Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Różowe kołnierzyki pod lupą. Czy to najniżej płatne zawody na rynku pracy?

Różowe kołnierzyki pod lupą. Czy to najniżej płatne zawody na rynku pracy?

 
Różowe kołnierzyki pod lupą. Czy to najniżej płatne zawody na rynku pracy?

Zawody sfeminizowane. Stanowiska, na których dominują kobiety. Posady słabo płatne, o małych możliwościach awansu – tak w skrócie charakteryzuje się „różowe kołnierzyki”. – Długo uważano, że takie stanowiska są z założenia słabiej płatne i nie dają prestiżu. Jednak na przestrzeni kilkudziesięciu lat sytuacja uległa zmianie – twierdzi socjolog, trenerka i coach zawodowy Anna Daria Nowicka. Kogo zaliczamy do „różowych kołnierzyków”, jakie mają one znaczenie dla firm i czy rzeczywiście zmieniła się ich pozycja na rynku pracy?

 

Spis treści

Różowe kołnierzyki – co to?

 

W podstawowej klasyfikacji pracowników możemy podzielić z uwagi na charakter pracy, jaką wykonują. Wówczas mamy do czynienia z pracownikami umysłowymi i pracownikami fizycznymi. Za nimi stoją terminy, które w latach 50. ubiegłego wieku wprowadziło dwóch amerykańskich socjologów – „białe kołnierzyki” (ang. white collars) i „niebieskie kołnierzyki” (ang. blue collars). Te pierwsze charakteryzują pracowników umysłowych, drugie natomiast odnoszą się do tych, którzy wykonują pracę fizyczną. 

 

W ślad za nimi ukuto kolejne określenia symbolizujące inne kategorie pracowników, czyli tzw. „zielone kołnierzyki” (ang. green collars) opisujące pracowników branż powstałych w wyniku włączenia zasady zrównoważonego rozwoju w procesy modernizacyjne, a także „różowe kołnierzyki” (ang. pink collars), mianem których określa się pracowników zawodów, w których dominują kobiety. Określenie „różowe kołnierzyki” zostało spopularyzowane w latach 70. przez amerykańską pisarkę Louise Kapp Howe, badającą pozycję kobiet na całym rynku pracy, ze szczególnym zwróceniem uwagi na zawody najbardziej sfeminizowane. 

 

Pamiętaj! 

 

Mianem różowych kołnierzyków określa się pracowników branż, w których najczęściej pracują kobiety. 

 

Różowe kołnierzyki – jakie zawody do nich zaliczamy?

 

W przestrzeni publicznej znajdziemy wiele definicji „różowych kołnierzyków”. Według niektórych źródeł do tej grupy zawodowej zaliczamy przede wszystkim osoby, których praca nie wymaga dużego wysiłku fizycznego, polega głównie na pracy umysłowej (choć nie zawsze), a także jest to praca niższego lub średniego szczebla. Często wskazuje się także, że „różowe kołnierzyki” to profesje, w których praca opiera się na kontakcie z drugim człowiekiem.

 

Wśród zawodów określanych mianem „różowych kołnierzyków” wymienić możemy chociażby takie zawody jak: opiekunka, kosmetyczka, sekretarka, pielęgniarka, stewardesa czy hostessa. Obecnie w gronie tym zdecydowanie przeważają głównie kobiety. Niekiedy mówi się, że są to typowe zawody damskie i kulturowo przypisuje się im kolor różowy.

 

Nieco szerzej na grupę „różowych kołnierzyków” patrzy jednak socjolog, trenerka i coach – Anna Daria Nowicka.

 

– Stereotypowo są to zawody wykonywane przede wszystkim przez kobiety, stąd wzięła się ta nazwa. Ja jednak patrzę na kategorię „różowych kołnierzyków” znacznie szerzej i w oderwaniu od stereotypów płciowych. Zaliczam bowiem do tej kategorii wszelkie zawody, w których pracujemy bezpośrednio z drugim człowiekiem, więc dużą rolę odgrywa tutaj inteligencja emocjonalna, komunikatywność, budowanie relacji. Według mnie w tej kategorii znajdują się więc również fizjoterapeuci, psychoterapeuci i coache, a także handlowcy, trenerzy sportowi, barmani, dietetycy i wiele innych zawodów – zwraca uwagą Anna Daria Nowicka. – Długo uważano, że takie stanowiska są z założenia słabiej płatne i nie dają prestiżu. Jednak na przestrzeni kilkudziesięciu lat sytuacja uległa zmianie. Nie tylko dlatego, że w tych zawodach pracuje również wielu mężczyzn. Chcę podkreślić, że najlepsi fryzjerzy, trenerzy czy kosmetolodzy osiągają wyższe zarobki niż większość „białych kołnierzyków”! Są również cenieni i postrzegani jako wykwalifikowani eksperci – dodaje socjolog. 

