Pracodawca ma prawo wymagać od podwładnego, by ten nie ujawniał nieupoważnionym osobom istotnych informacji dotyczących funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wynika to zarówno z Kodeksu pracy jak i Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Co może zrobić szef, by skutecznie egzekwować tę regułę? Jakie są konsekwencje naruszenia zasady poufności?
Zasada poufności w pracy - etyka i przepisy
Zasada poufności wymieniona jest w Kodeksie pracy w katalogu podstawowych obowiązków pracownika. W art. 100. § 2. czytamy: „Pracownik jest obowiązany w szczególności (…) przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach”. Nieujawnianie informacji, które mogłyby narazić na szkodę przedsiębiorstwo, uznaje się zatem za jeden z kluczowych elementów świadczących o „sumienności i staranności w wykonywaniu poleceń” przełożonego.
Jakich informacji pracownik nie powinien ujawniać? Bardziej precyzyjna w tym zakresie jest wspomniana Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W art. 11. czytamy, że czynem nieuczciwej konkurencji jest „ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa”.
Za tę ostatnią rozumie się z kolei: „informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności”.
Warto pamiętać, że dodatkowe informacje na temat tego, jakich informacji pracownik nie może przekazywać osobom trzecim, mogą zostać zawarte w umowie o pracę. Nie jest to jednak konieczne, gdyż zasada poufności wynika wprost z wymienionych przepisów.
Niedziałanie na szkodę pracodawcy powinno również wynikać z poczucia lojalności wobec przedsiębiorstwa. Naruszenie zasady poufności jest jednym z powodów, dla których pracodawca może rozwiązać z podwładnym umowę z uwagi na utratę do niego zaufania.
Zasada poufności danych - kara
Pracodawca nie może wprowadzić żadnych kar umownych za naruszenie zasady zachowania poufności. Sankcje za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa określa ustawa i nie mogą one zostać rozszerzone przez pracodawcę w ramach przepisów wewnątrzzakładowych.
Jeśli dojdzie do naruszenia, o którym mowa, przedsiębiorca może żądać od danej osoby (w tym wypadku pracownika):
„1. zaniechania niedozwolonych działań;
2. usunięcia skutków niedozwolonych działań;
3. złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
4. naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;
5. wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;
6. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego - jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony”.
