Emerytura, czyli świadczenie pieniężne wypłacane comiesięcznie osobom, które osiągnęły wiek emerytalny, różni się w zależności od kraju, w jakim jest wypłacana. Jej celem jest zapewnienie bezpieczeństwa finansowego, dlatego najczęściej przybiera formę świadczenia dożywotniego. Jak wyglądają emerytury w partnerskich krajach Unii Europejskiej? Czy znacząco różnią się od emerytury w Polsce?
Spis treści
Wiek emerytalny w Unii Europejskiej
Europejskie emerytury przyznawane są osobom, które osiągnęły określony wiek, tak zwany „wiek emerytalny”. W Polsce aktualnie ustalony pułap różni się w zależności od płci świadczeniobiorcy, jednak w wielu krajach UE płeć nie jest brana pod uwagę. Ile wynosi ustawowy wiek emerytalny w Polsce? W 2023 r. jest to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
W UE pułap wieku uprawniający do pobierania emerytury jest stosunkowo wysoki – wynosi 65-67 lat. Najdłużej pracować muszą świadczeniobiorcy z Wielkiej Brytanii i Irlandii. Moment przejścia na emeryturę następuje tam dopiero po osiągnięciu 68 lat (bez względu na płeć). Najniższy wiek emerytalny spośród państw członkowskich ustalono w Mołdawii – tam kobiety otrzymują emeryturę po ukończeniu 57 lat, a mężczyźni po ukończeniu 62 lat.
Jak kształtuje się wiek emerytalny w Unii Europejskiej?
Pułap wiekowy dla wybranych państw UE (kobiety i mężczyźni):
-
Albania – 60 i 65 lat;
-
Belgia – 67 lat;
-
Bułgaria – 65 lat;
-
Chorwacja – 67 lat;
-
Dania – 67 lat;
-
Finlandia – 65 lat;
-
Hiszpania – 67 lat;
-
Holandia – 67 lat;
-
Niemcy – 67 lat;
-
Norwegia – 67 lat;
-
Portugalia – 66 lat;
-
Włochy – 66 lat.
Emerytury w krajach Unii Europejskiej – wysokość
Emerytury w Unii Europejskiej przyznawane są na różnych zasadach, ich wysokość także nie jest ujednolicona. Według raportu opublikowanego przez serwis Picodi.com w 2022 roku najwyższe świadczenie otrzymywali norwescy emeryci – mogli oni liczyć nawet na 1797 euro miesięcznie. Najniższe emerytury wypłacane są w Mołdawii i w Albanii (kraje kandydujące do UE) – jest to zaledwie 128 euro.
Jak na tym tle wygląda polski system emerytalny? Polska emerytura w Unii Europejskiej znajduje się na 21. miejscu, wynosząc 499 euro. Wyprzedzają nas między innymi Niemcy (989 euro). Ciekawym aspektem wysokości emerytur w UE jest też wartość średniego świadczenia w stosunku do podstawowego koszyka żywnościowego. W tym rankingu na podium znalazła się Norwegia (13,4%), Austria (13,7%) i Francja (14,3%).
OIPE, czyli unijna emerytura w Polsce
Dobrą wiadomością dla osób pracujących za granicą jest emerytura unijna w Polsce. Przyjęty w kwietniu bieżącego roku przez Radę Ministrów projekt ustawy o ogólnoeuropejskich indywidualnych produktach emerytalnych zakłada tworzenie dobrowolnych subkont OIPE, na które będzie można wpłacać pieniądze stanowiące uzupełnienie powszechnego systemu emerytalnego. Maksymalny limit rocznej wpłaty ma wynieść 3-krotność prognozowanego przeciętnego rocznego wynagrodzenia za pracę. Ponadto, w Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej czytamy między innymi:
- W Polsce za zbliżony produkt do OIPE można uznać IKE (Indywidualne Konto Emerytalne), które funkcjonują w III filarze emerytalnym. Dlatego w OIPE zastosowane zostaną podobne rozwiązania podatkowe, jak w IKE.
