Kwota bazowa jest kwotą, która największe znaczenie ma dla rencistów i emerytów. To na jej podstawie ustalana jest wysokość przysługującego świadczenia. Dotyczy szczególnie osób urodzonych przed 1949 rokiem, dla których część socjalną emerytury stanowi właśnie kwota bazowa. Co to jest? Sprawdź, kiedy jest stosowana i ile wynosi kwota bazowa.
Spis treści
Kwota bazowa – definicja
Kwota bazowa to ustalana corocznie wartość wykorzystywana do określania wysokości świadczeń rentowych i emerytalnych. Obowiązuje w okresie od 1 marca danego roku kalendarzowego do końca lutego kolejnego roku. Dotyczy rent i emerytur obliczanych według dotychczasowych zasad. Kwota bazowa 2022, tak jak wcześniej, uzależniona jest od przeciętnego wynagrodzenia. Dzięki niej wyliczana jest podstawa wymiaru świadczenia.
Jak obliczana jest kwota bazowa?
Kwota bazowa to 100 procent przeciętnego wynagrodzenia minus składki na ubezpieczenia społeczne z poprzedniego roku kalendarzowego (składki określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych).
Podstawa wymiaru świadczeń ZUS wyliczana jest na podstawie kwoty bazowej obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Jeśli nie zostały spełnione warunki przyznania emerytury, pod uwagę brana jest kwota bazowa obowiązująca w dniu spełnienia tych warunków.
Kwota bazowa – kiedy się ją stosuje?
Kwota bazowa wykorzystywana jest do wyliczania wysokości świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (emerytury i renty). W innym rozumieniu oraz o innej wartości stosowana jest również do ustalania pensji dla osób pracujących w sektorze publicznym. Wpływa między innymi na wynagrodzenie w służbie zdrowia i służbie cywilnej czy wynagrodzenie nauczycieli.
Kwota bazowa pozwala ustalić:
-
wysokość podstawy wymiaru świadczeń ZUS;
-
wysokość części socjalnej emerytury (tzw. „stare zasady”);
-
najniższe wynagrodzenie zasadnicze (nauczyciele, służba zdrowia, służba cywilna).
Ile wynosi kwota bazowa?
Kwota bazowa na dany rok ogłaszana jest przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Informacje publikuje Dziennik Urzędowy RP „Monitor Polski”, wskazując, że jej wartość stanowi: „przeciętne wynagrodzenie pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe), określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji emerytur i rent”.
Na przestrzeni lat kwoty te uległy znacznej zmianie. W 2009 roku kwota bazowa wynosiła 2578,26 złotych, a dziesięć lat później już 4003,88 złotych. Kwota bazowa 2022 obowiązująca od 1 marca 2022 roku do 28 lutego 2023 roku wynosi 4944,79 złotych.
Kwota bazowa – służba cywilna
Kwota bazowa dla służby cywilnej na okres 2020-2022 została zamrożona na tym samym poziomie. W przypadku osób zatrudnionych w urzędach administracji rządowej było to 2031,96 złotych, dla żołnierzy i funkcjonariuszy 1614,69 złotych, a dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej – 1803,16 złotych.
Poziom wynagrodzenia w służbie cywilnej ustalany jest na zasadach wynikających z Kodeksu pracy (równe traktowanie pracowników, płaca minimalna itp.), a jednocześnie z uwzględnieniem kwoty bazowej i jej mnożników. Mnożniki dotyczą konkretnych grup stanowisk, dodatkowo wpływają na nie uwarunkowania rynku pracy, ocena pracy pracownika czy wynik wartościowania stanowiska pracy.
Kwota bazowa – nauczyciele
Kwota bazowa dla nauczycieli ustalana jest na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215). Od 1 września 2020 roku wynosi 3537,80 złotych.
Zgodnie z rozporządzeniem z 24 sierpnia 2022 r. minimalne wynagrodzenie nauczycieli mieści się w przedziale 3329 złotych brutto do 4224 złotych brutto. Jego wysokość zależy od stopnia awansu zawodowego oraz wykształcenia pracownika.
Kwota bazowa – służba zdrowia
Kwota bazowa dla ochrony zdrowia to wartość pozwalająca ustalić wysokość najniższego wynagrodzenia zasadniczego dla niektórych pracowników medycznych.
Nowa siatka płac dla pracowników ochrony zdrowia obowiązuje od 1 lipca 2022 roku. Kwota bazowa 2022 przyspiesza proces ustalania podwyżek wynagrodzeń dla pracowników, którzy zarabiają najmniej.
