Rodzinny Kapitał Opiekuńczy to jeden z elementów nowego Polskiego Ładu. Jak sama nazwa sugeruje – ma być wsparciem finansowym dla rodzin z dziećmi. O jakich kwotach mowa? Na czym będzie polegać świadczenie? Jak i gdzie złożyć wniosek?
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy – zasady, dla kogo?
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy ma wesprzeć rodziny, w których pojawia się drugie i kolejne dziecko. Świadczenie jest niezależne od innych, np. 500+ czy świadczeń rodzinnych i nie ma żadnych limitów związanych z dochodem rodziny.
W ramach kapitału można pobrać łącznie maksymalnie 12 000 zł na każde drugie i kolejne dziecko w wieku od ukończenia 12. miesiąca życia do 36. miesiąca życia. Decyzją rodzica środki będą wypłacane co miesiąc po 1000 zł przez rok lub po 500 zł przez dwa lata. Co ważne, nie są one opodatkowane podatkiem dochodowym.
Zgodnie z art. 4 pkt. 2. Ustawy o rodzinnym świadczeniu opiekuńczym: Celem kapitału jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie zaczyna obowiązywać, kiedy kończy się okres zasiłku macierzyńskiego i trwa do czasu, aż dziecko może być przyjęte do przedszkola.
Kapitał przysługuje rodzicom co najmniej dwójki dzieci, jeśli od dnia wejścia w życie przepisów jedno nich jest w wieku między 12. a 36. miesiącem życia. Dotyczy to również osób, które adoptowały drugie dziecko (i kolejne), a także sytuacji, kiedy pierwsze dziecko jest już pełnoletnie.
Pieniądze mogą być wydatkowane zgodnie z potrzebami rodziny. Jeśli jednak środki są marnotrawione, to całość lub część świadczenia może być przekazywana przez OPS w formie rzeczowej albo opłacania usług. Kapitał nie przysługuje natomiast, jeżeli dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej, rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej, a także kiedy członkowi rodziny przysługuje za granicą podobne świadczenie.
W Ustawie o rodzinnym kapitale opiekuńczym przewidziano również wsparcie dla rodzin z jednym dzieckiem, które jest w wieku żłobkowym. Świadczenie w wysokości do 400 zł przysługuje jako dofinansowanie obniżenia opłaty rodzica za pobyt w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna. Można się o nie ubiegać także na drugie i kolejne dziecko, po ukończeniu przez nie 36. miesiąca życia, a więc po zakończeniu korzystania z programu Rodzinny Kapitał Opiekuńczy. Zasady wnioskowania o świadczenie są podobne – jednostką odpowiedzialną za wypłatę również jest ZUS. Środki trafiają jednak bezpośrednio na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego żłobek, klub dziecięcy lub zatrudniającego dziennego opiekuna.
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy – od kiedy?
Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym wpłynął do sejmu 30 sierpnia 2021 r. Ustawę uchwalono 17 listopada, a już od 1 stycznia 2022 r. zmiany mają wejść w życie.
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy – wniosek
Podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę świadczenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskowanie o pieniądze będzie wyglądać analogicznie jak ubieganie się o inne świadczenia dla rodzin z ZUS-u – w ramach programów Rodzina 500+ czy Dobry start.
Ustalenie prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego następuje na wniosek matki lub ojca. Można go złożyć wyłącznie drogą elektroniczną, za pomocą następujących systemów teleinformatycznych:
- Portal Emp@tia,
- PUE ZUS,
- Bankowość elektroniczna.
Kiedy złożyć wniosek? Jak stanowi art. 31.1.:
Wnioski składa się w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia a ostatnim dniem pierwszego miesiąca przypadającego po miesiącu ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia, a w przypadku wniosków na dziecko przyjęte na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia – w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego 12. miesiąc liczony od dnia, w którym osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, a ostatnim dniem pierwszego miesiąca 22 przypadającego po 12. miesiącu liczonym od dnia, w którym osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia.
W przypadku przekroczenia tych terminów świadczenie będzie przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku. Jeśli dziecko w chwili wejścia w życie przepisów ma np. 20 miesięcy, to również będzie można skorzystać ze świadczenia, jednak proporcjonalnie mniejszego.
