Prawo kanoniczne wykładają jednie katolickie uczelnie wyższe, zatem osoby rozważające ten kierunek nie mają tak szerokiego wyboru miejsca studiów, jak adepci prawa. To dobra opcja dla pasjonatów teologii, którzy dodatkowo dobrze odnajdują się wśród aktów prawnych, dekretów i paragrafów.
Prawo cywilne a prawo kanoniczne – różnice
To dwie osobne dziedziny. Prawo cywilne reguluje stosunki cywilnoprawne. Jego podstawowym źródłem w Polsce jest Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93). Składają się na nie następujące działy – części Kc:
- ogólne przepisy – regulujące m.in. czynności prawne (np. umowy, oświadczenia woli), dobra osobiste, czy zasady współżycia społecznego,
- własność i inne prawa rzeczowe – np. współwłasność, zasiedzenie, zastaw,
- zobowiązania – m.in. odpowiedzialność za szkodę, wielość dłużników albo wierzycieli, skutki niewykonania zobowiązań,
- spadki – a więc dziedziczenie, testament, zachowek etc.
Na kierunku prawo kanoniczne studia uczą przede wszystkim kanonu kościelnych aktów prawnych. Jako że jest to prawo kościelne, wyznacza prawa i obowiązki osób świeckich i duchownych, reguluje kościelną strukturę hierarchiczną, definiuje przepisy w obrębie Kościoła Katolickiego – sposób zarządzania, strukturę organizacyjną, określa także przestępstwa i kary oraz przepisy liturgiczne.
Jeśli chodzi o zakres kompetencji, adwokat i adwokat kościelny uprawnienia mają zupełnie odrębne. Reprezentują klientów przed odrębnymi instytucjami, a postępowanie w sądzie kościelnym przebiega według innych zasad i procedur niż w sądzie państwowym.
Adwokat kościelny: kwalifikacje
Aby uzyskać kwalifikacje, trzeba przede wszystkim ukończyć studia z prawa kanonicznego. Adwokat musi też cieszyć się nieposzlakowaną opinią, być osobą o wysokiej moralności. Aby móc w pełni reprezentować klientów i prowadzić procesy sądowe, trzeba otrzymać nominację od biskupa.
Czym zajmuje się kancelaria kanoniczna?
Dla większości osób pierwsze skojarzenie z kancelarią kanoniczną to rozwód kościelny. Podkreślmy jednak, że to niepoprawny termin. Chodzi właściwie o unieważnienie małżeństwa zawartego w Kościele Katolickim. Takie sprawy rozpatrują nie sąd, a trybunał biskupi. Adwokaci kanoniczni prowadzą procesy zmierzające do stwierdzenia nieważności małżeństwa, jednak nie tylko. Kancelarie uczestniczą też sprawach o uzyskanie dyspensy od małżeństwa zawartego a niedopełnionego, o orzeczenie nieważności święceń czy postępowania administracyjne (np. w przypadku niedopuszczenia dziecka do chrztu czy Komunii Św.).
Na koniec warto dodać, że nie tylko kancelaria kanoniczna może być miejscem pracy po tym kierunku studiów. Absolwenci znajdują też zatrudnienie w administracji kościelnej – w trybunałach kościelnych, kuriach diecezjalnych i zakonnych oraz w sądownictwie kościelnym – jako sędzia, adwokat kościelny, obrońca węzła małżeńskiego, notariusz czy promotor sprawiedliwości.
