By ograniczać rozprzestrzenianie się koronawirusa w Polsce, wprowadzono szereg przepisów mających zmniejszać ryzyko zarażenia się. Zamknięto parki, plaże, bulwary, galerie handlowe i lokale usługowe, wprowadzono limit pasażerów w komunikacji publicznej i klientów w sklepach. Hasło #zostań w domu za pośrednictwem różnorakich mediów dotarło niemal wszędzie.
Wielu ludzi, w tym ci, którzy mieli styczność z chorymi na COVID-19, osoby powracające z zagranicy (poza zawodowymi kierowcami transportu towarowego i osobowego) i mieszkające nimi w jednym mieszkaniu, zostało objętych obowiązkową kwarantanną. Czy w czasie jej trwania można pracować?
Czy można pracować podczas kwarantanny?
Kwarantanna trwa 2 tygodnie (choć ten czas może zmienić lekarz) od dnia kontaktu z osobą, u której wykryto koronawirusa, a w przypadku osób powracających z zagranicy – od dnia przekroczenia polskiej granicy. W tym czasie pod żadnym pozorem nie wolno opuszczać domu ani przyjmować w nim nikogo z zewnątrz. Nawet wizyta w sklepie czy wyjście z psem stwarzają ryzyko zakażenia innych, zwłaszcza że choroba często przebiega bezobjawowo i tak naprawdę nawet osoba, która czuje się dobrze, może być nosicielem koronawirusa SARS-CoV-2. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia, pojawienia się gorączki, kaszlu, trudności z oddychaniem należy powiadomić stację sanitarno-epidemiologiczną albo zgłosić się do oddziału zakaźnego lub obserwacyjno-zakaźnego szpitala.
To spore ograniczenia. Warto jednak podkreślić, że kwarantanna dotyczy też osób zdrowych. Czy więc można uznać, że odosobnienie zawsze uniemożliwia pracę zawodową? Niekoniecznie.
Art. 92. § 1. Kodeksu pracy stanowi, że: Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek:
1) choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu.
Po tym czasie pracownikowi, który pozostaje wciąż niezdolny do pracy, przysługuje zasiłek z ZUS.
Nie we wszystkich przypadkach odosobnienie oznacza automatycznie niezdolność do pracy. W ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzono termin praca zdalna. Jeśli więc pracownik poddał się obowiązkowej kwarantannie, ale jest zdrowy (lekarz nie wystawił mu zwolnienia) oraz ma możliwość wykonywania swoich obowiązków w trybie home office, to może w ten sposób pracować i będzie otrzymywał pełne wynagrodzenie.
Niezdolność do pracy podczas kwarantanny – w jakich przypadkach?
Nie ma prawnych przeszkód, by zdrowa osoba w czasie kwarantanny wykonywała pracę w domu lub innym miejscu odosobnienia, o ile posiada odpowiednie narzędzia i warunki oraz pozwala na to rodzaj pracy. Są jednak stanowiska i sytuacje, w których pomimo tego, że ktoś ma cechy charakteru przydatne w pracy zdalnej i jest silnie zmotywowany, by z domu realizować swoje obowiązki, nie może tego robić.
Dotyczy to pracowników produkcyjnych, fizycznych i wszystkich na stanowiskach uniemożliwiających pracę zdalną przez internet. Także jeśli dana osoba nie ma odpowiednich warunków, np. przebywa nie w domu, a ośrodku wskazanym przez służby, nie można powierzyć jej wykonywania obowiązków. Zawodową aktywność podczas kwarantanny wyklucza także zwolnienie lekarskie.
W takich przypadkach pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, zasiłek opiekuńczy albo dodatkowy zasiłek opiekuńczy wprowadzony specustawą. Do świadczenia uprawnia decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego, którą trzeba po zakończeniu kwarantanny przedstawić pracodawcy lub w ZUS-ie. Osoby, które zostały odosobnione po powrocie z zagranicy, nie otrzymują decyzji z sanepidu. Nie oznacza to jednak, że są pozbawione prawa do świadczenia. Zasiłek chorobowy jest wypłacany na podstawie oświadczenia o odbywaniu obowiązkowej kwarantanny po przekroczeniu granicy.
