Mięso wołowe często pozyskiwane jest jako produkt uboczny mlecznej hodowli krów. Niemniej coraz więcej hodowców decyduje się na specjalizację i utrzymywanie w gospodarstwie stada mięsnego. Wynika to między innymi z rosnących wymagań konsumentów, którzy poszukują produktów o coraz wyższych walorach smakowych – a te można osiągać przez udoskonalenie procesów hodowlanych bydła mięsnego. Jak zatem zrealizować taki pomysł na biznes?
Hodowla bydła – wymagania
Hodowla bydła to w świetle prawa działalność rolnicza. Hodowcę obowiązują zatem przepisy zawarte w Ustawie z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich oraz w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Rozdział 2. tego ostatniego dokumentu określa minimalne warunki bytowe zwierząt.
Bydło musi mieć zapewnione pomieszczenie inwentarskie. Dopuszcza się utrzymywanie go na uwięzi lub bez uwięzi – wolnostanowiskowo. Zwierzęta można hodować:
- z wydzielonymi legowiskami (poza bydłem opasowym i buhajami),
- bez wydzielonych legowisk na ściółce, a także:
- bez wydzielonych stanowisk i ściółki (poza buhajami, krowami i jałówkami cielnymi powyżej 7. miesiąca życia).
Rozporządzenie dokładnie określa wymaganą wielkość dla stanowisk, legowisk i obszaru zajmowanego przez bydło w pomieszczeniu inwentarskim. Przykładowo, jeśli zwierzęta są utrzymywane na uwięzi, z wydzielonymi legowiskami, wymiary każdego z takich stanowisk powinny być następujące (§ 11.2.):
- krowy i jałówki powyżej 7. miesiąca ciąży:
- długość – co najmniej 1,6 m,
- szerokość – co najmniej 1,1 m;
- jałówki powyżej 6. miesiąca życia, jednak nie dłużej niż do 7. miesiąca ciąży:
- długość – co najmniej 1,5 m,
- szerokość – co najmniej 1 m;
- buhaje:
- długość – co najmniej 2,4 m,
- szerokość – co najmniej 1,4 m;
- bydło opasowe o masie ciała do 300 kg:
- długość – co najmniej 1,3 m,
- szerokość – co najmniej 0,8 m;
- bydło opasowe o masie ciała powyżej 300 kg:
- długość – co najmniej 1,45 m,
- szerokość – co najmniej 0,95 m.
W przypadku pozostałych metod organizacji hodowli obowiązują inne limity dotyczące powierzchni. Bydło musi mieć swobodę ruchów, być utrzymywane w czystości i cieple. Hodowca ma obowiązek zadbać także o opiekę weterynaryjną. Każda sztuka była jest znakowana za pomocą kolczyków w gospodarstwie. Hodowca zgłasza ten fakt do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdzie następnie wydawany jest paszport każdego ze zwierząt – z informacjami dotyczącymi rodowodu, numerami identyfikacyjnymi, danymi na temat hodowcy i innymi istotnymi informacjami.
Wskazówki na temat obowiązków dotyczących prewencji rozprzestrzeniania się chorób zwierzęcych itp. można znaleźć na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii w zakładce Zwierzęta gospodarskie. GIW informuje między innymi, że:
Właściciel zwierzęcia gospodarskiego z gatunku bydło ma obowiązek:
- zgłosić do biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszystkie zdarzenia powodujące zmniejszenie lub zwiększenie liczby zwierza w siedzibie stada w terminie 7 dni;
- prowadzić Księgę Rejestracji Stada - osobną dla każdego gatunku i dokonywać w niej wpisów dotyczących wszystkich zdarzeń powodujących zwiększenie lub zmniejszenie stada. Wpisy powinny być dokonywane w terminie 7 dni od zdarzenia.
Hodowla bydła mięsnego – od czego zacząć?
Rozpoczęcie hodowli stada mięsnego nie powinno nastręczać wielu trudności osobom, które prowadziły już podobną działalność, np. utrzymywały krowy mleczne czy hodowały inne zwierzęta gospodarskie – i w związku z tym dysponują odpowiednim budynkiem inwentarskim i terenem. W ciepłych miesiącach bydło się wypasa – co znacznie obniża koszty karmienia zwierząt. Dietę uzupełnia się o pasze zimowe. Na rynku znaleźć można te przeznaczone stricte dla bydła mięsnego.
Bydło mięsne – gdzie kupić?
Cielęta przeznaczone do stada mięsnego można pozyskać od własnych krów mlecznych bądź zakupić je u hodowcy krajowego bądź zagranicznego. Warto zastanowić się nad rasą zwierząt, z których chce się skompletować stado – zwrócić uwagę na umięśnienie, otłuszczenie (to powinno być niewielkie), parametry przyrostu masy ciała.
Zgodnie z informacją podaną przez Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z Siedzibą w Olsztynie w Polsce hodowanych jest obecnie 15 ras krów mięsnych. Wyczerpujące dane na ich temat znaleźć można w publikacji pt. Przegląd Wybranych Ras Bydła Mięsnego. Czytamy w niej między innymi:
Największą popularnością cieszą się rasy limousine (LM), charolaise (CH), hereford (HH), angus w dwóch odmianach barwnych: angus czerwony (AR) i angus czarny (AN) oraz simental (SM). Stanowią one 96,2% ogólnego pogłowia krów ras mięsnych. Rasy te, choć różnorodne pod względem cech użytkowych i wymagań środowiskowych, szybko aklimatyzują się do specyfiki polskiego rolnictwa i nie wymagają specjalnych warunków zoohigienicznych. Za hodowlą bydła mięsnego przemawiają niezbyt wygórowane wymagania żywieniowe i technologiczne tych zwierząt, które wbrew pozorom umożliwiają produkcję bardzo dobrej jakości mięsa.
Czy hodowla bydła mięsnego jest opłacalna?
Popyt na mięso wołowe wciąż jest w Polsce bardzo duży. Szacuje się, że by utrzymanie stada mięsnego było opłacalne, powinno ono liczyć co najmniej 20 sztuk.
Warto zwrócić się do lokalnego ośrodka doradztwa rolniczego z pytaniem o możliwość uzyskania dofinansowania na rozpoczęcie nowej działalności. Dane na temat dotacji unijnych dla rolników dostępne są na stronie Krajowego Centrum Funduszy Europejskich.
