O ile automaty vendingowe na stałe wpisały się w wielkomiejski krajobraz i nie są niczym niezwykłym w szpitalach, na dworcach, uczelniach, a nawet korytarzach biurowców, o tyle w pełni zautomatyzowany sklep samoobsługowy jest w Polsce wciąż ciekawostką. Jak działa sprzedaż vendingowa? Z czego wynikają jej mocne i słabe strony?
Sklep vendingowy – co to?
Z angielskiego vending machine, a po polsku automat sprzedający, jest samoobsługowym urządzeniem, służącym do sprzedaży produktów czy usług. Te najpopularniejsze oferują kawę i gorące lub zimne napoje, przekąski, kanapki, ochraniacze na buty, zabawki, bilety. Możliwości zastosowania maszyn jest wiele. Popularne sieci handlowe zaczęły otwierać sklepy, w których transakcje odbywają się całkowicie bezobsługowo. Choć w Polsce automatyzacja sprzedaży nie cieszy się jeszcze dużą popularnością, ta branża niewątpliwie ma potencjał.
Sklep vendingowy – jak działa?
Sklep vendingowy jest całkowicie zautomatyzowany. Nie ma w nim sprzedawcy, kasjera, ani pracownika ochrony. Klient sam robi zakupy, za które płaci blikiem lub używając karty płatniczej. Tsprzedażakie placówki mogą być otwarte 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie obejmuje je zakaz handlu w niedzielę.
Od tradycyjnego marketu taki sklep odróżnia m.in. ekspozycja towaru. Produkty znajdują się w automatach za szybą i nie są dostępne przed zakupem. W ofercie poza produktami typu food-to-go, czyli przekąskami, kanapkami i napojami, mogą znaleźć się też świeże owoce i warzywa, produkty bio, ale też artykuły higieniczne, kosmetyki i inne towary pierwszej potrzeby. Automaty są wyposażone w specjalne podajniki, są też przystosowane do rodzaju, gabarytów produktów – mogą to być lodówki, zamrażalki.
By coś kupić, nie trzeba mieć żadnych specjalnych aplikacji. Do sklepu może wejść każdy. Klient wybiera produkty, płaci za nie, a potem odbiera w odpowiednich maszynach. W razie problemów przy sprzedaży pomaga telefoniczna obsługa klienta, a nad bezpieczeństwem czuwa firma ochroniarska, która stale monitoruje sklep.
Automatyzacja w sklepie – wady i zalety
Pełna automatyzacja obsługi klienta nie zawsze jest pozytywnie odbierana przez samych konsumentów. Nie wszyscy zdążyli się jeszcze przyzwyczaić do tego, że nie mogą zgłosić swoich wątpliwości bezpośrednio pracownikowi sklepu. Co więcej, niekiedy boją się, że nie będą w stanie obsłużyć urządzeń, coś zrobią źle, a w efekcie stracą pieniądze i czas.
Asortyment w vendingowych maszynach nie jest mimo wszystko tak różnorodny, jak w tradycyjnym markecie, dlatego sklep automatyczny to raczej wybór na szybkie zakupy, z których korzysta zazwyczaj grupa młodych odbiorców, zaznajomionych z technologią.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy automatyzacja sprzedaży redukuje koszty prowadzenia biznesu, choćby przez ograniczenie zatrudnienia. Oczywiście trzeba wziąć pod uwagę wydatki związane z eksploatacją maszyn, zapewnieniem w sklepie ochrony i zdalnej obsługi klienta. To spora inwestycja, jednak może szybko się zwrócić. Na to rozwiązanie stawiają głównie duże marki, traktując sprzedaż w takich punktach jako dodatek do głównej działalności.
