Regulamin wynagrodzenia – co to jest?
Podstawowy dokument regulujący wszelkie aspekty stosunku pracy to Kodeks pracy. Część przedsiębiorców jest w nim prawnie zobligowana do stworzenia dokumentu, który precyzuje wewnątrzzakładowe zasady. Może to być regulamin pracy i wynagrodzenia bądź dwa osobne regulaminy dotyczące tych kwestii.
Regulamin wynagrodzenia dotyczy wszystkich zatrudnionych na mocy umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania czy spółdzielczej umowy o pracę. Nie dotyczy jednak osób na umowie-zleceniu czy o dzieło ani pracowników na stanowiskach zarządzających zakładem pracy, członków korpusu służby cywilnej, pracowników urzędów państwowych (zatrudnionych na zasadzie mianowania albo powołania) i niektórych pracowników samorządowych, a także sędziów i prokuratorów. Treść dokumentu ustala pracodawca, a jeśli w przedsiębiorstwie działa zakładowa organizacja związkowa, to musi uzgodnić z nią wszelkie zasady. Pracownicy powinni mieć dostęp do tych dokumentów i przyjmując się do pracy, muszą podpisać oświadczenie, że znają ich treść.
Co powinien zawierać regulamin wynagrodzenia
Regulamin wynagrodzenia za pracę musi zawierać zasady przyznawania stawek za pracę na określonym stanowisku albo za wykonywanie określonego rodzaju pracy. Powinien też opisywać reguły wypłacania dodatkowych składników wynagrodzenia, jeśli takowe są przewidziane, np. premii, nagród jubileuszowych, prowizji, dodatków stażowych albo funkcyjnych czy też należności za podróże służbowe.
Najważniejsza zasada, która obowiązuje pracodawcę tworzącego regulamin wynagrodzenia pracowników, a także regulamin pracy, jest taka, że ustalenia w tych dokumentach nie mogą być dla zatrudnionych osób mniej korzystne niż prawo pracy. Jeśli wewnątrzzakładowe ustalenia np. wprowadzałyby dotkliwe kary pieniężne, których nie przewiduje Kodeks pracy, to nie mają one żadnej mocy. W takiej sytuacji pracodawca musi się liczyć z konsekwencjami ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.
A co, jeśli umowa o pracę, którą podpisali pracownik i pracodawca, zawiera warunki korzystniejsze niż wprowadzany w zakładzie regulamin wynagrodzenia pracy? W takiej sytuacji przełożony powinien zmienić zapisy w umowie za pomocą wypowiedzenia zmieniającego. Dopóki tego nie zrobi, pracownika będą obowiązywały korzystniejsze ustalenia, zawarte w jego umowie.
Regulamin wynagrodzeń a zasada tajności indywidualnego wynagrodzenia za pracę
Dość częstą praktyką przedsiębiorców jest podpisywanie z pracownikami klauzuli poufności dotyczącej wysokości ich pensji. Prawo pracy właściwie nie zawiera zapisów mówiących o tych dokumentach. Z jednej strony uznaje się, że tajemnica wynagrodzeń pozwala chronić interesy przedsiębiorstwa i obliguje do nieujawniania osobom postronnym informacji, które mogłyby narazić firmę na szkodę. Jednak z drugiej strony istotnie ogranicza prawa pracownika i uniemożliwia przeciwdziałanie dyskryminacji płacowej.
Klauzula poufności odnośnie wynagrodzenia nie powinna być zatem przez pracodawców nadużywana, a ujawnienie wysokości pensji koledze z działu nie może być traktowane jako podstawa do wypowiedzenia umowy z osobą, która ujawniła, ile zarabia.
