Osoby, które chcą prowadzić firmę samodzielnie, bez wspólników, zwykle wybierają formę jednoosobowej działalności gospodarczej. Warto jednak wiedzieć, że istnieje także inna możliwość – spółka z o.o. Jak ją założyć? Czym różni się od samozatrudnienia, jeśli chodzi o odpowiedzialność za zobowiązania? Jak wygląda kwestia jednoosobowa spółka z o.o. a składki ZUS?
Jednoosobowa spółka z o.o. – jak założyć?
Bez wątpienia najpopularniejszą z form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce wśród małych przedsiębiorców jest jednoosobowa działalność gospodarcza. Jej alternatywa to jednoosobowa spółka z o.o. W pozostałych typach spółek wymaga się już współpracy z innymi podmiotami.
Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to rodzaj spółki kapitałowej. Można ją utworzyć, wybierając jedną z trzech metod:
- poprzez założenie spółki,
- poprzez przekształcenie wcześniej prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej,
- poprzez wykup wszystkich udziałów istniejącej wcześniej spółki.
Co ważne, jednoosobowa spółka nie może samodzielnie utworzyć nowej spółki.
W pozostałych typach spółek podstawą prowadzenia działalności jest umowa między wspólnikami. W przypadku jednoosobowej spółki z o.o. zastępuje ją akt założycielski.
Jednoosobowa spółka z o.o. – czy jest zwolniona z opłaty składek ZUS?
Składki na ubezpieczenia społeczne do ZUS muszą opłacać osoby fizyczne i wspólnicy w spółkach osobowych. Na osobach prawnych nie ciąży taki obowiązek i wspólnicy w spółce z o.o. nie podlegają ubezpieczeniom społecznym.
Jednoosobowa spółka z o.o. stanowi tutaj jednak wyjątek. Jej jedyny wspólnik, będący osobą fizyczną, jest traktowany jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i tym samym ma zobowiązania związane z opłacaniem składek ZUS.
Reasumując, jednoosobowa spółka z o.o. nie jest sposobem na uniknięcie kosztów związanych z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli jednak przedsiębiorca sprzeda część udziałów – znajdzie drugiego wspólnika, to obowiązek składkowy wygasa. Warto przy tym wiedzieć, że gdy jeden wspólnik będzie miał zdecydowaną większość udziałów, a drugi minimalny procent, sąd może uznać takie działanie za pozorne w celu uniknięcia regulowania składek ZUS.
Co ważne, w przypadku jednoosobowej spółki z o.o. nie ma preferencyjnych zasad oskładkowania, tzw. małego ZUS-u, jakie istnieją dla jednoosobowej działalności gospodarczej. Dlatego od początku trzeba będzie płacić pełne składki.
Jednoosobowa spółka z o.o. – jak wygląda kwestia odpowiedzialności za zobowiązania?
Za zobowiązania spółki z o.o. odpowiada – jako osoba prawna – sama spółka. Zgodnie z art. 151. pkt. 4. Kodeksu spółek handlowych: Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Zatem przedsiębiorca ryzykuje jedynie wkładem własnym, a nie jak w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej całym swoim majątkiem osobistym. W tym miejscu warto też wspomnieć o możliwości dysponowania pieniędzmi w obu formach działalności. O ile właściciel jednoosobowej działalności może w każdej chwili wypłacać środki z firmowego rachunku bankowego i dowolnie nimi dysponować, o tyle wspólnik, nawet jeśli jest członkiem zarządu i jedynym udziałowcem, nie może traktować majątku spółki jak osobistych środków. Rozliczenia muszą być potwierdzone umowami, fakturami, a właściciel otrzymuje pieniądze w ramach dywidendy albo wypłaty wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 299 pkt. 1. Ksh: Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Spółka musi mieć zarząd, a jeśli jedyny wspólnik nie chce współtworzyć biznesu z innymi osobami, powołuje sam siebie na członka zarządu i tym samym odpowiada za zobowiązania firmy. Odpowiedzialność członka zarządu jest jednak w pewnym sensie uzupełnieniem, powstaje dopiero w chwili, gdy roszczeń wierzycieli nie da się zaspokoić z majątku spółki.
Co więcej, istnieje kilka okoliczności, które wyłączają odpowiedzialność członka zarządu. Wymieniono je w pkt. 2 art. 299:
Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.
Podsumowując, kwestia odpowiedzialności finansowej może być decydująca przy podejmowaniu decyzji, czy wybrać jednoosobową działalność gosp. czy spółkę z.o.o.
