Gdy ulegniemy wypadkowi w drodze do lub z pracy, przysługują nam wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy i inne świadczenia. Jakie warunki trzeba spełnić, żeby je uzyskać?
Wypadek w drodze do pracy
Definicję wypadku w drodze do pracy podaje ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – jest to nagłe zdarzenie wywołane zewnętrzną przyczyną, do którego doszło na drodze do, lub z miejsca zatrudnienia czy wykonywania czynności służbowych, o ile była to najkrótsza możliwa trasa i nie została wcześniej przerwana.
Wątpliwości budzi zapis dotyczący możliwych przerw, a także wymóg korzystania z najkrótszej drogi. Uznaje się bowiem, że jeśli istniał uzasadniony powód do przerwania drogi i nie trwało ono dłużej, niż to konieczne, wówczas przypadek taki również nazywany jest wypadkiem w drodze do pracy.
Przykładowo, wypadek samochodowy w drodze do pracy będzie zgadzać się z podaną definicją, jeśli poszkodowany nie robił w trakcie jazdy przystanków na przykład w celu załatwienia prywatnych spraw. Jeśli jednak musiał się na chwilę zatrzymać, ponieważ wymagał tego stan techniczny pojazdu, a potem od razu ruszył w dalszą drogę, taka przerwa w świetle przepisów zostanie uznana za uzasadnioną.
Co więcej, pracownik może argumentować, że wybrana przez niego dłuższa trasa jest bardziej dogodna od tej najkrótszej.
Ponadto, przepisy dotyczące wypadku w drodze do pracy stosuje się również w sytuacji, gdy osoba podróżowała między pracą a
• innym miejscem zatrudnienia,
• miejscem wykonywania zwykłych czynności zawodowych,
• miejscem spożywania posiłków,
• uczelnią lub szkołą.
Zgłoszenie wypadku w drodze do pracy
Gdy pracownik uległ wypadkowi w drodze do pracy, ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia o tym pracodawcy. Przede wszystkim dlatego, że przełożony ma prawo wiedzieć, gdzie znajduje się podwładny w czasie służbowym, ale również dlatego, że konieczne jest ustalenie okoliczności zdarzenia.
Jeśli zostanie ono uznane za wypadek komunikacyjny w drodze do pracy, wówczas ubezpieczonemu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe w wysokości 100% podstawowej pensji. Okres jego wypłacania uzależniony jest od wieku zatrudnionego. Osoby powyżej 50. roku życia dostają świadczenie przez 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, a młodsi pracownicy – przez 33 dni.
Jeśli po upływie tego terminu pracownik nadal jest niezdolny do pracy, przysługuje mu zasiłek chorobowy. Wypłacany jest przez maksymalnie 182 dni, również w wysokości 100% podstawy.
Nie znaczy to, że po tym czasie poszkodowany zostaje pozostawiony bez wsparcia finansowego. W przypadku, gdy nadal nie może wrócić do pracy, ale po okresie rekonwalescencji prawdopodobnie będzie to możliwe, zatrudniony może starać się o świadczenie rehabilitacyjne. Wypłacane jest przez maksymalnie 12 miesięcy, w tym przez 3 pierwsze miesiące w wysokości 90%, a następnie 75% pensji. Gdy poszkodowana jest kobietą w ciąży, jej świadczenie wynosi 100% podstawy. Co więcej, jeśli wypadek spowodował trwałą utratę zdolności do pracy, pracownikowi przysługuje renta. Decyzję o jej przyznaniu podejmuje lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
A co z odszkodowaniem ZUS za pobyt w szpitalu? Okazuje się, że jeśli chodzi o wypadki w drodze do pracy – a nie w czasie wykonywania obowiązków służbowych czy z uwagi na chorobę zawodową – tego typu jednorazowe świadczenie nie przysługuje pracownikowi.
Karta wypadku w drodze do pracy
Zawiadomienie o wypadku w drodze do pracy nie wystarczy, by uzyskać prawo do świadczeń chorobowych – przełożony musi jeszcze uznać, że rzeczywiście zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane w ustawie.
W tym celu pracodawca lub osoba przez niego wyznaczona ustala okoliczności zdarzenia, biorąc pod uwagę zeznanie poszkodowanego i świadków oraz dowody zabezpieczone przez służby ratunkowe i policję. Na ich podstawie sporządza kartę wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Ma na to 14 dni.
Na dokumencie umieszcza się:
• dane płatnika składek,
• dane poszkodowanego,
• datę i miejsce wypadku,
• informację o tym, czy do zdarzenia doszło w drodze do bądź z pracy,
• czas zwykłego rozpoczęcia pracy i jej zakończenia,
• miejsce pracy,
• szczegółowy opis wypadku,
• informację o czynnościach podjętych przez odpowiednie służby,
• dane świadków wypadku,
• datę i miejsce sporządzenia karty wypadku,
• ewentualnie – podanie przyczyn, jakie uniemożliwiły sporządzenie dokumentu w terminie 14 dni.
Jeśli na podstawie zebranych danych zwierzchnik uzna, że zdarzenia nie można nazwać wypadkiem w drodze do lub z pracy w rozumieniu przepisów, wówczas na karcie wypadku musi znaleźć się też uzasadnienie takiej decyzji.
