Studia online – na czym polegają? Dla kogo? Rekrutacja

Studia online to coraz bardziej popularny tryb kształcenia, które oferuje coraz szersze grono polskich uczelni. E-learning, pozwalając łączyć studia z pracą, życiem osobistym czy rodzinnym, jest dla niektórych jedyną szansą na uzyskanie wykształcenia wyższego. Na czym polegają studia online, dla kogo są dobrym rozwiązaniem i czy mają taką samą wartość, jak tradycyjna forma kształcenia?

Studia online – jak wyglądają?

Studia online to coraz popularniejsza forma pobierania nauki na wyższych uczelniach. Jeszcze nie tak dawno były one przejawem nowoczesności, do której wielu podchodziło z dystansem. Sytuacja zmieniła się w czasach pandemii, gdy kształcenie na odległość było jedyną możliwością rozpoczęcia bądź kontynuowania edukacji. Choć po latach wszystko wróciło do normy, wiele uczelni wyższych podtrzymało ofertę kształcenia zdalnego. Na czym obecnie polegają wykłady i ćwiczenia prowadzone przez internet i czy studia online są legalne? 

Studia online – jak sama nazwa wskazuje – to tryb kształcenia, które odbywa się na odległość, za pośrednictwem internetu. W praktyce oznacza to, że studiowanie w trybie online nie wymaga regularnych zjazdów na uczelni, tak jak jest w przypadku typowych studiów zaocznych. Warto jednak podkreślić, że słowo „regularnych” nie zostało tutaj użyte przypadkowo. Wbrew powszechnym przekonaniom, kształcenie zdalne w 100 procentach nie jest możliwe, a konkretniej – w wielu przypadkach nie jest legalne. 

Dziś większość uczelni wyższych korzysta z zaawansowanych platform edukacyjnych, które umożliwiają studentom naukę na odległość. Ci otrzymują dostęp do platform e-learningowych, na których udostępniane są im wszystkie niezbędne materiały do nauki. W kształceniu wykorzystywane są różnego rodzaju metody dydaktyczne, takie jak webinary, prezentacje czy testy. Student potrzebuje więc jedynie komputera, tabletu lub smartfona z dostępem do internetu, by móc uczestniczyć w zajęciach i zaliczeniach.

• Dwa modele studiów online

Najczęściej praktykowane są dwa rozwiązania prowadzenia zajęć online – zajęcia w czasie rzeczywistym, które odbywają się według wcześniej ułożonego harmonogramu lub udostępnianie materiałów dydaktycznych studentom, z których mogą oni korzystać w wybranym przez siebie czasie. W modelu pierwszym zajęcia transmitowane są na żywo z miejsca, w którym przebywa osoba prowadząca, a słuchacze mają możliwość kontaktu zarówno z wykładowcą, jak i innymi studentami. Model drugi gwarantuje znacznie większą swobodę studiowania, ponieważ zakłada samodzielne korzystanie z materiałów w najbardziej dogodnym dla siebie czasie, niemniej kontakt z prowadzącym może być nieco utrudniony, choćby przez to, że studenci nie mogą natychmiast zapytać i uzyskać odpowiedź na temat niejasnej kwestii z wykładu.

• Zaliczenia na studiach online

Forma weryfikowania posiadanej przez słuchaczy wiedzy zależy głównie od uczelni oraz indywidualnych praktyk wykładowców. Wielu z nich ma przyjęte swoje taktyki, które mogą dopuszczać zarówno egzaminy online z wykorzystaniem kamer i mikrofonów, testy czy prace pisane zdalnie, jak również egzaminy organizowane w siedzibie uczelni. I tym właśnie sposobem dochodzimy do sedna studiów online, które online są tylko w pewnym stopniu. 

Co to oznacza w praktyce? Studiowanie online będzie wymagało zrealizowania co najmniej kilku zjazdów w semestrze, które muszą odbyć się na uczelni. W przypadku niektórych szkół i wybranych kierunków niezbędne jest organizowanie cyklicznych spotkań studentów z wykładowcami, podczas których najczęściej przeprowadza się ćwiczenia praktyczne czy chociażby egzaminy.

