W Unii Europejskiej liderem hodowli owiec jest obecnie Hiszpania. W Polsce stadniny tych zwierząt często spotykane są w południowych województwach, niemniej duże hodowle znaleźć można także w Wielkopolsce i na Podlasiu. Założenie tego typu działalności wymaga specjalistycznej wiedzy, ale także sporych nakładów finansowych. Trzeba wiedzieć, że żeby hodować owce, potrzebna jest duża przestrzeń, gdyż zwierzęta te przez około połowę roku wypasa się na łąkach.
Hodowla owiec – wymagania
Hodowcę owiec obowiązuje szereg przepisów związanych z utrzymywaniem i zapewnieniem zwierzętom właściwych warunków bytowych, między innymi:
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej;
- Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich;
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.
W rozdziale 4. tego pierwszego aktu zamieszczono wytyczne dotyczące minimalnych warunków utrzymywania owiec. Zwierzęta te muszą mieć udostępnione pomieszczenie inwentarskie, w którym utrzymuje się je osobno lub grupowo. Co więcej:
(art. 16.2) Powierzchnia pomieszczenia dla owiec utrzymywanych pojedynczo powinna wynosić w przypadku utrzymywania:
- tryka – co najmniej 3 metry kwadratowe,
- matki z jagnięciem – co najmniej 2,5 metra kwadratowego i dodatkowo co najmniej 0,7 metra kwadratowego dla każdego następnego jagnięcia ssącego,
- jarki – co najmniej 1,7 metra kwadratowego,
- tryczka – co najmniej 2 metry kwadratowe,
- skopka – co najmniej 0,8 metra kwadratowego.
(art. 16.3) Powierzchnia dla owiec utrzymywanych grupowo, w przeliczeniu na jedną sztukę, powinna wynosić w przypadku utrzymywania:
- tryków – co najmniej 2 metry kwadratowe,
- matek z jagniętami – co najmniej 1,5 metra kwadratowego i dodatkowo co najmniej 0,5 metra kwadratowego dla każdego jagnięcia ssącego,
- jarek – co najmniej 0,8 metra kwadratowego,
- tryczków – co najmniej 1,5 metra kwadratowego,
- skopków – co najmniej 0,6 metra kwadratowego.
Zgodnie z wytycznymi, owce karmi się co najmniej dwa razy dziennie odpowiednią paszą. Zwierzęta muszą zostać także objęte ochroną weterynaryjną. Niezbędne jest oznakowanie każdego zwierzęcia (nakładane są dwa kolczyki), zgłoszenie stada do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, prowadzenie Księgi Rejestracji Stada, dokonywanie minimum corocznych spisów zwierząt. Warto zapoznać się z informacjami zamieszczonymi na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii w zakładce Identyfikacja i rejestracja owiec i kóz.
Hodowla owiec – od czego zacząć?
Na początek należy przygotować pomieszczenie inwentarskie dla zwierząt zgodnie z powyższymi wytycznymi. Pomieszczenie musi zapewniać ciepło, chronić od wiatru, być utrzymywane w czystości.
Hodowca musi zaopatrzyć się także w paszę dla zwierząt. Owce wypasa się od około maja do pierwszych śniegów – w tym czasie zwierząt nie trzeba dokarmiać, same zapewniają sobie pożywienie. W czasie przebywania w budynkach owce jedzą między innymi siano, zielonki, susz, sianokiszonki, warzywa okopowe, zboża (owies, pszenica, otręby pszenne).
Karmienie dostosowywane jest do wieku, okresu wzrostowego, wagi (inaczej karmi się matki karmiące, inaczej jagnięta, tryki).
By hodować owce, musisz mieć pastwisko. Przyjmuje się, że na 10 sztuk zwierząt przypada około 1 hektar terenu zielonego.
Doskonałymi pomocnikami w czasie opieki nad stadem są psy ras pasterskich, np. owczarek podhalański czy duży szwajcarski pies pasterski.
Czytaj także: formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.
Owce – gdzie kupić?
Cel hodowli – pozyskiwanie wełny, mleka czy też mięsa – determinuje w znacznym stopniu rasę owiec, na jaką należy się zdecydować. Informacje na temat poszczególnych ras – wraz ze zdjęciami – zamieścił na swojej stronie Polski Związek Owczarski i warto się z nimi zapoznać. Do ras mięsnych należą między innymi Suffolk, Texel, Białogłowa Owca Mięsna czy Pomorska. W celu pozyskiwania wełny hoduje się na przykład Merynosy czy polskie owce nizinne (jak Owca Wielkopolska czy Owca Łowicka). Zakupu zwierząt można dokonać od prywatnego hodowcy, na targach zwierząt gospodarskich, giełdach rolniczych.
Hodowla owiec – opłacalność
Zgodnie z danymi Europejskiego Urzędu Statystycznego pogłowie owiec w krajach wspólnoty spada. W grudniu 2019 r. w UE hodowano 82,54 mln tych zwierząt, czyli aż o 1,59 mln mniej niż w tym samym okresie przed rokiem. Mniej liczne stada przekładają się między innymi na wzrost cen mięsa (baraniny, jagnięciny), produktów z mleka owczego, a także wełny. W Polsce hodowla owiec nie należy do dominujących działów rolnictwa. Zgodnie z danymi GUS, w 2019 roku w naszym kraju utrzymywano tylko 267 729 sztuk tych zwierząt.
By ten dość niszowy biznes się miał szansę powodzenia, warto przygotować rzetelny biznesplan. Przede wszystkim wybrać cel hodowli z uwzględnieniem prognozowanej możliwości dystrybucji na wybranym terenie – mięsa, wełny, mleka itp.
Niezależnie od obranej ścieżki dla rozwoju biznesu, niezwykle istotną kwestią jest stworzenie spójnego planu marketingowego i od samego początku budowanie pozytywnego wizerunku hodowcy, dostawcy – któremu zaufają kontrahenci i klienci.
