Stan epidemii odbija się na polskiej gospodarce – nie ma co do tego wątpliwości. Liczne branże zmaga się z poważnymi problemami, zmienił się także tryb pracy wielu osób. Główny Urząd Statystyczny przedstawił właśnie raport oceniający, jak epidemia wirusa SARS-CoV-2 wpłynęła na rynek pracy 2020.
Raport pt. „Wpływ epidemii COVID-19 na wybrane elementy rynku pracy w Polsce w II kwartale 2020 r.” bierze pod uwagę podmioty gospodarki narodowej oraz ich jednostki lokalne zatrudniające minimum 1 pracownika.
Opracowanie porusza kilka kwestii, na przykład popyt na pracę w okresie największych obostrzeń gospodarczych z początku pandemii w Polsce, które przypadły na II kwartał 2020 r. Jak czytamy: „W końcu II kwartału 2020 r. liczba pracujących była o 2,7% niższa niż w końcu I kwartału 2020 r.”.
Likwidacja miejsc pracy w II kwartale 2020 roku
Eksperci wskazują, że w tym okresie (źródło danych GUS):
- zlikwidowano łącznie 93,6 tys. miejsc pracy,
- 44,1% likwidacji miała związek ze stanem pandemii w Polsce,
- likwidacje odbywały w podmiotach gospodarki różnej wielkości, jednak w nieco mniejszej skali w mikropodmiotach zatrudniających do 9 osób,
- likwidacje dotknęły niemal wyłącznie sektora prywatnego.
Praca zdalna w liczbach
A jak wygląda kwestia telepraca a praca zdalna? Stan epidemiczny sprawił, że wiele przedsiębiorstw – by móc normalnie funkcjonować – przeniosło pracowników w tryb pracy zdalnej. Raport GUS podaje, że pod koniec czerwca obowiązki w home office wykonywało aż 10,2% ogółu pracujących.
sektor własności
Praca zdalna obejmowała zarówno pracowników z sektora publicznego, jak i prywatnego, przy czym odsetek pracowników w trybie home office z sektora publicznego był wyższy (ponad 11% w budżetówce w stosunku do niecałych 10% w firmach prywatnych).
region
Tryb home office był wprowadzany we wszystkich województwach. Najczęściej w firmach zlokalizowanych w regionie warszawskim stołecznym, w województwach pomorskim, dolnośląskim i małopolskim. Najrzadziej z kolei w województwach warmińsko-mazurskim, podlaskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, opolskim, świętokrzyskim i podkarpackim.
działalność
GUS zauważa również zależność między przechodzeniem na tryb pracy zdalnej a sekcjami PKD, określającymi dziedziny działalności przedsiębiorstw. Z home office korzystali najczęściej pracownicy:
- informacji i komunikacji – blisko 60%,
- działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej – niecałe 35%,
- działalności finansowej i ubezpieczeniowej – ponad 30%,
- edukacji – około 25%.
zasiłek chorobowy
W okresie pandemii rodzice dzieci do lat 8 mogą skorzystać z zasiłku opiekuńczego na czas opieki nad dzieckiem z powodu zamknięcia żłobka, przedszkola czy innej placówki opiekuńczej bądź edukacyjnej. W II kwartale 2020 r. zasiłek pobierało 2,1% pracujących (2,4% jeśli chodzi o pracowników firm prywatnych i 1,2% zatrudnionych w budżetówce).
Rynek pracy podczas zagrożenia epidemiologicznego - I vs. II kwartał 2020 roku
Eksperci GUS podsumowują, że mimo wprowadzenia różnego rodzaju rozwiązań, których celem było ratowanie miejsc pracy w czasie obostrzeń gospodarczych (jak ułatwianie pracy zdalnej, zasiłek opiekuńczy), liczba pracujących w II kwartale 2020 r. była ogółem mniejsza niż w I kwartale.
W raporcie zauważono jednak, że w II kwartale, pomimo trudnej sytuacji gospodarczej i trwającej pandemii, udało się zatrzymać spadek nowych miejsc pracy, notowany od połowy 2019 r. Liczba dostępnych wakatów w II kwartale 2020 r. zwiększyła się o 6% w stosunku do I kwartału.
