Zna je każdy, kto choć raz przeglądał katalog odzieżowy czy dokonywał zakupów przez internet. Czym dokładnie jest packshot online lub ten w wersji papierowej? Jak zrobić packshot? Czy ustawa o prawie autorskim chroni tego typu zdjęcia?
Packshoty: co to?
Packshot (słowo pochodzenia angielskiego, w liczbie mnogiej packshots), to fotografia reklamowa, która ukazuje produkt na białym, jednolitym tle. Stanowi wierne, precyzyjne zdjęcie produktu, pokazujące go w całości.
Sam produkt jest odpowiednio przygotowywany do prezentacji. Przykładowo, fotograf wykonujący packshot odzieży może wykorzystać specjalne, pozbawione widocznych części manekiny, dzięki którym ubrania wyglądają tak, jak układałyby się na sylwetce.
Oferowany przedmiot jest dobrze oświetlony, a samo zdjęcie podlega zazwyczaj dodatkowej obróbce w programie graficznym. Chodzi bowiem nie tylko o to, by jak najdokładniej przedstawić przedmiot, ale również by wydał się atrakcyjny dla klientów. Niemniej ingerencja cyfrowa nie może wprowadzać w błąd konsumenta – np. co do wielkości, kolorów czy innych walorów przedmiotu.
Packshot może być statycznym obrazem – wiele sklepów online czy w swoich katalogach prezentuje kilka zdjęć tego samego produktu z różnych perspektyw. W sieci nie brakuje jednak też packshotów animowanych, które ukazują przedmiot obracający się wokół własnej osi. Dzięki takiemu zabiegowi klient może przed zakupem obejrzeć go dokładnie z każdej strony.
Pacshot a prawa autorskie
Uważa się, że packshoty to zdjęcia bezosobowe, w które fotograf wkłada minimum swojej inwencji twórczej – czy zatem chronią je prawa autorskie?
Zgodnie z Wyrokiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 26 października 2017 r. (I C 914/15) oraz Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie – I Wydz. Cywilny z dnia 23 października 2018 r. (I ACa 125/18) – które rozpatrywały pozew o uznanie praw autorskich packshotów – tego typu zdjęcia produktowe mają charakter rejestracyjny. Uznano, że packshoty w badanej sprawie nie mają znamion dzieła, to znaczy fotograf nie nadał im indywidualnych cech twórczych, a jedynie starał się jak najwierniej odwzorować wygląd przedmiotów. W związku z czym paskshotów nie chronią prawa autorskie.
Wyroki sądów dotyczą sporu między fotografem a firmą wykorzystującą wykonane przez niego zdjęcia produktowe na portalu internetowym. Jak dotąd kwestia packshotów nie została uregulowana np. w Ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