 

Różowe kołnierzyki – znaczenie dla firmy

 

Mimo wielu znaczących zmian na rynku pracy, „różowe kołnierzyki” w dalszym ciągu często pozostają niedoceniani. W większości przypadków wciąż zarabiają mniej od przedstawicieli chociażby „białych kołnierzyków” i cieszą się znacznie mniejszym prestiżem. Tymczasem praca „różowych kołnierzyków” może mieć ogromny wpływ na pozycję firmy – szczególnie wtedy, gdy kluczową rolę odgrywa w niej obsługa klienta. Poziom świadczonych usług zależy w końcu od „różowych kołnierzyków”, ich zaangażowania, motywacji i lojalności. Z kolei jakość obsługi przekłada się na reputację firmy, jej pozycję na rynku i oczywiście finansowy sukces.

 

Niestety wśród wielu pracodawców wciąż pokutuje przeświadczenie, że zatrudnienie „różowych kołnierzyków” jest opłacalne przede wszystkim z punktu widzenia finansowego, bo ich płace są często znacznie niższe niż pracowników o bardziej wyspecjalizowanych umiejętnościach i zatrudnionych na wyższych stanowiskach. 

 

 

Różowe kołnierzyki – jaka będzie ich przyszłość na rynku pracy?

 

W dobie rozwijającej się technologii i coraz powszechniejszej automatyzacji jednym z podstawowych pytań nurtujących pracowników wielu branż, jest ich przyszłość na rynku pracy. W przypadku „różowych kołnierzyków”, przyszłość ta zależeć będzie od wielu czynników – nie tylko od wspomnianego postępu technologicznego, ale także zmian demograficznych czy polityki konkretnych firm.

 

Jak na przestrzeni lat zmieniała się pozycja różowych kołnierzyków na tle innych grup zawodowych i jakie są ich perspektywy na rynku pracy?

 

  • Sytuacja różowych kołnierzyków – od lockdownów po wzrost cen energii i inflację

 

– Do czasu lockdownów wydawało się, że profesje z sektora „różowych kołnierzyków” będą dynamicznie się rozwijać, gdyż zwiększająca się automatyzacja oraz masowe przenoszenie fabryk do biedniejszych krajów zlikwidowało miliony miejsc pracy w Europie i Stanach Zjednoczonych. „Niebieskim kołnierzykom” coraz trudniej więc znaleźć dobrze płatną pracę. Ponadto sztuczna inteligencja oraz zastosowanie na ogromną skalę narzędzi informatycznych zaczęło również uderzać w „białe kołnierzyki”, czyli w szeroko rozumianych pracowników biurowych. Przykładowo, dzięki technologiom sczytywania danych z dokumentów oraz wykorzystywaniu oprogramowania ERP mniej osób jest potrzebnych w działach księgowych czy administracyjnych. Niestety lockdowny uderzyły przede wszystkim w „różowe kołnierzyki”. W większości przypadków nie da się tej pracy wykonywać zdalnie, zaś bycie w bezpośrednim kontakcie z drugim człowiekiem spowodowało, że najbardziej drakońskie procedury ochronne uderzyły właśnie w te profesje – zauważa Anna Daria Nowicka.

 

– Nawet, gdy po wielu miesiącach całkowitego zakazu pozwolono wielu grupom zawodowym wrócić do pracy, to konieczność zakładania maseczek i inne obostrzenia spowodowały, że korzystanie z tych usług było problematyczne lub wręcz pozbawione naturalnego kontaktu z drugim człowiekiem, dla którego właśnie z tych usług chętnie korzystamy, np. z masaży. Warto również dodać, że różowe kołnierzyki pracują przede wszystkim w małych i średnich firmach, a to właśnie one zostały w największym stopniu zniszczone przez lockdowny oraz inflację i wzrost cen energii. Wiele firm upadło, zaś część pracowników zdecydowała się na przekwalifikowanie. Trzeba też wziąć pod uwagę, że gdy wskutek inflacji realna wartość naszych zarobków i oszczędności drastycznie spadła i coraz więcej osób ma problemy z regulowaniem zobowiązań, to w pierwszym rzędzie takie osoby ucinają właśnie wydatki na różnego typu usługi – dodaje ekspertka. 

