Masz pracę, która wymaga od Ciebie ciągłego wypowiadania się lub śpiewania? Możesz być narażony na wystąpienie dolegliwości narządu głosu. Sprawdź, jaka jest profilaktyka tych chorób oraz kiedy możesz starać się o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu.
Choroby narządu głosu – jakie grupy zawodowe są narażone?
Choroby narządu głosu figurują w państwowym wykazie chorób zawodowych:
Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat:
1) guzki głosowe;
2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych;
3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.
Na wystąpienie dysfunkcji narządu głosu narażone są osoby z różnych grup zawodowych, np. nauczyciele, wykładowcy, dziennikarze, lektorzy, aktorzy, piosenkarze, konferansjerzy, sprzedawcy, handlowcy, pracownicy call center.
Choroby narządu głosu – jak się uchronić?
Przyczyną choroby najczęściej jest długotrwałe nadwyrężanie narządu głosu, prowadzące do zwyrodnień. Zmianom chorobowym sprzyjają także niekorzystne warunki pracy oraz niewłaściwy tryb życia, np.:
- niedostateczne nawilżenie powietrza w klasach, salach wykładowych,
- palenie wyrobów tytoniowych, przebywanie w zadymionych, dusznych pomieszczeniach,
- niezdrowa dieta, brak aktywności fizycznej.
Choroby zawodowe narządu głosu a odszkodowanie
Nauczyciele i przedstawiciele innych zawodów obarczonych ryzykiem schorzeń narządu głosu często skarżą się na chrypkę, ból gardła i szyi. Doraźnie mogą pomóc płukanki, napary z ziół, inhalacje. W przypadku zauważenia u siebie niepokojących symptomów, warto jak najszybciej zgłosić się do specjalisty (np. lekarza laryngologa).
Trzeba także pamiętać, że pracodawca musi zapewnić pracownikom dostęp do badań lekarskich w związku z profilaktyką chorób zawodowych. Przed przystąpieniem do pracy zatrudnieni mają zapewnione badania wstępne. W przypadku niezdolności do pracy trwającej co najmniej 30 dni, firma ma obowiązek skierować zatrudnionego na badania kontrolne. W trakcie zatrudnienia wykonywane są również badania okresowe.
Skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej może wystawić każdy lekarz, np. rodzinny, medycyny pracy, dentysta czy inny specjalista. Zgłoszenia może dokonać także pracodawca, który podejrzewa u podwładnego chorobę zawodową.
Jeżeli dana osoba nie jest nigdzie zatrudniona, a ma ku temu uzasadnione powody, może również samodzielnie wypełnić wniosek o skierowanie na badania w celu ustalenia, czy wystąpiła u niej choroba zawodowa.
Wniosek powinien zostać dostarczony do państwowego inspektoratu sanitarnego oraz okręgowego inspektora pracy. Zgodnie z art. 235. Kodeksu pracy:
§ 3. W razie rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany:
- ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar zagrożenia tą chorobą, działając w porozumieniu z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym;
- przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie choroby zawodowej i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze;
- zapewnić realizację zaleceń lekarskich.
W wykazie chorób zawodowych zawarta jest informacja o okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku każdej z wymienionych chorób narządu głosu okres ten wynosi 2 lata.
Czytaj także: choroba zawodowa a emerytura.
Rozpoznanie dolegliwości jako choroby zawodowej jest istotne z punktu widzenia takiego zagadnienia jak choroba zawodowa a emerytura oraz możliwość uzyskania odszkodowania z ZUS. Osoby dotknięte chorobą zawodową mogą ubiegać się między innymi o:
- zasiłek chorobowy za czas niezdolności do pracy wywołanej chorobą,
- świadczenia rehabilitacyjne (kiedy niezdolność do pracy trwa dłużej niż 182 dni),
- zasiłek wyrównawczy,
- jednorazowe odszkodowanie (w przypadku długotrwałej lub stałej niezdolności do pracy),
- rentę z tytułu choroby zawodowej,
- rentę rodzinną,
- dodatek pielęgnacyjny,
- pokrycie kosztów leczenia z zakresie stomatologii i szczepień ochronnych, a także zaopatrzenia w urządzenia ortopedyczne.
Osoby, które w wyniku choroby zawodowej stały się długotrwale (powyżej 6 miesięcy) lub trwale niezdolne do pracy, mogą ubiegać się też o jednorazowe odszkodowanie z ZUS. Ponadto, jeśli choroba zawodowa wystąpiła np. w wyniku warunków pracy niezgodnych z bhp, pracownik może starać się o odszkodowanie uzupełniające od pracodawcy. W tym wypadku poszkodowany musi jednak udowodnić odpowiedzialność pracodawcy za wystąpienie choroby zawodowej.
