała również od tego, kim są nabywcy towarów lub usług.
Aby prowadzić działalność bez VAT, trzeba móc skorzystać ze zwolnienia z VAT. Obecnie, firma może być zwolniona z VAT ze względu na przedmiot działalności bądź ze względu na obroty.
• Zwolnienie przedmiotowe VAT obejmuje między innymi:
◦ dostawy znaczków pocztowych, własnych produktów rolnych, produktów spożywczych dla OPP, gotowych posiłków dla pasażerów, usług świadczonych przez techników dentystycznych,
◦ usług w zakresie ochrony zdrowia oraz edukacji
◦ usług ubezpieczeniowych, udzielania kredytów
Dokładna lista zwolnień przedmiotowych znajduje się w art. 43 Ustawy o VAT.
• Zwolnienie podmiotowe (ze względu na obrót) dotyczy sytuacji, w której podatnik nie przekroczył 200.000 zł sprzedaży w danym roku podatkowym. Przy rozpoczynaniu działalności w trakcie roku kalendarzowego to, od jakiego obrotu VAT będzie konieczny, oblicza się proporcjonalnie do ilości dni, jakie pozostały do końca roku kalendarzowego. Po przekroczeniu limitu przejście na VAT jest obowiązkowe.
Trzeba oczywiście pamiętać, że niektóre rodzaje działalności wykluczają możliwość zwolnienia z VAT, nawet jeśli podatnik nie osiąga obrotu określonego ustawą.
Jak zostać vatowcem?
Aby stać się podatnikiem VAT czynnym należy złożyć w urzędzie skarbowym deklarację VAT-R. Można zrobić to listownie, elektronicznie bądź osobiście. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu (miejsce prowadzenia działalności gospodarczej).
Kiedy firma staje się vatowcem? Teoretycznie z chwilą uzyskania wpisu do rejestru, ale sprawa nie jest aż tak prosta. Organ skarbowy musi sprawdzić dane podane w zgłoszeniu. Nierzadko trwa to ponad miesiąc (średni czas rejestracji w 2018 r. wynosił około 3 miesięcy). W tym czasie firma już działa i jeśli będzie wystawiać fakturę, to powinna zrobić to już z podatkiem VAT. Jej kontrahent ma prawo do odliczenia naliczonego VAT. Jednocześnie, jeśli firma nie uzyska z jakiegoś powodu statusu podatnika VAT czynnego, to nie będzie miała prawa naliczenia VAT, a jej kontrahent jego odliczenia.
Czy warto być vatowcem?
Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Zależy to od rodzaju prowadzonej działalności. Co do zasady, zalety VAT to możliwość obniżenia podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego. Mówiąc wprost, vatoviec kupując coś na firmę, płaci kwotę netto, a nie brutto, co obniża koszty działalności.
Jednocześnie, musi do swoich cen za produkty i usługi doliczyć VAT dlatego, jeśli sprzedaje towar konsumentom indywidualnym, jego ceny mogą być wyższe niż w przypadku firm, które nie są płatnikami VAT.
Ogólnie stosuje się zasadę, że jeśli firma ma wysokie koszty i jednocześnie jej klientami są głównie firmy, to warto być podatnikiem czynnym VAT. Jeśli zaś firma sprzedaje towar konsumentom detalicznym i ma niskie koszty, to lepiej skorzystać ze zwolnienia z VAT.
Przy podejmowaniu decyzji o tym, czy być płatnikiem VAT należy też rozważyć ryzyko, tego, że nasi kontrahenci nie będą uczciwi. Kiedy stajemy się podatnikiem VAT, automatycznie musimy odprowadzić VAT od wystawionej faktury, nawet wtedy, kiedy kontrahent za usługę nie zapłacił (chyba że firma rozlicza się metodą kasową). Oznacza to, że trzeba będzie na VAT wyłożyć własne środki, a ich odzyskanie, jeśli kontrahent będzie unikał płatności, będzie czasochłonne i trudne. Jeśli zatem w ramach działalności trzeba często podejmować ryzyko związane z nawiązywaniem kontaktów handlowych z nowymi firmami, które płacą dopiero po wykonaniu usługi, to bycie podatnikiem VAT może nawet firmę doprowadzić do bankructwa, jeśli część kontrahentów okaże się nieuczciwa.
Kiedy płacimy VAT?
To pytanie jest nieco podchwytliwe, bo należy tu rozróżnić sytuację, kiedy mówimy o czynnym podatniku VAT (przedsiębiorcy) i momencie, kiedy reguluje on swoje zobowiązania podatkowe od sytuacji, kiedy mówimy o płaceniu VATu jako podatku od towarów i usług.
