Kiedy pracodawca łamie przepisy – wyniki kontroli PIP 2018
PIP przedstawiła sprawozdanie z wyników kontroli przeprowadzonych w 2018 r. Wynika z niego, że inspektorzy pracy przeprowadzili 80,2 tys kontroli. Odwiedzili ponad 63 tys. podmiotów, które łącznie zatrudniają 3,8 mln osób. Warto zaznaczyć, że PIP sprawdza pracodawców zgodnie z przyjętym harmonogramem działań oraz w następstwie przyjmowanych skarg. Kontrole wynikające z tego drugiego powodu stanowiły w 2018 roku 36% całości.
Inspektorzy wykazali uchybienia m.in. w kwestiach zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, nieprzestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy oraz wynagrodzeń. Jak wynika ze sprawozdania Państwowej Inspekcji Pracy, 14,6 tys. osób, które były zatrudniane na umowę cywilnoprawną lub pracowały bez umowy, po kontrolach uzyskało umowy o pracę. W co czwartym przedsiębiorstwie wykryto nierzetelność w prowadzeniu ewidencji czasu pracy (bądź też brak ewidencji), a w co ósmym nieprawidłowości w zakresie wypłacania wynagrodzenia za pracę.
Liczba ogółu wykroczeń przeciwko prawom pracownika wyniosła 60,8 tys. Największą liczbę naruszeń stwierdzono w zakresie wypłacania wynagrodzenia za pracę i czasu pracy. W konsekwencji inspektorzy pracy nałożyli 14,8 tys. mandatów na łączną kwotę 17,9 mln zł.
PIP skontrolowała też firmy, w których doszło do wypadków przy pracy oraz podmioty z branż, gdzie ryzyko utraty zdrowia i zagrożenia życia jest szczególnie wysokie, czyli m.in. budownictwo, leśnictwo i przemysł. Pod lupę została wzięta również legalność zatrudnienia cudzoziemców. Nieprawidłowości wykryto w co trzeciej firmie, a nielegalną pracę najczęściej powierzano obywatelom Ukrainy.
Pracodawca nie przestrzega przepisów – co robić?
Z Kodeksu pracy jasno wynika, że każda firma ma obowiązek zapewnić osobom zatrudnionym bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Jeżeli pracodawca nie przestrzega przepisów BHP, podlega karze. Podobnie, jeśli zalega z wynagrodzeniem, nie płaci za nadgodziny, a praca ponad normę to dla zatrudnionych codzienność. W takich sytuacjach mogą oni zareagować i zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy. Choć skarga nie jest anonimowa, to osoba składająca wniosek może zastrzec, że nie życzy sobie ujawnienia w kontrolowanej firmie informacji, że wizyta inspektora jest następstwem złożonej skargi.
Gdzie zgłosić, jeśli pracodawca łamie przepisy
Jeżeli pracownik uzna, że pracodawca nie przestrzega przepisów BHP, ma możliwość złożyć skargę osobiście, wybierając się do placówki PIP, której podlega firma. W Polsce funkcjonuje 16 Okręgowych Inspektoratów. Mieszczą się w:
• Białymstoku,
• Bydgoszczy,
• Gdańsku,
• Katowicach,
• Kielcach,
• Krakowie,
• Lublinie,
• Łodzi,
• Olsztynie,
• Opolu,
• Poznaniu,
• Rzeszowie,
• Szczecinie,
• Warszawie,
• Wrocławiu,
• Zielonej Górze.
To nie jedyna opcja powiadomienia inspektorów o łamaniu prawa. Za pośrednictwem strony internetowej Państwowej Inspekcji Pracy można złożyć e-skargę. Wystarczy wybrać odpowiedni inspektorat, wypełnić i wysłać wniosek, w razie potrzeby załączając dokumenty, które potwierdzą nieprawidłowości. Niezależnie od drogi kontaktu, należy pamiętać, że PIP nie rozpatruje anonimowych wniosków, dlatego obligatoryjnie należy podać imię, nazwisko, adres kontaktowy, a także wskazać firmę, której dotyczy skarga.
