Co to jest specjalny zasiłek opiekuńczy?
To świadczenie opiekuńcze (obok zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego), zaliczające się do świadczeń rodzinnych. Funkcjonuje od początku 2013 roku. Jest innym rodzajem świadczenia niż zasiłek opiekuńczy wypłacany przez ZUS.
Zasady przyznawania tego świadczenia określa Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna.
Specjalny zasiłek opiekuńczy – komu przysługuje?
Zasady przyznawania reguluje dokładniej art. 16a wspomnianej ustawy. Świadczenie to przysługuje osobom: „na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682 oraz z 2018 r. poz. 950) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:
1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub
2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
– w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji”.
Jeżeli chodzi o specjalny zasiłek opiekuńczy dla rolnika, to zgodnie z ustawą, jeżeli o świadczenie ubiegają się: rolnicy, ich małżonkowie lub domownicy, wtedy przysługuje ono odpowiednio:
„1. rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2. małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym”.
Zaprzestanie prowadzenia działalności należy zawrzeć w specjalnym oświadczeniu, które składane jest pod rygorem odpowiedzialność karnej za składanie fałszywych zeznań.
Ważnym kryterium jest dochód. Specjalny zasiłek opiekuńczy na opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przysługuje, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki, po przeliczeniu na osobę nie przekroczy określonej kwoty (obecnie jest to 764 zł).
Specjalny zasiłek opiekuńczy – ile wynosi?
Wysokość zasiłku, określona w rozporządzeniu została ustalona obecnie na wysokość 620 zł miesięcznie.
Co zrobić, kiedy następuje zbieg uprawnień do świadczeń – np. świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy? Zgodnie z art. 27. pkt. 5 ustawy przysługuje jedno świadczenie (z tych zawartych w punkcie aktu prawnego), wybrane przez osobę uprawnioną.
Specjalny zasiłek opiekuńczy – jak wypełnić wniosek?
Wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Można także wysłać wszystkie formularze drogą elektroniczną.
Wzory druków pomocnych przy uzyskaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego są do pobrania na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na zaświadczenia opisane w ustawie, które trzeba do wniosku dołączyć (m.in. zaświadczenia o dochodach czy dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych).
