Dlaczego warto wybrać szkołę branżową?

Przekonanie, że praca w Polsce czeka przede wszystkim na osoby po studiach, okazuje się nie mieć wiele wspólnego z realiami rynku pracy. To osoby z wykształceniem branżowym oraz stopniem zawodowym technika bardzo często mogą dziś przebierać w ofertach. Jakie szkoły branżowe dają największe szanse na atrakcyjną pracę? Na co zwrócić uwagę w czasie wyboru szkoły średniej?

Rośnie zapotrzebowanie na absolwentów szkół branżowych i techników

Liceum ogólnokształcące, a potem studia wyższe – niedawno ten model kształcenia należał do najwyżej cenionych przez rodziców planujących przyszłość zawodową dla swoich dzieci, a także samych młodych ludzi. E efekcie Polska w krótkim czasie stała się krajem z wysokim odsetkiem osób po studiach wyższych. Byłoby to korzystne, gdyby nie fakt, że jednocześnie zawody techniczne zaczęły być traktowane po macoszemu – co nie spotyka się z realnym zapotrzebowaniem pracodawców i sytuacją na współczesnym rynku pracy. Efekt? Wiele osób po studiach, które włożyły wysiłek, a nieraz i ogromne nakłady finansowe na ukończenie uczelni wyższej, musiało i nadal musi podejmować pracę poniżej kwalifikacji – w tym nierzadko nisko płatną, w której nie wykorzystują wiedzy nabytej na studiach. Jednocześnie pracodawcy mają kłopot ze znalezieniem techników i absolwentów szkół branżowych, mających konkretne umiejętności i kwalifikacje zawodowe. 

Model kształcenia, w którym wybory edukacyjne przyszłych kandydatów do pracy nie współgrają z potrzebami działających na rynku przedsiębiorstw, nie służy nikomu. Pozytywna wiadomość jest taka, że reforma edukacyjna zapoczątkowana w 2019 roku, przekształcająca szkoły zawodowe w lepiej przystosowane do warunków rynku pracy szkoły branżowe I i II stopnia, już przynosi efekty. Coraz więcej młodych ludzi dostrzega zalety szkół przygotowujących do wykonywania określonych zawodów – przede wszystkim dlatego, że takie wykształcenie często daje gwarancję na znalezienie pracy od ręki, a także – z uwagi na ciągle widoczne braki kadrowe – to szansa na atrakcyjne wynagrodzenie i stabilną umowę o pracę.

Czytaj także: Rekrutacja vs. pokolenie Z: czy to się może (nie) udać?

Po jakich szkołach branżowych i technikach czeka praca w 2024 roku?

Każdego roku w szkołach branżowych w Polsce pobiera naukę ponad 200 tys. młodych ludzi, którzy mają do wyboru około 1,7 tys. szkół branżowych I i II stopnia i ponad 200 szkół branżowych II stopnia. Nieco więcej jest techników (około 1,9 tys.), w których naukę pobiera blisko 29 tys. uczniów (GUS, Edukacja w roku szkolnym 2022/2023, wyniki wstępne). Wydaje się sporo, niemniej liczba absolwentów mających kwalifikacje do wykonywania konkretnych profesji oraz z tytułem technika wciąż jest niewystarczająca w stosunku do ogromnych potrzeb pracodawców. 

Wysokie zapotrzebowanie na osoby z wykształceniem zawodowym i technicznym widać w okresowych wynikach badania Barometr zawodów, wykonywanego z inicjatywy resortu pracy. Jak co roku, także i w tym w prognoza deficytu kandydatów na rynku zatrudnienia obejmuje w większości profesje nauczane właśnie w szkołach branżowych oraz technikach. Do najbardziej perspektywicznych szkół branżowych w 2024 roku należą te o profilu budowlanym, a także przygotowujące do zawodów z branży mechanicznej, motoryzacyjnej, elektroenergetycznej, metalurgicznej, opieki zdrowotnej, transportowej i z dziedziny rachunkowości.

Praca dla budowlańców, techników mechaników, techników spawalnictwa, techników rachunkowości czy techników medycznych bardzo często dostępna jest od zaraz. Z uwagi na ogromną lukę kadrową, wysokie szanse na etat mają także kandydaci bez doświadczenia oraz uczniowie szkół branżowych i techników szukający staży i praktyk. Braki kadrowe przekładają się nie tylko na małą konkurencję w czasie rekrutacji, a też często na możliwość wynegocjowania atrakcyjnych stawek wynagrodzenia oraz stabilne zatrudnienie opierające się na umowie o pracę.