 

Czytaj takżeMoje i twoje czy nasze? Jak rozmawiać o pieniądzach, by nie zrujnować związku

 

  • Różowe kołnierzyki a sztuczna inteligencja

 

Sztuczna inteligencja coraz pewniej zadomawia się w wielu branżach. Już dziś jest w stanie przejąć obowiązki wielu pracowników. Czy jej dynamiczny rozwój zagraża w jakikolwiek sposób „różowym kołnierzykom”?

 

Praca „różowych kołnierzyków” w dużej mierze opiera się na kontakcie z drugim człowiekiem i budowaniu z nim relacji. Kluczowa jest więc tutaj umiejętność komunikacji, budowania więzi i ich długofalowego podtrzymywania. Do tego niezbędny jest czynnik ludzki, a tego sztuczna inteligencja nie zagwarantuje. Żaden robotnie zastąpi kompetencji miękkich, nie przejmie ludzkiej empatii czy komunikacji interpersonalnej. Niemniej nie da się ukryć, że AI odczuwalnie uderza w sektor „różowych kołnierzyków”.

 

– Choć przy rosnącej automatyzacji, robotyzacji i AI stanowiska „różowych kołnierzyków” dają nam największą pewność zatrudnienia, to skutki lockdownów, recesji i inflacji powodują, że jednocześnie „różowe kołnierzyki” czują się niepewnie na rynku pracy. Zwłaszcza, że sztuczna inteligencja oraz chatboty wykorzystywane są na coraz większą skalę nie tylko w obsłudze klienta, ale nawet niektórzy zwracają się z problemami osobistymi po radę do chata GPT, zamiast do psychoterapeuty, dietetyka lub coacha… – zauważa Anna Daria Nowicka.

 

Różowe kołnierzyki – dlaczego te zawody są częściej wybierane przez kobiety?

 

W szeregach „różowych kołnierzyków” statystycznie pracuje więcej kobiet. Według niektórych przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać w kontynuacji pełnionej przez kobietę tradycyjnej roli w społeczeństwie. Odpowiadać mogą za to między innymi społeczne oczekiwania i przekonanie, że zawody związane z opieką nad innymi osobami i chociażby z obsługą klienta często kojarzone są z cechami przypisywanymi właśnie kobietom. Potrzeba zaopiekowania, ogromna empatia i wysokie zdolności komunikacji interpersonalnej – to wszystko ma skłaniać płeć żeńską do wyboru zawodów z tej grupy.

 

Należy zauważyć, że duża reprezentacja kobiet w niektórych profesjach, szczególnie asystenckich i pomocniczych, związanych z usługami pielęgnacji bądź opieki, może być związana z wciąż funkcjonującymi w społeczeństwie stereotypami płciowymi. Ich efektem jest presja nakładana na dziewczynki i młode kobiety, by wybierały zawody z grupy „różowych kołnierzyków”, a unikały profesji tradycyjnie przypisywanych mężczyznom, np. inżynierskich, z dziedziny budownictwa czy tych, w których istotna jest siła fizyczna lub taktyczne planowanie. 

 

Warto wspierać inicjatywy, których celem jest wskazywanie i przeciwdziałanie uprzedzeniom na rynku pracy, wynikającym m.in. ze stereotypowego przypisywania kobietom określonych ról – i zachęcać kobiety do wybierania ścieżek rozwoju i kariery po prostu zgodnie z własnymi zainteresowaniami, talentami, czy to w obrębie „różowych kołnierzyków”, czy z jakiejkolwiek innej dziedziny.

 

Czytaj takżeToksyczna pozytywność w miejscu pracy – dlaczego jest niebezpieczna?

