Praca sezonowa – definicja, podatki, umowa

Praca sezonowa jest okazją do podreperowania domowego budżetu. Najczęściej z tej możliwości korzystają osoby młode, choć praca sezonowa za granicą cieszy się ogromną popularnością wśród osób czynnych zawodowo niezależnie od wieku. Zwykle dotyczy zatrudnienia w gastronomii, rolnictwie, turystyce i budownictwie. Jak sama nazwa wskazuje – praca sezonowa wykonywana jest w sezonie, gdy wspomniane branże cieszą się największym popytem. Co warto wiedzieć, zanim podejmiemy pracę sezonową? Gdzie szukać atrakcyjnych ofert i jakie są zalety oraz wyzwania pracy sezonowej?

Praca sezonowa – co to? 

Praca sezonowa wielu osobom kojarzy się przede wszystkim ze świetną okazją do zarobienia dodatkowych pieniędzy, podreperowania budżetu i odłożenia oszczędności. Choć najczęściej podejmują się jej przede wszystkim uczniowie i studenci, cieszy się ona ogromnym zainteresowaniem także wśród dojrzałych i doświadczonych pracowników. Czym tak naprawdę jest praca sezonowa? Jakie czynniki warunkują jej sezonowość? 

Polski Kodeks pracy nie zawiera pojęcia praca sezonowa ani nie definiuje pracownika sezonowego. W praktyce jednak, chcąc wyjaśnić istotę pracy sezonowej, najczęściej przywołuje się wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1986 roku, który mówi o tym, że pracą sezonową może być każda praca, która wykonywana jest przez określony czas w roku, związany z porą roku oraz warunkami atmosferycznymi. Co do zasady praca sezonowa ma więc charakter przejściowy i tymczasowy. Zatem w jaki sposób traktować osoby podejmujące pracę w sezonie? Przyjmuje się, że do pracowników sezonowych należy podchodzić dokładnie tak samo, jak do pracownika podejmującego klasyczne zatrudnienie. 

Praca sezonowa – czy osoby niepełnoletnie mogą ją podjąć? 

Praca sezonowa jest niezwykle popularna wśród uczniów i studentów.  Najczęściej ich wyborem pada praca sezonowa nad morzem czy praca sezonowa przy zbiorach. Wiele znaków zapytania rodzi jednak zagadnienie pracy sezonowej dla nieletnich. Zgodnie z Kodeksem pracy zatrudnić można pracownika młodocianego, czyli osobę, która ukończyła 15. rok życia, a nie przekroczyła 18 lat, ukończyła co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową i przedstawi świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jej zdrowiu.

Praca sezonowa a umowa

Przepisy prawne nie regulują warunków, na jakich możliwe jest podjęcie pracy sezonowej. Pracodawca planujący przyjąć pracownika do pracy w sezonie ma więc kilka możliwości. Może podpisać umowę o pracę na czas określony, umowę o pracę tymczasową czy chociażby jedną z popularnych umów cywilnoprawnych – umowę zlecenie lub umowę o dzieło. Pracodawca oferujący pracę sezonową musi jednak pamiętać, że jego obowiązkiem jest zapewnienie wszystkim zatrudnionym należnych im świadczeń. Pracowników sezonowych pracujących na podstawie umowy o pracę dotyczą takie same prawa, jak w przypadku stałego etatu. Obowiązuje ich zatem prawo do urlopu oraz gwarancja minimalnego wynagrodzenia. Z punktu widzenia pracodawców zawieranie z pracownikiem sezonowym umowy o pracę nie jest najkorzystniejszym rozwiązaniem z uwagi na konieczność odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. 

Praca sezonowa za granicą a podatki

W świetle prawa pracownik sezonowy rozlicza się na takich samych zasadach jak inni podatnicy. Wątpliwości pojawiają się jednak w momencie, gdy w grę wchodzi praca sezonowa za granicą. Czy w takiej sytuacji podatnik rozlicza się zarówno w Polsce, jak i w kraju, w którym uzyskał dochód? 

