PIP – czym jest?
Państwowa Inspekcja Pracy jest instytucją, która ma za zadanie „skuteczne egzekwowanie przepisów prawa pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez efektywne i ukierunkowane kontrole oraz działania prewencyjne, zmierzające do ograniczenia zagrożeń wypadkowych i poszanowania prawa pracy”*.
Źródło: https://www.pip.gov.pl/pl/o-urzedzie/o-nas/2437,misja-panstwowej-inspekcji-pracy.html
Państwowa Inspekcja Pracy – ustawa
Zakres obowiązków Inspekcji Pracy jest ściśle określony przez Ustawę o Państwowej Inspekcji Pracy z 13 kwietnia 2007 r. Rozporządzenie to pomaga w określeniu obowiązków inspektora oraz przeciwdziała możliwym nadużyciom.
Kontrola Inspekcji Pracy
Kontrole Inspekcji Pracy są przeprowadzane po to, aby sprawdzić, czy w danej firmie są przestrzegane prawo pracy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. PIP sprawdza także legalność zatrudnienia w przedsiębiorstwach oraz pełną dokumentację dotyczącą pracowników.
Kontroli podlegają wszyscy pracodawcy oraz przedsiębiorcy niebędący pracodawcami, na rzecz których świadczona jest praca przez osoby fizyczne (wliczają się w to także osoby prowadzące własną działalność gospodarczą). Jeżeli pracodawca zatrudnia pracowników w oparciu o umowę-zlecenie lub umowę o dzieło, to także może zostać skontrolowany.
Często zadawane jest pytanie, gdzie powinna odbywać się kontrola. Przede wszystkim jest ona przeprowadzana w siedzibie firmy, jak również w jej odrębnych jednostkach, a także w miejscach przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych. Niektóre elementy kontroli mogą być przeprowadzana w siedzibach jednostek PIP.
Po zakończeniu kontroli inspektor przygotowuje specjalny protokół, w którym podana jest nazwa oraz adres kontrolowanej jednostki, a także daty przeprowadzania kontroli. Jeżeli urzędnik nie stwierdził żadnych uchybień, to może napisać tylko krótką urzędową notatkę o przebiegu pracy.
Co sprawdza PIP?
Inspektor pracy sprawdza między innymi przestrzeganie zasad BHP. Ważne tutaj będą aktualne badania lekarskie pracowników oraz szkolenia BHP, występowanie wypadków przy pracy (a także ich przyczyny). Kontrola inspekcji pracy dotyczy także poszczególnych pomieszczeń w zakładzie (czy są one odpowiednio dostosowane). Przedsiębiorcy powinni także skrupulatnie prowadzić akta pracowników, ponieważ także te dokumenty podlegają kontroli.
Kolejnymi aspektami, które sprawdzi kontroler PIP, to terminowość wynagrodzeń oraz sposób przyznawania premii, nagród, a także dodatków do pensji. Inspektor pracy zwróci także uwagę na przestrzeganie czasu pracy, pracę w nadgodzinach, a także czy pracodawca przestrzega prawa pracowników do przerw, odpoczynku oraz urlopów (także tych macierzyńskich).
Jeżeli w danym zakładzie pracy zatrudnione są osoby młodociane bądź niepełnosprawne, to inspektor ma prawo skontrolować, czy np. stanowiska pracy są specjalnie dopasowane do ich potrzeb.
Uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy.
Podczas kontroli pracownik PIP nie musi mieć specjalnej przepustki. Oznacza to, że po kontrolowanym zakładzie kontroler może poruszać się swobodnie. Inspektor może także dokonywać oględzin maszyn, pomieszczeń oraz wszelkiego typu urządzeń. Jeżeli inspektor zażąda od pracodawcy okazania dokumentów dotyczących zatrudnienia, aktów pracowników, planów, rysunków technicznych, dokumentów modernizacji pomieszczeń, to ma on obowiązek udostępnić wszystkie wymagane dokumenty.
Państwowa Inspekcja Pracy – kary
Jeżeli kontrola PIP wykazała rażące naruszenia w kwestii przestrzegania praw pracowniczych, oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzenia aktów osobowych pracowników lub naruszenia przepisów dotyczących dostosowania budynku do potrzeb pracowników, to inspektor ma prawo do wystawienia mandatów. Kary mogą się wahać od 1000 zł, nawet do 30 000 zł.Każdy pracodawca powinien zapoznać się z obowiązkami, jakie ma wobec inspektorów PIP.