 

Różowe kołnierzyki – najczęściej zadawane pytania:

 

  • Różowe kołnierzyki – historia pojęcia

 

Definiowanie poszczególnych grup zawodowych poprzez przypisywanie im kolorów kołnierzyków ma swój początek w latach 50. ubiegłego wieku, kiedy dwóch amerykańskich socjologów wprowadziło pojęcia „białe kołnierzyki” i „niebieskie kołnierzyki”. Określenie „różowe kołnierzyki” zostało natomiast spopularyzowane w latach 70. przez amerykańską pisarkę Louise Kapp Howe, która badała pozycję kobiet na rynku pracy. Od tej pory, termin „różowe kołnierzyki” określa zawody związane przede wszystkim z opieką, komunikacją i pracą w usługach, czyli takie, w których najczęściej pracują kobiety.

 

  • Praca jako różowy kołnierzyk – wady i zalety 

 

„Różowe kołnierzyki” często utożsamiane są z pracą w bezpiecznych i niewymagających warunkach. Tymczasem zawody postrzegane jako typowo kobiece mają zarówno swoje zalety, jak i wady oraz wyzwania. Jedną z największych zalet może okazać się dostępność zatrudnienia i różnorodność stanowisk. Istnieje wiele zawodów definiowanych jako „różowe kołnierzyki”, co daje duże możliwości znalezienia posady odpowiadającej umiejętnościom kandydata. Z drugiej strony nadal są to zawody, które często wiążą się z niższymi zarobkami niż w przypadku pracy wymagającej specjalistycznych umiejętności czy wykształcenia, a także zawody oferujące znacznie mniejsze możliwości rozwoju zawodowego czy awansu. 

Anna Rychlewicz

Anna Rychlewicz

Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

  • Operator Koparki

    Max Bau Sp. z o.o.   Niemcy   
    pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat   50,00 - 70,00 zł brutto/godz.  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    1 godz.
    Wymagania: minimum 5 letnie doświadczenie na ww. stanowisku; wykształcenie zawodowe lub techniczne; mile widziana znajomość j. niemieckiego; samodzielność; sumienność dokładność oraz rzetelność;
  • Elektromonter / Automatyk

    Remontowa Shipbuilding S.A.   Gdańsk, blisko stacji SKM Politechnika    praca stacjonarna
    specjalista (mid) / pracownik fizyczny  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    1 godz.
    Osoba na tym stanowisku odpowiadać będzie za: montaż i demontaż instalacji elektrycznych; wykonywanie prac elektrycznych zgodnie z posiadanymi uprawnieniami; sprawdzanie poprawności działania urządzeń; podłączanie rozdzielnic elektrycznych; praca w oparciu o schematy elektryczne i rysunki...
  • Młodszy specjalista / Młodsza specjalistka ds. obsługi klienta

    Lava Group S.C   Warszawa, Ursynów, obok stacji Metro Stokłosy    praca stacjonarna
    młodszy specjalista (junior)  umowa o pracę / zlecenie  pełny etat   5 300 - 6 300 zł brutto/mies.  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    13 godz.
    obsługa zamówień i przygotowywanie ofert handlowych; wprowadzanie danych i zamówień do systemów; kontakt mailowy i telefoniczny z klientem; współpraca z innymi działami firm;
  • Opiekun w domu Seniora

    Socco Stuttgart GmbH   Niemcy, całe Niemcy   
    pracownik fizyczny  umowa o pracę   14 221 zł brutto/mies.  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    18 godz.
    Zakres obowiązków: zabiegi higieniczno-pielęgnacyjne; podawanie posiłków; kontrola wagi pacjenta, mierzenie ciśnienia, temperatury, poziomu cukru we krwi; wykonywanie zleceń lekarskich według obowiązujących procedur;
  • Przedstawiciel Handlowy

    Grupa Inter Cars   Kraków    praca mobilna
    specjalista (mid)
    18 godz.
    Zadania, które dla Ciebie mamy: Aktywne pozyskiwanie owych Klientów i budowanie własnej bazy; Obsługa klienta w zakresie sprzedaży części i akcesoriów do pojazdów; Dbanie o monitoring i analiza rynku pod kątem szans sprzedażowych; Przygotowywanie ofert handlowych i raportowanie pracy w...
  • Moose Polecane Korepetycje Zuzanna Łoś, Marek Łoś Spółka Jawna
    specjalista junior / mid / senior  umowa zlecenie / kontrakt B2B  część etatu   2 200 - 5 400 zł / mies. (w zal. od umowy)
    18 godz.
    ANGIELSKI, NIEMIECKI, HISZPAŃSKI, FRANCUSKI, WŁOSKI, ROSYJSKI, POLSKI DLA OBCOKRAJOWCÓW

Najnowsze artykuły

Employee experience – czym jest? Jakie ma zalety?

