Mimo że dyskryminacja z uwagi na płeć jest zakazana prawnie, w części firm wciąż ma miejsce tzw. luka płacowa, czyli dysproporcja między zarobkami kobiet i mężczyzn. Wynagrodzenie kobiet jest przeciętnie niższe w bardzo wielu branżach. Główny Urząd Statystyczny przygotował zestawienie w tej sprawie, ukazujące wielkość i skalę luki płacowej w Polsce.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto
Dane pochodzą z raportu pt. Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w Polsce w 2020 r., opublikowanego w I kwartale 2022 r.
W październiku 2020 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło 5748,24 zł miesięcznie. Struktura wynagrodzeń była jednak ściśle uzależniona od płci, co widać poniżej.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto według płci
Wysokość wynagrodzeń kobiet z tego okresu to przeciętnie 5343,07 zł miesięcznie, a mężczyzn – 6126,15 zł miesięcznie. Jak zauważają twórcy raportu:
W październiku 2020 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto mężczyzn było wyższe o 14,7% od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto kobiet.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w wielkich grupach zawodowych według płci
GUS analizuje płace w naszym kraju, biorąc pod uwagę tzw. wielkie, duże, średnie i elementarne grupy zawodowe, a także poszczególne zawody i specjalności. Do wielkich grup zawodowych należą: przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy, specjaliści, technicy i inny średni personel, pracownicy biurowi, pracownicy usług i sprzedawcy, rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy, robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy, operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń, pracownicy wykonujący prace proste, siły zbrojne.
W wielkich grupach zawodowych największa dysproporcja między płacami pań i panów notowana jest wśród przedstawicieli władz publicznych, wyższych urzędników i kierowników. Najmniejszą lukę płacową notuje się wśród rolników, ogrodników, leśników i rybaków.
Jeśli chodzi zaś o duże grupy zawodowe z największą liczbą zatrudnionych, dysproporcje w wynagrodzeniu miesięcznym brutto wyglądają następująco:
specjaliści ds. ekonomicznych i zarządzania:
- mężczyźni – 8210,17 zł,
- kobiety – 6533,01 zł,
specjaliści nauczania i wychowania:
- mężczyźni – 6443,37 zł,
- kobiety – 5980,26 zł,
sprzedawcy i pokrewni:
- mężczyźni – 4537,06 zł,
- kobiety – 3517,41 zł.
Mediana wynagrodzeń według płci
W badanym okresie mediana zarobków brutto mężczyzn wynosiła 4919,08 zł brutto miesięcznie. Mediana wynagrodzenia kobiet wynosiła zaś 4491,59 zł brutto miesięcznie.
GUS wskazuje także, że przeciętna godzinowa płaca mężczyzn była o 8,9% wyższa od tej uzyskiwanej przez kobiety.
Luka płacowa
Definicja luki płacowej, stosowana przez Główny Urząd Statystyczny, to:
luka płacowa – wskaźnik zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć. Jest to różnica między przeciętną godzinową stawką wynagrodzenia brutto mężczyzn i kobiet wyrażona przez procent przeciętnej godzinowej stawki wynagrodzenia brutto mężczyzn.
W październiku 2020 r. luka płacowa w Polsce była na poziomie 4,8%. Poziom wskaźnika był jednak silnie zróżnicowany terytorialnie. Najwyższą lukę płacową (wartość co najmniej 10,1% zanotowano w woj. mazowieckim – w obszarze stołecznym. Najmniejsza luka płacowa – poniżej -10,0% – była w woj. podlaskim.
