Psycholog sądowy i biegły sądowy psycholog - wymagania
Psycholog sądowy jest osobą wspomagającą aparat wymiaru sprawiedliwości. Udziela wiedzy eksperckiej w wybranych obszarach działania sądów.
Od psychologa wymagane jest ukończenie odpowiedniego kierunku studiów (studia jednolite, pięcioletnie). Uczelnie prowadzą specjalizacje sprofilowane pod kątem zawodu psychologa sądowego. Po ukończeniu nauki należy jeszcze odbyć odpowiedni staż. Od osoby na tym stanowisku wymaga się odpowiednich kwalifikacji m.in. z zakresu przeprowadzania badań, wywiadów, ocen klinicznych i ekspertyz. Uzupełnienie stanowi wiedza z zakresu przepisów prawnych. Niezbędne są również kompetencje miękkie. Nie tylko do komunikacji z pacjentami podlegającymi badaniom, ale też w przekazywaniu odpowiednich informacji osobom zainteresowanym.
Jeśli psycholog ma występować w roli biegłego, musi spełniać również dodatkowe wymagania. Warto na początek przywołać informację, kim jest biegły sądowy. To osoba, u której sąd zasięga opinii. Biegły wydaje opinie w obszarze, w którym posiada fachową wiedzę. O tym, kto może być biegłym, mówi Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych:
„1. Biegłym może być ustanowiona osoba, która:
• korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
• ukończyła 25 lat życia;
• posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona;
• daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;
• wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym;
2 . Posiadane wiadomości specjalne wykaże dokumentami lub innymi dowodami (ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa sądu okręgowego).”
Psycholog sądowy i biegły sądowy psycholog - obowiązki
W zakres działań psychologa sądowego wchodzi wiele obszarów, często z pogranicza psychologii sądowej i penitencjarnej.
Do zajęć psychologa nie należy tylko znane z seriali i filmów profilowanie przestępców. Psychologia sądowa wiąże się z badaniami zjawisk związanych z przestępczością - np. z patologią, typami przestępców. Zajmuje się on również problematyką związaną z przeprowadzaniem procesów, np. w trakcie lub po rozprawie. Psychologowie oceniają wiarygodność świadków, poczytalność. Do obowiązków psychologa należy również wystawianie ocen wpływających na zasadność przedterminowych zwolnień, pomaganie przy organizacji placówek wymiaru sprawiedliwości. Zajmuje się on również badaniami w tematyce izolacji więziennej.
Psycholog może się ubiegać o wpisanie na listę biegłych, których opinia może być decydująca w wyrokach sądowych, np. o ubezwłasnowolnieniu, predyspozycjach do sprawowania opieki.
Psycholog sądowy - praca
W związku z wyżej wymienionymi obowiązkami psycholog może podejmować pracę w placówkach sądowych, zakładach karnych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, zakładach poprawczych, aresztach śledczych czy kuratorskiej służbie sądowej.
Zatrudnienie może znaleźć również w ośrodkach pomocy społecznej czy pomocy rodzinom itp. Praca psychologa sądowego jest bardzo ważna. Wymaga odpowiedzialności, wrażliwości, szerokiej wiedzy i odporności na stres.
Psychologia sądowa - zarobki
Na zarobki psychologa sądowego wpływa czynników. Przede wszystkim od miejsca i wymiaru pracy. Jeśli ktoś podejmuje się roli biegłego, to stawki ustala się wg wytycznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości i zależne są od stopnia złożoności problemu oraz od czasu, jaki jest potrzebny na wystawienie opinii w danym temacie.
