Jedno dobrze prowadzone przedsiębiorstwo może mieć dużą siłę przebicia na rynku. Co się stanie, jeśli połączy się z innymi, równie mocnymi jednostkami? Czym są klastry i jaki mają wpływ na gospodarkę?
Klaster – definicja
Pod pojęciem klastrów rozumie się grupy przedsiębiorstw lub instytucji powiązanych ze sobą profilem działalności, skupionych na danym obszarze geograficznym. Zazwyczaj mają charakter innowacyjny, naukowo-badawczy. Należy jednak pamiętać, iż pojęcie to jest dość swobodnie stosowane w ekonomii i tematyce dotyczącej gospodarki.
Powstała grupa przedsiębiorstw, działająca w obrębie jednej branży, może ze sobą współpracować lub rywalizować. Aby lepiej zrozumieć, czym jest omawiana struktura, warto zaznaczyć, iż jednym z bardziej znanych klastrów jest Dolina Krzemowa (Silicon Valley) w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych. W jej obrębie znajdują się takie firmy jak Apple, Adobe System, eBay, Facebook, Google i wiele innych. To od wielu lat chyba najbardziej znany klaster technologiczny.
Na dowód różnorodnego stosowania omawianego pojęcia, należy przytoczyć przykład określenia: klaster komputerowy. Dotyczy ono nie firm czy instytucji, a jednostek komputerowych, współpracujących ze sobą w celu udostępnienia zintegrowanego środowiska pracy.
Rodzaje klastrów
Ze względu na liczne możliwości grupowania się przedsiębiorstw klastry w Polsce i na świecie można dzielić według różnych kryteriów. Przede wszystkim charakterystyczne wydaje się sortowanie według branży: klaster chemiczny (Zielona Chemia, Mazowiecki Klaster Chemiczny), lotniczy (Dolina Lotnicza), ale też np. filmowy (Hollywood, Bollywood).
Często przywołuje się także typologię według Meyera-Stamera, w której wyróżniamy klastry:
- pokrewne włoskim dyskontom przemysłowym – w których dominują małe i średnie przedsiębiorstwa, działające w obrębie konkretnej branży;
- hub and spoke – to duże lokalne przedsiębiorstwa, połączone z sektorem MSP;
- satelitarne – małe i średnie przedsiębiorstwa uzależnione od zewnętrznych firm.
W literaturze przedmiotu występują jeszcze inne próby klasyfikacji klastrów – zależne np. od „etapu życia” danego klastra itd.
Klastry – korzyści
Dlaczego warto prowadzić biznes właśnie w klastrze? Jakie korzyści może uzyskać dane przedsiębiorstwo?
Koncentracja na jednym terenie działalności o podobnym charakterze pobudza do intensywnego rozwoju. W razie nawiązania współpracy następuje minimalizacja kosztów np. związanych z transportem, przeprowadzaniem operacji.
Nagromadzenie wykwalifikowanej kadry w jednym miejscu, bliskość instytucji wspierających (np. uczelni) powoduje napływ coraz to nowych specjalistów. Sam rozwój pracownika – jego umiejętności, kompetencji w takim toczeniu wydaje się prostszy i efektywniejszy.
Klastry przyciągają inwestycje zagraniczne. Odpowiednio rozwinięte zagłębie, dobrze zorganizowana kooperacja przedsiębiorstw może zachęcać kolejnych biznesmenów do przeniesienia swojej działalności w obręb istniejącej struktury klastrowej.