Co ważne, w przypadku zajęć kształtujących umiejętności praktyczne, metody kształcenia zdalnego mogą być wykorzystywane jedynie pomocniczo. Podobnie wygląda to w przypadku kierunków, których studenci zobligowani są do odbycia praktyk. Praktyki studenckie odbywają się stacjonarnie, w wyznaczonym wymiarze godzinowym, który uzależniony jest od konkretnej ścieżki studiów.

Studia online – dla kogo?

Możliwość kontynuowania edukacji na studiach często uzależniona jest od względów osobistych, zdrowotnych czy zawodowych. W wielu przypadkach kształcenie wyższe wymagające regularnej obecności na uczelni jest niemożliwe, a w związku z tym chęć dalszego rozwoju – zablokowana. Jedną z dróg umożliwiających zdobycie dyplomu ukończenia studiów wyższych czy studiów podyplomowych są właśnie studia online. Te są dogodną alternatywą dla osób, które chciałyby łączyć naukę z pracą zawodową czy pogodzić ją chociażby z realizowaniem się w roli rodzica.

Studiowanie online jest często wybierane również przez osoby żyjące w podróży. Wówczas wystarczy komputer z dostępem do internetu, by czerpać nową wiedzę, przebywając w innym zakątku świata. Co więcej, elastyczność w planowaniu zajęć pozwala nie tylko na pogłębianie wiedzy i rozwijanie nowych kwalifikacji, ale umożliwia również dalsze rozwijanie kariery zawodowej. Nie wymaga rezygnacji z niej.

W przypadku rodziców czy opiekunów, którzy nie mogą pozwolić sobie na studia stacjonarne, nauka za pośrednictwem internetu często jest jedynym rozwiązaniem na zdobycie wykształcenia wyższego. W tym miejscu warto również wspomnieć, że kształcenie na odległość bywa również jedyną dostępną opcją edukacji dla osób z niepełnosprawnościami. Brak konieczności fizycznej obecności na uczelni eliminuje wszelkie bariery architektoniczne i może być po prostu znacznie bardziej komfortowe. 

Studia online – jakie kierunki można studiować?

Wybór kierunków dostępnych w ofercie studiów online rośnie z roku na rok. Coraz więcej uczelni decyduje się na wprowadzenie kształcenia na odległość, dając tym samym możliwość edukacji osobom zainteresowanym kierunkami humanistycznymi, interdyscyplinarnymi oraz ścisłymi. W kilkunastu ośrodkach akademickich zlokalizowanych na terenie całego kraju mamy do wyboru studia licencjackie (I stopnia), studia magisterskie (II stopnia), studia jednolite, a także studia podyplomowe. Wśród najczęściej wybieranych kierunków z oferty studiów online wyróżnić możemy między innymi: administrację, prawo, informatykę, zarządzanie, pedagogikę czy finanse i rachunkowość. Sporym powodzeniem cieszy się również psychologia. 

Studia online – wady i zalety 

Studia wyższe online, podobnie jak każda inna metoda kształcenia, ma zarówno swoje plusy, jak i minusy. Choć z jednej strony wymagają one ogromnej samodyscypliny, jednocześnie ograniczając poniekąd zdobycie praktycznych umiejętności, z drugiej – dla wielu osób po maturze są one jedyną szansą na zdobycie wyższego wykształcenia. Jakie są blaski i cienie studiów online? 

• Wady studiowania online

• • trudność w utrzymaniu motywacji i konieczność ogromnej samodyscypliny,

  • ograniczenie możliwości zdobycia praktycznych umiejętności, 

  • brak klasycznego życia studenckiego,

  • ograniczenie stosunków międzyludzkich, 

  • ryzyko wystąpienia problemów technicznych w przypadku zajęć prowadzonych w czasie rzeczywistym.

• Zalety studiowania online

• • możliwość nauki w dowolnym miejscu i czasie,

  • brak ograniczeń terytorialnych i zaoszczędzenie czasu oraz pieniędzy na dojazdy na uczelnię,

  • możliwość pogodzenia nauki z pracą, podróżami czy życiem rodzinnym,

  • łatwy dostęp do wszystkich materiałów dydaktycznych zgromadzonych w jednym miejscu. 