Zgodnie z prawem podatkowym osoby na stałe mieszkające w Polsce i mające tutaj centrum interesów osobistych czy gospodarczych (według Ministerstwa Finansów należy przez to rozumieć powiązania osobiste, takie jak więzi rodzinne czy towarzyskie, podejmowanie chociażby aktywności sportowej, kulturalnej czy społecznej), a także osoby, które przebywały na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w danym roku kalendarzowym, powinny rozliczyć się wyłącznie z polskim urzędem skarbowym. 

Przepisy podatkowe chronią jednak podatnika przed ewentualnym podwójnym opodatkowaniem. Praca sezonowa za granicą i kraj, w którym praca była wykonywana, warunkuje sposób, w jaki należy rozliczyć się z zagranicznych dochodów. 

Według informacji, jakie znajdziemy na stronie www.podatki.gov.pl, celem uniknięcia podwójnego opodatkowania należy zastosować jedną z dwóch metod: 

• wyłączenie z progresją – metoda polegająca na zwolnieniu podatnika z płacenia podatku od dochodu osiągniętego poza granicami kraju; stopa opodatkowania ustalona jest na podstawie łącznego dochodu osiągniętego w Polsce, jak i za granicą,

• proporcjonalne odliczenie – metoda odliczania, zgodnie z którą  w Polsce konieczne jest zapłacenie podatku od zagranicznego dochodu, niezależnie od tego, czy jakikolwiek dochód został również uzyskany w Polsce.
  
  

O tym, która z metod będzie miała zastosowanie w konkretnym przypadku, decydują:

• przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – jeżeli z krajem, w którym zostały uzyskane dochody, Polska zawarła taką umowę,

• przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jeżeli z krajem pochodzenia dochodów, Polska nie zawarła umowy.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które zawarła Polska, znajdują się w Wykazie umów na wspomnianej wyżej stronie. 

Praca sezonowa – ile można zarobić?

Eksperci Personnel Service przygotowali zestawienie zawodów, w których najłatwiej znaleźć pracę na wakacje oraz oszacowali średnie zarobki na poszczególnych stanowiskach. Na samym szczycie listy zawodów, które w 2022 roku oferują najwyższe zarobki, znajdziemy pracowników festiwali muzycznych. Pracując przy tego typu wydarzeniach, zarobki wahają się od 20 do 24 zł/h netto. Na podobne stawki mogą liczyć także osoby opiekujące się dziećmi podczas rodzinnego urlopu. Na wspomnianej liście, zaraz za nimi, plasują się ratownik na basenie i instruktor kitesurfingu, którzy mogą liczyć na wynagrodzenie zamykające się w granicach 20 zł/h netto. Praca w roli wychowawcy na kolonii, recepcjonistki w hotelu czy sprzedawcy gofrów na deptakach w turystycznych miejscowościach, wiążą się z zarobkiem na poziomie 15 zł/h netto. 

To jednak nie koniec możliwości, jakie niesie za sobą praca sezonowa. Zbiory owoców należą bez wątpienia do jednej z najpopularniejszych opcji, szczególnie wtedy, gdy w grę wchodzi także praca sezonowa za granicą. Poziom wynagrodzenia będzie uzależniony przede wszystkim od cen obowiązujących w sklepach oraz tego, w jaki sposób rozlicza się właściciel plantacji – rozliczenie godzinowe czy na akord. A z jakimi stawkami wiąże się praca sezonowa przy zbiorach w Polsce? Przykładowo – w przypadku zbierania truskawek najczęściej stawki wahają się od 2-2,50 zł za łubiankę. Za godzinę zbierania malin czy wiśni możemy zarobić od 3 do 6 zł/kg. Warto zwrócić tutaj uwagę, że w przypadku zatrudnienia przy zbiorach przedmiotem ogłoszenia bardzo często jest praca sezonowa z zakwaterowaniem. 

Czytaj także: Wzrost płacy minimalnej od 1 lipca 2024 roku

Praca sezonowa – gdzie szukać atrakcyjnych ofert pracy?

