W wielu zakładach pracy podczas dyżuru można spędzać czas w domu czy innym miejsc i po prostu w razie potrzeby odbierać telefon, a wynagrodzenie otrzymuje się, jeśli faktycznie trzeba było wykonywać obowiązki. Na innych zasadach wypełniany jest dyżur medyczny. Ustawa o działalności leczniczej to dokument, w którym znajdziemy najważniejsze informacje na temat tego obowiązku lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników medycznych. Czy dyżur to nadgodziny? Jakie wynagrodzenie należy się dyżurującemu?
Dyżur medyczny: kto i kiedy go pełni?
Jak zostało wspomniane na wstępie – informacje o dyżurze medycznym znajdziemy w Ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Kto może pełnić dyżur medyczny? Zgodnie z art. 95. 1.: Pracownicy wykonujący zawód medyczny i posiadający wyższe wykształcenie, zatrudnieni w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, mogą być zobowiązani do pełnienia w zakładzie leczniczym tego podmiotu dyżuru medycznego. Chodzi o lekarzy, pielęgniarki i położne – kluczowe jest tutaj wyższe wykształcenie.
W tym samym artykule znajdziemy też informację, kiedy pracownicy medyczni pełnią taki dyżur: 2. Dyżurem medycznym jest wykonywanie poza normalnymi godzinami pracy czynności zawodowych przez osoby, o których mowa w ust. 1, w podmiocie leczniczym wykonującym stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.
Wynagrodzenie za dyżur medyczny
W art. 95. znajdziemy również regulację wynagrodzenia za dyżur medyczny: do wynagrodzenia za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1511 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
6. Zasad wynagradzania, o których mowa w przepisach art. 1511 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, nie stosuje się do lekarzy stażystów, których zasady wynagradzania określają odrębne przepisy.
Za pracę na dyżurze przysługuje zatem wynagrodzenie na takich zasadach, jak za godziny nadliczbowe, a więc poza normalnym wynagrodzeniem dodatek w wysokości 100% lub 50% wynagrodzenia zasadniczego – w zależności od dnia i jego pory (100% przysługuje także z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy).
Dyżur medyczny a czas pracy
Dyżury medyczne lekarzy i pielęgniarek wlicza się do czasu ich pracy. Zgodnie z art. 93. w przyjętym okresie rozliczeniowym nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Jeżeli uzasadnia to rodzaj pracy lub jej organizacja – w stosunku do pracowników mogą być stosowane rozkłady czasu pracy, w których dopuszczalne jest przedłużenie wymiaru czasu pracy do 12 godzin na dobę.
Temat: dyżur medyczny a nadgodziny budzi wiele wątpliwości. Choć to osobne pojęcia, często są niesłusznie utożsamiane. Godziny nadliczbowe to szczególne przypadki, nie można ich przewidzieć z wyprzedzeniem i umieścić w grafiku. Zawsze jednak wykraczają poza obowiązujący personel podstawowy czy równoważny czas pracy, a dyżur medyczny po pierwsze – jest planowany i po drugie, może, ale nie musi przekraczać limitu 37 godzin 55 minut na tydzień. Ważne natomiast, by nie naruszał prawa do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który przysługuje bezpośrednio po dyżurze.
