Generacja pracowników 50+ stanowi coraz liczniejszą grupę zawodową w Polsce. Czy przekroczenie magicznego progu 50. roku życia to także schyłek życia zawodowego, czy początek nowych możliwości? Zatrudnianie osób 50+ może przynieść realne korzyści zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy.
Pracownik 50+. Przełamywanie barier na rynku pracy
Do momentu wejścia Polski do UE osoby 50+ stanowiły część społeczeństwa zawodowo nieaktywnego. Od kilku lat mamy rzeczywiście do czynienia ze zwiększającą się liczbą osób zatrudnionych w tym przedziale wiekowym. Dużym plusem były i są programy aktywizacyjne wspierające osoby po 50. roku życia dotowane przez Unię Europejską, państwo i urzędy pracy. Dzięki nim osoby starsze mogą uzupełnić i poszerzyć swoją wiedzę zawodową, umiejętności, a także nabyć zupełnie nowe kompetencje. Takie inicjatywy ukazują wartość dojrzałych pracowników i pokazują korzyść płynącą z ich zatrudniania.
Coraz więcej pracowników po 50. roku życia
Populacja kobiet i mężczyzn powyżej 50. roku życia w Polsce nieustannie się powiększa. Mamy do czynienia ze starzejącym się społeczeństwem. Niski przyrost naturalny sprawia, że przybywa osób w wieku dojrzałym. Według szacunku GUS, do 2050 roku odsetek osób w wieku 65+ wyniesie około 33% populacji. Zwiększone zapotrzebowanie na doświadczonego pracownika już teraz sprzyja zatrudnianiu pracowników po 50., aczkolwiek wskaźnik zatrudnienia w tej grupie pozostaje nadal stosunkowo niski.
Kodeks pracy zakazuje dyskryminacji ze względu na jego wiek. Osoby generacji 50+ mają trudniejszą sytuację na rynku pracy niż ich młodsi koledzy, jednak z drugiej strony pracodawcy coraz częściej zdają sobie sprawę, że seniorzy mogą być cennymi pracownikami.
Dlaczego? Umiejętności, kompetencje i doświadczenie osób starszych i młodszych uzupełniają się na wielu polach. Przykładowo młodzi pracownicy skoncentrowani są na technologiach, starsi wolą bezpośrednią rozmowę, co przekłada się na łatwe nawiązywanie kontaktów, a to z kolei duży plus np. dla handlowca.
Stereotypy kontra realia
Stereotypy bywają krzywdzące, a te odnoszące się do osób starszych nie mają korzystnego wpływu na postrzeganie ich na rynku pracy. Umiejętności generacji 50+ w tym kontekście uważane są niejednokrotnie jako niższe niż u osób młodszych. Dojrzali podwładni oceniani są jako mniej wydajni, słabsi, czy pozbawieni umiejętności kreatywnych.
Tymczasem zdarza się, że pomimo formalnie słabszego wykształcenia, osoby 50+ mają te kompetencje, których brakuje obecnym absolwentom i specjalistom młodego pokolenia. Generacja 50+ to ludzie doświadczeni zawodowo i życiowo, którzy często łatwiej radzą sobie z przeciwnościami losu i potrafią znaleźć odpowiednie rozwiązanie bez zbędnej paniki.
Mają autorytet, wiedzę i cierpliwość, której niekiedy brakuje millenialsom.
Warto zwrócić uwagę, że starszy pracownik to często gwarancja lojalności, ogromnej wiedzy i bogatego doświadczenia. W obliczu niskiego bezrobocia i coraz większych trudności z zatrudnieniem wykwalifikowanych specjalistów, pracodawcy muszą rozważyć kandydaturę osób starszych. Jeśli będą w stanie także zainwestować w dojrzałego pracownika, on chętnie się przekwalifikuje i dostosuje do wymogów firmy i rynku.
Korzyści wynikające z zatrudnienia pracownika 50+
W Polsce od kilku lat panuje kult wyższego wykształcenia, w efekcie którego zaczęło brakować osób wyspecjalizowanych w określonych pracach fizycznych, np. lakierników, tynkarzy czy kierowców. Generacja 50+ dysponuje także takim kapitałem.
Ponadto pracodawcy zatrudniający pracowników 50+ mogą uzyskać dodatkowe korzyści jak dofinansowanie miejsc pracy z urzędu pracy. Może ono objąć:
12 miesięcy – gdy pracodawca zatrudni skierowanego przez urząd bezrobotnego, który ukończył 50 lat, ale nie skończył 60 lat.
24 miesięcy – kiedy firma zatrudni skierowanego bezrobotnego, który ukończył 60 lat.
Istotne jest tutaj, że to urząd pracy wyznacza osobę, z którą pracodawca podpisze umowę – firma nie może jej dowolnie wybrać. Dofinansowanie pokrywa część wydatków na wynagrodzenie, składki ubezpieczeniowe i ewentualne nagrody dla pracujących seniorów. Po okresie refundacji przedsiębiorstwo jest zobowiązane do dalszego zatrudniania pracownika 50+ przez okres 6 lub 12 miesięcy.
Firma może też skorzystać ze zwolnienia z niektórych składek, między innymi:
„1.Pracodawca (…) nie opłaca składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia iw okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy.
2. Pracodawca (...) nie opłaca składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników, którzy osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn” (art. 18. Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Analogiczna zasada dotyczy składek na Fundusz Pracy.