Studia online vs. studia stacjonarne

Mimo znajomości mocnych i słabszych stron wykorzystywania technik kształcenia na odległość, wiele młodych ludzi stojących przed wyborem ścieżki kształcenia zadaje sobie pytania dotyczące tego, czy warto studiować online. Czy kształcenie na odległość ma taką samą wartość, jak studia w modelu tradycyjnym? 

Choć program studiów zarówno w model stacjonarnym, jak i online, może być bardzo zbliżony, wiele będzie zależało od podejścia obu stron – motywacji i samodyscypliny studenta, jak i przygotowania uczelni oraz umiejętnego wykorzystywania przez wykładowców technologicznych zasobów. Pod względem wartości edukacyjnej studia online mogą być równie efektywne jak stacjonarne, pod warunkiem, że oferują wysokiej jakości materiały i wsparcie dydaktyczne. Wybierając studia przez internet, warto zwrócić uwagę na możliwość wymiany myśli i dyskusji z innymi studentami oraz z prowadzącymi zajęcia. Czy kontakt z nimi jest ułatwiony np. poprzez platformy komunikacyjne i czaty? Wymiana myśli i dyskusja to niezwykle ważne aspekty pobierania nauki, dzięki którym student testuje swoją wiedzę, zdobywa nową perspektywę na temat różnych zagadnień, a więc – rozwija się.

Rozważając korzyści płynące zarówno z jednej, jak i drugiej formy kształcenia, nie wolno zapominać również o aspektach psychologicznych. Studia stacjonarne umożliwiają codzienne interakcje z innymi studentami oraz wykładowcami, co sprzyja budowaniu relacji społecznych i sieci zawodowych. To wszystko może przełożyć się również na zwiększenie motywacji. Z kolei studio online – choć elastyczne i dające dużą swobodę – odbierają nam możliwość budowania głębokich relacji ze społecznością studencką, w efekcie czego mogą prowadzić do społecznej izolacji i osamotnienia. 

Rekrutacja na studia online

Coraz więcej renomowanych polskich uczelni wyższych oferuje kształcenie na odległość. Każda z nich będzie jednak stawiała własne kryteria rekrutacyjne, które będą obejmować chociażby wyniki egzaminów maturalnych czy świadectwa ukończenia szkół średnich. Na niektórych kierunkach jednym z etapów rekrutacji mogą być także dodatkowe egzaminy wstępne. Wybierając konkretną uczelnię i kierunek, należy dokładnie sprawdzić warunki przyjęcia.

To, co jednak znacznie ułatwia proces rekrutacji, to fakt, że dziś niemal wszystkie uczelnie prowadzą elektroniczną rejestrację kandydatów. Najczęściej wystarczy wybrać kierunek studiów / specjalność, wypełnić formularz online, załączyć dokumenty i dokonać opłaty rekrutacyjnej – cały proces rekrutacji na studia online zwykle odbywa się przez internet. Online również są dostępne informacje o przyjęciu na studia.

Ile kosztują studia online?

Studia online są studiami płatnymi. Koszty mogą różnić się jednak w zależności od uczelni, kierunku czy poziomu kształcenia. Cenniki opłat za studia dostępne są na stronach poszczególnych szkół wyższych i wahają się średnio od około 400 do 800 złotych za miesiąc. Warto również zwrócić uwagę, że w niektórych placówkach koszty czesnego zwiększają się wraz z upływem kolejnych miesięcy. Przykładowo, na Polskim Uniwersytecie Wirtualnym studia na kierunku Administracja kosztują 410 złotych przez pierwsze 4 miesiące, natomiast później miesięczne czesne rośnie do 605 złotych. Czesne na tym samym kierunku w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego kosztuje 449 złotych, natomiast miesiąc nauki w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu w Gdyni to już koszt 720 złotych. 

Jednocześnie warto wziąć po uwagę, że studiowanie online – mimo stosunkowo wysokich kosztów miesięcznych – pozwala zaoszczędzić na dojazdach do szkoły czy chociażby zwalnia z konieczności przeprowadzki do innego miasta i ponoszenia wydatków związanych z wynajmem mieszkania.

Anna Rychlewicz

Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.