Jakich specjalistów wciąż brakuje na rynku pracy? Którzy pracownicy muszą liczyć się z trudnościami ze znalezieniem zatrudnienia w Polsce? Na te pytania odpowiada badanie Barometr Zawodów, przeprowadzane każdego roku na zlecenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Badanie pokazuje zarówno zapotrzebowanie na rynku pracy wobec przedstawicieli danej profesji w skali ogólnopolskiej i wojewódzkiej, jak i pozwala zweryfikować popyt na zawody w poszczególnych powiatach. Dzieli profesje na 3 kategorie – deficytowe, zrównoważone i nadwyżkowe.
Zgodnie z informacją podaną przez barometrzawodów.pl:
• Zawody deficytowe to takie, w których liczba wolnych miejsc pracy jest większa niż liczba osób zainteresowanych podjęciem pracy i spełniających wymagania pracodawców (najtrudniej pracodawcom znaleźć kandydatów do pracy).
• Zawody w równowadze to te, w których liczba wolnych miejsc pracy jest zbliżona do liczby osób zainteresowanych podjęciem pracy i spełniających wymagania pracodawców.
• Zawody nadwyżkowe to takie, w których liczba wolnych miejsc jest mniejsza niż liczba osób zainteresowanych podjęciem pracy i spełniających wymagania pracodawców (najtrudniej osobom poszukującym pracy znaleźć zatrudnienie).
Najbardziej potrzebne zawody w Polsce
Jakich zawodów brakuje w Polsce? Badanie z 2019 r. przedstawia listę kilkudziesięciu profesji. Są to:
• zawody związane z branżą budowniczą i pokrewnymi: betoniarze i zbrojarze, brukarze, cieśle i stolarze budowlani, dekarze i blacharze budowlani, monterzy instalacji budowlanych, murarze i tynkarze, operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych, pracownicy robót wykończeniowych w budownictwie, robotnicy budowlani, operatorzy obrabiarek skrawających, spawacze, ślusarze, robotnicy obróbki drewna i stolarze,
• profesje dotyczące branży motoryzacyjnej: kierowcy autobusów, samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, a także mechanicy pojazdów samochodowych,
• zawody związane z branżą gastronomiczną: cukiernicy, kucharze, piekarze, szefowie kuchni,
• profesje z branży usług: fryzjerzy, kosmetyczki,
• zawody związane z ochroną zdrowia: lekarze, pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci, masażyści, opiekunowie osób starszych i niepełnosprawnych,
• samodzielni księgowi, pracownicy ds. rachunkowości i księgowości,
• pozostałe profesje: elektrycy, elektromechanicy i elektromonterzy, krawcy i pracownicy produkcji odzieży, magazynierzy.
Ponadto twórcy Raportu podsumowującego badanie w Polsce Barometr Zawodów 2019 zwracają uwagę na fakt, że „w powiększającej się puli zawodów deficytowych dominują takie, w których pracowników zniechęcają trudne warunki pracy i/lub podjęcie pracy wiąże się ze zdobyciem drogich i czasochłonnych uprawnień”.
Prognozuje się również, że rosnącego zapotrzebowania zawodowego w niektórych branżach nie będą w stanie wypełnić bezrobotni zarejestrowani w urzędach pracy.
Lista zawodów nadwyżkowych
W 2019 r. w skali ogólnopolskiej odnotowano tylko jeden zawód nadwyżkowy – ekonomista. Wskazuje się, że jest to w dużej mierze wynik nietrafionych decyzji edukacyjnych. Osoby z wykształceniem ekonomicznym często decydują się na przebranżowienie, na przykład wybierając księgowość czy inne pokrewne branże.
Warto też zauważyć, że w miastach wojewódzkich obserwuje się też nadwyżkę m.in. historyków, filozofów, politologów, kulturoznawców, pedagogów, socjologów i specjalistów ds. badań społeczno-ekonomicznych.
