Planujesz zajść w ciążę albo niedawno dowiedziałaś się, że zostaniesz mamą? Nie jesteś pewna, co zmieni się z tego powodu w twojej pracy? Dowiedz się, jakie prawa daje ci Kodeks pracy oraz jak zaplanować swoją zawodową przyszłość w tym wyjątkowym czasie.
Ciąża a praca
Pracodawca ma obowiązek chronienia swojej ciężarnej pracownicy, nawet jeśli nie zgłosiła ona formalnie faktu bycia w ciąży.
Nie warto jednak odkładać informowania szefa na później. Umiejętnie przeprowadzona rozmowa może pomóc ustalić konstruktywny plan działań na przyszłość w firmie. Poza tym od dnia, w którym zadeklarujesz swój stan i przedstawisz odpowiednie zaświadczenie lekarskie, będziesz oficjalnie objęta prawną ochroną.
Rozmowa na temat zmian w osobistym życiu pozwoli również w spokojnej atmosferze ustalić, przynajmniej w zarysie, sposób i zakres przekazywania obowiązków w trakcie urlopu macierzyńskiego oraz wyznaczyć rozkład pracy na czas ciąży. Odpowiednio wcześniej powiadomiony szef będzie miał więcej czasu np. na przeprowadzenie rekrutacji na zastępstwo czy skorygowanie planów biznesowych. Szybkie powiadomienie o ciąży będzie więc okazją do zaprezentowania się jako osoba poważnie podchodząca do powierzonych jej obowiązków i dbająca o dobro firmy.
Czego nie może robić pracownica w ciąży?
Ustawodawca stworzył listę zawodów, w których nie mogą być zatrudniane kobiety ciężarne i karmiące piersią.
W wykazie pojawiają się m .in. prace w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia, prace na wysokościach czy w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych. Kobieta w ciąży oraz karmiąca nie może również wystawiać się na zagrożenie urazami fizycznymi i psychicznymi oraz pracować w bardzo wysokich i bardzo niskich temperaturach.
Co bardzo ważne, nawet jeśli ciężarna wyrazi swoją chęć wykonywania wspomnianych prac, pracodawca nie może jej na to pozwolić, bo ograniczają go przepisy. Pracownica, której zostanie zlecone wykonanie pracy lub prac zaliczanych do wykazu prac zabronionych kobietom w ciąży, ma pełne prawo odmówić wykonania polecenia.
Okres ochronny w ciąży
Jakie są dodatkowe przywileje pracownicze, przysługujące w czasie ciąży? Pracodawca nie ma prawa cię zwolnić, jeśli masz podpisaną umowę o pracę. Prawo chroni cię również w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego. Przepisy nie przewidują jednak tego typu ochrony dla kobiet, które zaszły w ciążę w okresie próbnym nieprzekraczającym jednego miesiąca.
Ciąża a upadłość firmy
Należy również pamiętać o wyjątkowych okolicznościach, które rozszerzają uprawnienia szefa. Pracodawca, który ogłasza upadłość lub likwidację firmy, może rozwiązać umowę o pracę z pracownicą w ciąży lub w trakcie urlopu macierzyńskiego. Musi jednak zapewnić pracownicy inną formę zatrudnienia. Jeśli jest to niemożliwe, za ten czas przysługują jej odpowiednie świadczenia, a okres ich pobierania wlicza się do okresu zatrudnienia.
Czy kobietę w ciąży wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych?
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca musi zapewnić pracownicy odpowiednie warunki zatrudnienia. Dlatego jego obowiązkiem jest zastąpienie pracy nocnej i nadgodzinowej innym rozkładem czasu pracy, który nie byłby dla ciężarnej obciążeniem. Jeśli nie ma możliwości dokonania zmiany w harmonogramie, pracodawca musi odciążyć ją z wykonywania obowiązków.
Zatrudnienie ciężarnej – z dala od zagrożeń
Pracodawca zobowiązany jest do usunięcia wszystkich czynników, które mogą negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka i zdrowie jego matki. Szef, który nie może z różnych przyczyn spełnić tych wymogów bezpieczeństwa, powinien przenieść pracownicę w bardziej bezpieczne miejsce pracy lub też zwolnić ją z wykonywanych obowiązków na czas ciąży przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowej wysokości wynagrodzenia.
Ciężarna w pracy – zwolnienie lekarskie
Jeśli dolegliwości ciążowe przeszkadzają lub uniemożliwiają ci wykonywanie swoich obowiązków, możesz udać się na zwolnienie. Do jego uzyskania potrzebne jest zaświadczenie lekarskie. Przebywając na zwolnieniu będziesz otrzymywać wynagrodzenie w takim samym wymiarze, jak dotychczas.
Znajomość swoich praw i konkretny plan działania pozwolą ci w spokojny sposób przejść przez czas ciąży. Dlatego warto wcześniej sprawdzić, jak będą wyglądały relacje z pracodawcą oraz co zmieni się w formie wykonywanej pracy.