Zawody deficytowe w Polsce, których można nauczyć się w szkole branżowej i technicznej

Aż 21 spośród 29 grup profesji deficytowych w Polsce to te, do których można zdobyć kwalifikacje w szkole branżowej oraz w technikum. To ogromna szansa na szybkie podjęcie pracy już w trakcie nauki lub tuż po odebraniu dyplomu szkoły średniej. Co więcej, szkoła branżowa i technikum wcale nie przekreślają rozwoju zawodowego i podnoszenia kwalifikacji. Przeciwnie, stanowią solidną podstawę do kontynuowania nauki w szkole policealnej lub na studiach, jednocześnie wykonując wybrany zawód, zdobywając niezwykle cenne doświadczenie w pracy.

Kto jest obecnie poszukiwany na rynku zatrudnienia? Na liście zawodów deficytowych, których można się nauczyć w szkole branżowej i technikum, figurują:

• w branży budowlanej – cieśle i stolarze budowlani, dekarze i blacharze budowlani, monterzy instalacji budowlanych, murarze i tynkarze, pracownicy robót wykończeniowych w budownictwie, robotnicy budowlani,

• w branży drogowej i inżynieryjno-instalacyjnej – operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych,

• w branży elektroenergetycznej – elektrycy, elektromechanicy i elektromonterzy, 

• w branży mechanicznej – spawacze, ślusarze, operatorzy obrabiarek skrawających,

• w branży motoryzacyjnej – mechanicy pojazdów samochodowych,

• w branży opieki zdrowotnej – opiekunowie osoby starszej lub niepełnosprawnej, fizjoterapeuci i masażyści, 

• w branży transportu drogowego – kierowcy autobusów, kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych,

• w branży spedycyjno-logistycznej – magazynierzy,

• w branży hotelarsko-gastronomiczno-turystycznej – kucharze,

• w branży ekonomiczno-administracyjnej – pracownicy ds. rachunkowości i księgowości, samodzielni księgowi, 

• pracownicy służb mundurowych.

Jak wybrać szkołę branżową?

Młodzi ludzie mają do wyboru szkoły branżowe I stopnia (3-letnie), po których można kontynuować naukę w szkole branżowej II stopnia (2-letniej) i zdobyć tytuł technika. Tytuł zawodowy technika można uzyskać także po ukończeniu technikum. W obu przypadkach absolwenci przystępują do egzaminu państwowego i zdobywają określone kwalifikacje. Warto zwrócić uwagę na fakt, że wieńczący naukę egzamin państwowy ma część teoretyczną oraz praktyczną.

W szkołach branżowych i technikach szlifowanie praktycznych umiejętności i rozwiązywanie realnych problemów związanych z pracą powinna mieć szczególne znaczenie. Zajęcia praktyczne w szkole i u pracodawców, w ramach praktyk i stażu zawodowego, mają pozwolić młodemu człowiekowi na poznanie realiów profesji. Warto dokładnie zapoznać się z programem nauczania wybranej placówki edukacyjnej, poznać opinie na jej temat i dowiedzieć się, gdzie uczniowie zdobywają umiejętności praktyczne oraz jak wyglądają zajęcia.

Podczas wyboru szkoły branżowej i technikum dla siebie warto kierować się nie tylko potrzebami rynku pracy, ale i własnymi zainteresowaniami oraz talentami. Postawienie na szkołę dającą konkretny zawód można traktować jak pierwszy krok na ścieżce kariery, którą chce podążać przyszły specjalista w danej dziedzinie. Młody człowiek dokonuje w ten sposób pierwszej inwestycji w swoją przyszłość, w postaci wysiłku wkładanego w naukę, poświęcanego czasu i zaangażowania. Żeby wybór był trafny, a uczeń miał jak największe szanse na dobry start na rynku pracy, wybrana profesja powinna dawać osobistą satysfakcję i skłaniać do samodzielnego rozwoju umiejętności.

Zastanawiając się na konkretną szkołą średnią, dobrze jest też wziąć pod uwagę, czy jej oferta nadąża za szybko zmieniającym się rozwojem technologicznym. W coraz większej liczbie profesji, w tym związanych nie tylko z usługami, ale i chociażby z przemysłem, rośnie znaczenie kompetencji cyfrowych. Wybierając technikum i szkołę branżową, warto zwrócić uwagę, czy kompetencje te są w danej placówce rozwijane, a także czy uczy się w niej najnowszych technologii związanych z pracą w określonej branży i konkretnej profesji.

Czytaj także: Trendy na rynku pracy 2024 – wyzwania, szanse, zagrożenia. Co nas czeka w nowym roku?