VAT jako konsumenci płacimy w prawie każdej sytuacji, kiedy kupujemy coś w sklepie lub nabywamy określoną usługę.
Kiedy przedsiębiorca płaci VAT? Deklaracja podatkowa składana jest do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Jestem vatowcem - jak się rozliczać ?
Czynny vatowiec musi każdego miesiąca przeprowadzić rozliczenie sprzedaży z uwzględnieniem poniesionych kosztów. Kwota podatku VAT, która wynika ze sprzedaży towarów czy usług, to podatek należny, który należy odprowadzić do Urzędu Skarbowego. Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia tego podatku o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z dokonanych zakupów, które zostały zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodu.
Obowiązki vatowca:
Bycie vatowcem wiąże się z wieloma dodatkowymi procesami, które trzeba wykonywać każdego miesiąca:
• Składanie deklaracji VAT – należy to robić każdego miesiąca lub raz na kwartał (dotyczy podatników, którzy mogą rozliczać się kwartalnie).
• Prowadzenie ewidencji sprzedaży oraz wystawianie faktur VAT (po każdej sprzedaży towaru lub usługi, nie później niż do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży),
• Odprowadzanie podatku VAT należnego
Podatek dochodowy vatowca
W zakresie podatku PIT nie ma znaczenia czy przedsiębiorca jest vatowcem, czy nie. Naliczenie podatku wygląda tak samo w przypadku podatnika VAT czynnego i biernego.
Podatnik VAT – najczęstsze pytania:
Kiedy staję się płatnikiem VAT?
Większość z nas (niezależnie czy mówimy tu o przedsiębiorcach, czy zwykłych konsumentach) płatnikiem VAT nie stanie się nigdy, gdyż – jak wspomniano na początku artykułu, płatnikiem VAT jest jedynie organ egzekucyjny bądź komornik sądowy.
Podatnikiem VAT czynnym, przedsiębiorca staje się z chwilą zgłoszenia się do rejestracji VAT i otrzymania pozytywnej decyzji organu skarbowego.
Jak zostać płatnikiem VAT?
To popularne pytanie powinno raczej brzmieć – jak zostać podatnikiem VAT czynnym. Płatnikiem VAT można bowiem zostać wtedy, kiedy … jest się komornikiem sądowym.
Podatnikiem VAT czynnym można zostać poprzez złożenie wniosku VAT-R do organu skarbowego.
Czy ryczałtowiec może być vatowcem?
Z uwagi na to, że ryczałt to forma rozliczania podatku dochodowego, a VAT to podatek od towarów i usług, nie ma żadnych przeciwskazań, by ryczałtowiec stosował VAT. Ryczałt vatowiec może stosować wtedy, kiedy spełnia kwalifikacje do rozliczania się tą formą PIT oraz będzie mu się to kalkulowało.
Jak wygląda ewidencja sprzedaży u VATowca?
Jeśli przedsiębiorca jest podatnikiem VAT i jednocześnie jest zwolniony z kasy fiskalnej, to dokonując sprzedaży na rzecz konsumenta, który nie prosi o fakturę, nie musi wystawiać ani faktury, ani paragonu. Taka sprzedaż nazywa się sprzedażą bezrachunkową. Jej ewidencja polega na umieszczeniu sprzedaży w rejestrze sprzedaży VAT, a wartość przepisuje się potem do KPiR.
Jak zarobić na vacie?
Zarabianie na vacie polega na wystawianiu i kupowaniu fikcyjnych faktur. Zarabianie na VAT jest nielegalne i grozi za to kara grzywny oraz pozbawienia wolności.
VAT R- ile kosztuje?
Złożenie deklaracji rejestracji do VAT (VAT-R) jest bezpłatne. Opłata 170 zł jest wymagana jedynie wtedy, kiedy przedsiębiorca będzie chciał uzyskać pisemne potwierdzenie rejestracji do VAT.
Kiedy muszę być vatowcem?
Wtedy, kiedy twój obrót przekroczy limit 200.000 zł rocznie lub kiedy prowadzisz działalność, która uniemożliwia zwolnienie z VAT (np. działalność prawnicza, doradztwo, działalność jubilerska).
Jestem vatowcem, co mogę odliczyć?
Od każdego zakupu, który stanowi koszt firmowy, VATowiec odlicza zapłacony VAT. W efekcie jego koszt stanowi jedynie kwota netto zakupu. Dotyczy to każdego zakupu, który stanowi koszt firmowy i który jest obciążony podatkiem VAT.
Nie jestem vatowcem - jak się rozliczać?
Przedsiębiorca, który korzysta ze zwolnienia z VAT, nie ma prawa do odliczenia podatku VAT. Jego koszt stanowi całość faktury brutto.