Employee experience – czym jest? Jakie ma zalety?

Zadowolony pracownik to zmotywowany pracownik, który bierze odpowiedzialność za to, co robi i chce się rozwijać w firmie. Jest kilka sposobów na zbudowanie zespołu skutecznych i lojalnych pracowników. Kluczem do sukcesu może być pozytywny employee experience. Wyjaśniamy, co kryje się pod tym pojęciem i na jakie aspekty zarządzania zasobami ludzkimi warto zwrócić uwagę w swojej firmie. 

Znajdź Pracę z Praca.pl – nowa wtyczka WordPress wzbogaci Twoją stronę www

Znajdź Pracę z Praca.pl – nowa wtyczka WordPress wzbogaci Twoją stronę www

Jeśli prowadzisz blog lub jesteś wydawcą portalu, wtyczka na stronie buduje pozytywny wizerunek Twojej marki. Pomyśl, że dzięki Tobie ktoś może znaleźć pracę, a jakaś firma pracownika. Może zapamiętać, że udało się to właśnie dzięki Tobie! To świetny zabieg PR-owy – komentuje ekspertka WordPress Ola Gościniak. Z dumą przedstawiamy nowy widget Praca.pl do wykorzystania na Twojej stronie www!

„Wiele kobiet myśli: Nie awansuję, bo jestem za gruba”. Wywiad z autorką książki „Waga z głowy”

„Wiele kobiet myśli: Nie awansuję, bo jestem za gruba”. Wywiad z autorką książki „Waga z głowy”

– W społeczeństwie dominują dwie postawy. Z jednej strony wiemy, że otyłość to choroba, z drugiej leczymy ją stwierdzeniem, że trzeba wziąć się w garść. To trochę jak z depresją. Też wiemy, że jest chorobą, a i tak nie brakuje rad w stylu: „wyjdź na spacer, uśmiechnij się do słońca” – zauważa Katarzyna Kucewicz. Psycholog wyjaśnia, jak waga definiuje nas w pracy i wpływa na rozwój kariery.

Kreatywność a AI. Czy pracownicy branż kreatywnych mogą wkrótce stracić pracę?

Kreatywność a AI. Czy pracownicy branż kreatywnych mogą wkrótce stracić pracę?

Czy inteligentny program ma prawa autorskie? Dlaczego AI może dyskryminować? Czy sztuczna inteligencja wkrótce przejmie kreatywne zawody, wysyłając na bezrobocie programistów, grafików, dziennikarzy, filmowców? – Ludzie wolą sztukę tworzoną przez ludzi. Kiedyś sztuka AI będzie jak sport na dopingu – przewiduje prof. Dariusz Jemielniak, badacz ruchów antynaukowych i sztucznej inteligencji.

Współpracownik przypisuje sobie moje sukcesy – jak reagować?

Współpracownik przypisuje sobie moje sukcesy – jak reagować?

Czy zdarzyło Ci się z niedowierzaniem słuchać w czasie spotkania z szefem, jak Twój współpracownik przypisuje sobie wszystkie zasługi za pracę, którą to Ty wykonałeś i zbiera za nią pochwały? Zamiast dusić w sobie poczucie niesprawiedliwości, bądź asertywny –  reaguj i ustal przejrzyste zasady współpracy. Doradcy zawodowi tłumaczą, jak się zachować, gdy ktoś przypisuje sobie nasze sukcesy.

Osoby niewidome i niedowidzące w miejscu pracy – obowiązki pracodawcy, czas pracy, udogodnienia

Osoby niewidome i niedowidzące w miejscu pracy – obowiązki pracodawcy, czas pracy, udogodnienia

Nie muszę nikomu udowadniać swoich umiejętności i przekonywać, że wiele mogę, mimo iż nie widzę – mówi Krystyna Włodarek, działaczka społeczna, która w 2018 r. straciła wzrok. Specjalistka ds. dostępności Barbara Filipowska, osoba niewidoma, dodaje, że jednak często natrafiała na „mur” w kontaktach z rekruterami. Oto co pilnie trzeba zmienić w kontekście pracy osób z dysfunkcją wzroku.