- Wprowadzone zostaną zwolnienia z opodatkowania dochodów generowanych w czasie oszczędzania na subkoncie OIPE. Dotyczyć to będzie także dochodów powstałych w momencie wypłaty środków z takiego subkonta, po zrealizowaniu celu oszczędzania.
- Limit kosztów i opłat związanych z prowadzeniem OIPE będzie wynosił 1 proc. zgromadzonego kapitału.
Wiek emerytalny: Unia Europejska – prognozy do 2060 roku
Prognozy dotyczące wieku emerytalnego nie są dobre dla przyszłych emerytów. Eksperci na całym świecie wskazują na konieczność wzrostu pułapu wiekowego, co uzasadniają tym, że niski wiek emerytalny w starzejących się społeczeństwach oznacza załamanie systemów emerytalnych. Ma to odzwierciedlenie w działaniach podejmowanych m.in. przez OECD, czyli organizację odpowiedzialną za politykę społeczno-ekonomiczną krajów członkowskich.
Światowe trendy wyraźnie pokazują, że wiek emerytalny Unii Europejskiej będzie wzrastał. Dłuższa aktywność na rynku pracy zgodnie z założeniami ma sprzyjać stabilności systemu emerytalnego, a jednocześnie pozytywnie wpływać na wysokość emerytury.
Liczba lat na emeryturze w UE – prognozy
Dane Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wskazują, że w 27 krajach UE średnia wieku emerytalnego kształtuje się na poziomie 63,5 lat dla kobiet i 64,3 lat dla mężczyzn. Jak długo pobierane są emerytury w krajach Unii Europejskiej?
Według badań OECD w latach 70. mężczyźni pobierali emeryturę przez średnio 12 lat, do 2020 roku było to już 19,5 lat. Z kolei kobiety w latach 70. pobierały świadczenie przez średnio 16 lat, do roku 2020 było to 23,8 lat. W Polsce jest to średnio 18,7 lat dla mężczyzn i 25,1 lat dla kobiet. Wyniki te jasno pokazują, że emerytura w Unii Europejskiej z czasem będzie pobierana coraz dłużej.
Emerytura europejska – odpowiedzi na najcześciej zadawane pytania:
-
Jaki jest wiek emerytalny w Polsce i w krajach Unii Europejskiej?
W Polsce ustawowy wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W różnych krajach Unii Europejskiej wiek emerytalny różni się, jednak większość państw UE ma pułap 65-67 lat. W Wielkiej Brytanii i Irlandii emerytura przysługuje po osiągnięciu 68 lat, niezależnie od płci. Najniższy wiek emerytalny w UE obowiązuje w Mołdawii, gdzie kobiety mogą przejść na emeryturę po ukończeniu 57 lat, a mężczyźni po ukończeniu 62 lat.
-
Co to jest emerytura europejska?
Emerytura europejska to termin odnoszący się do systemu emerytalnego obowiązującego w krajach Unii Europejskiej. W ramach tego systemu osoby, które osiągnęły wymagany wiek emerytalny, mogą otrzymywać świadczenia emerytalne. Emerytury w UE są przyznawane na różnych zasadach i ich wysokość nie jest ujednolicona. Różne kraje UE mają różne pułapy wiekowe i różne wysokości emerytur. Istnieją również różnice dotyczące innych elementów systemu emerytalnego, takich jak podatki, zwolnienia podatkowe czy limit kosztów związanych z prowadzeniem konta emerytalnego.
-
Kto może liczyć na OIPE?
OIPE (Ogólnoeuropejskie Indywidualne Produkty Emerytalne) to system dobrowolnych subkont emerytalnych wprowadzony w Polsce. Projekt ustawy o OIPE zakłada możliwość wpłacania pieniędzy na takie subkonto jako uzupełnienie powszechnego systemu emerytalnego. OIPE ma na celu umożliwienie osobom pracującym za granicą korzystania z unijnej emerytury w Polsce. Osoby pracujące w innych krajach UE będą mogły wpłacać pieniądze na subkonto OIPE, które będzie funkcjonować podobnie do obecnie istniejącego systemu Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE) w III filarze emerytalnym.