Szukając pracy sezonowej, należy zachować najwyższą ostrożność. Choć znalezienie ofert zatrudnienia w sezonie wakacyjnym nie jest trudne, w gąszczu ogłoszeń łatwo paść ofiarą oszustwa, dlatego warto korzystać z pewnych źródeł. Jednym z najczęściej wykorzystywanych sposobów na znalezienie pracy sezonowej są portale, na których ogłaszają się nie tylko prywatni pracodawcy, ale także prężnie działające firmy z branży turystycznej, hotelarskiej czy gastronomicznej.

Pamiętajmy, by w sytuacji, gdy korzystamy z innych źródeł, np. szukamy ofert pracy w mediach społecznościowych lub na forach branżowych, za każdym razem sprawdzić wiarygodność ogłoszeniodawcy. W przeciwieństwie do ogłoszeń znajdujących się na profesjonalnym portalu pracy, oferty w takich miejscach niekoniecznie są weryfikowane przez specjalistów rynku pracy.

Czy praca sezonowa liczy się do emerytury?

Emerytura w Polsce uzależniona jest od stażu osoby ubezpieczonej. Legalnie wykonywana praca sezonowa jak najbardziej liczy się do emerytury. Dotyczy to również zatrudnienia poza granicami kraju. W przypadku, gdy osoba ubezpieczona pracowała w państwach członkowskich Unii Europejskiej, państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii oraz w Szwajcarii, a także w państwach, z którymi Polska podpisała umowy dotyczące zabezpieczenia społecznego, ubezpieczony ma możliwość ubiegania się o świadczenia emerytalne w Polsce.

Wysokość świadczenia uzależniona jest zarówno od liczby przepracowanych lat, a także odkładanych składek do ZUS. Bardzo często polskie agencje pracy, które pośredniczą w szukaniu zatrudnienia za granicą, oferują umowy z pełnym opłaceniem składek emerytalno-rentowych. W tym przypadku podpisana zostanie umowa o pracę tymczasową. 

Czytaj także: Kreatywność a AI. Czy pracownicy branż kreatywnych mogą wkrótce stracić pracę?

Wypowiedzenie umowy w pracy sezonowej

Zasady dotyczące wypowiedzenia umowy w pracy sezonowej będą uzależnione przede wszystkim od rodzaju podpisanej umowy. W przypadku umowy o pracę sezonową obowiązują dokładnie takie same przepisy jak w przypadku umów o pracę na czas określony czy chociażby na okres próbny. Nieco inaczej wygląda to w przypadku umowy o dzieło. Wówczas rozwiązanie jej może nastąpić za porozumieniem stron lub w sytuacjach regulowanych przez Kodeks cywilny, w dowolnym momencie. Wypowiedzenie umowy cywilnoprawnej nie wymaga uzasadnienia i dotyczy to obu stron danej umowy. Co więcej, w tym przypadku nie mają miejsca również okresy ochronne, jakie obowiązują przy umowie o pracę. 

Zalety pracy sezonowej 

Praca sezonowa cieszy się niesłabnącą popularnością. Jedną z oczywistych korzyści, jakie niesie za sobą, jest możliwość atrakcyjnego zarobku. W przypadku młodych ludzi podejmujących prace wakacyjne to także świetny sposób na poszerzanie horyzontów, zdobywanie nowej wiedzy, poznawanie ludzi, ale także naukę samodzielności. Praca sezonowa za granicą daje także możliwość podszkolenia języka czy chociażby poznania innej kultury. Osoby planujące związać swoją przyszłość z konkretnymi branżami, takimi jak np. hotelarstwo, turystyka czy gastronomia, podejmując pracę sezonową na podobnych stanowiskach, mają szansę podnieść swoje kwalifikacje i nauczyć się zawodu.

Oczywiście sezonowe zatrudnienie, szczególnie za granicą, może okazać się także trudnym wyzwaniem. W przypadku pracy na budowie czy w rolnictwie, przy zbiorach, często jest to bardzo wyczerpująca pracy, a sami pracownicy mogą pracować od zmierzchu do świtu np. na tzw. akord, który zależnia ich wyplaty od wyników codziennej pracy. 

Czytaj także: Praca sezonowa i dorywcza w CV – jak i czy wpisywać?