Remanent na koniec roku umożliwia przedsiębiorcy ocenienie stanu magazynowego, dokonanie korekt w dokumentacji, wycenę towarów i określenie, jaki rzeczywiście był dochód firmy. Remanent a inwentaryzacja – czy to to samo?
Remanent: co to?
Remanent to często używana nazwa tzw. spisu z natury – czynności dokonywanej w przedsiębiorstwie prowadzącym księgę przychodów i rozchodów. Umożliwia sprawdzenie, czy faktyczny stan majątku firmy odpowiada danym zamieszczonym w ewidencji księgowej. Spis z natury stanowi ostatnią pozycję Księgi Przychodów i Rozchodów – jest zamieszczany na koniec każdego roku podatkowego.
Obowiązek przeprowadzania spisu z natury, a także jego zakres i zasady, określa Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zgodnie z tym aktem, spis z natury obejmuje towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcje w toku, wyroby gotowe, braki i odpady.
Remanent a inwentaryzacja – różnice
Trzeba zaznaczyć, że pojęcia remanent i inwentaryzacja nie są tożsame. Spis z natury, czyli remanent, to pojęcie węższe i stanowi metodę prowadzenia inwentaryzacji. Do kolejnych należą uzgadnianie sald oraz weryfikacja ksiąg.
Remanent początkowy, remanent końcowy, remanent likwidacyjny
Wspomniane wyżej rozporządzenie określa też, że remanent dokonywany jest (24. 1.):
- na dzień 1 stycznia,
- na koniec każdego roku podatkowego,
- na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego,
- w razie utraty w ciągu roku podatkowego prawa do opłacania podatku na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 43, 1495, 1649 i 2200),
- zmiany wspólnika,
- zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności.
Z uwagi na różne okoliczności tworzenia spisu z natury mówi się zatem o remanencie początkowym, końcowym czy likwidacyjnym.
Remanent początkowy dokonuje się na dzień rozpoczęcia działalności i nie zgłasza się go do urzędu skarbowego. Ten pierwszy spis z natury otwiera Księgę Przychodów i Rozchodów. Nie uwzględnia się w nim środków trwałych czy wyposażenia przedsiębiorstwa. Jak instruuje rządowy Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy, w spisie powinny się znaleźć:
- towary handlowe,
- materiały i surowce podstawowe oraz pomocnicze, a także półwyroby,
- braki i odpady użytkowe.
Remanent końcowy to po prostu spis z natury na koniec roku rozliczeniowego i umieszcza się go na ostatniej pozycji KPiR. Warto tutaj również dodać, że spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego.
Remanent likwidacyjny, jak sama nazwa wskazuje, jest obowiązkowy w przypadku likwidacji przedsiębiorstwa i sporządza się go na dzień zakończenia działalności. Tego typu spis z natury obejmuje również środki trwałe, elementy wyposażenia firmy, jeśli podczas ich zakupu przedsiębiorca miał prawo do odliczenia podatku VAT. Informacja o remanencie likwidacyjnym musi być dołączona do deklaracji podatkowej – wyczerpujące wyjaśnienia znajdują się w ustawie o VAT, podaje je również wspomniany Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy.
