Przez wiele lat wierzono, że jedynym gatunkiem na świecie zdolnym do odczuwania emocji jest człowiek. Jednak zwierzęta – podobnie jak ludzie – czują wiele emocji, ale nie potrafią ich werbalnie wyrazić. Z uwagi na odmienny sposób komunikacji mogą pojawić się problemy w budowaniu zdrowej i prawidłowej więzi pomiędzy opiekunem a jego pupilem. I to właśnie tutaj znajdujemy przestrzeń, którą wypełnić ma dziś zoopsycholog, czyli specjalista od relacji człowiek – zwierzę. Wyjaśniamy, jak zostać psychologiem zwierzęcym, czym zajmuje się on na co dzień i czy jest to opłacalny zawód.
Spis treści
- Na czym polega zawód zoopsychologa?
- Zoopsycholog – jak zostać? Predyspozycje zawodowe
- Zoopsycholog – warunki pracy
- Zoopsycholog a behawiorysta
- Zoopsycholog – średnie wynagrodzenie
- Psycholog zwierząt – praca od zaraz? Perspektywy zatrudnienia
- Zoopsycholog – czy jest to zawód przyszłościowy?
- Zoopsycholog – najczęściej zadawane pytania
Na czym polega zawód zoopsychologa?
Zoopsycholog jest nowym zawodem w Polsce. Profesja ta została wpisana do rejestru zawodów Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej 1 lipca 2007 roku. W świetle obowiązującej definicji zoopsycholog jest specjalistą w zakresie relacji człowiek – zwierzę towarzyszące. W praktyce oznacza to, że pełni on funkcję doradcy, który pomaga stworzyć właścicielowi zwierzęcia satysfakcjonującą dla obu stron relację. Jego rolą jest między innymi pomoc w zrozumieniu właściwych dla danego gatunku zachowań. Celem terapii prowadzonej przez zoopsychologa jest usunięcie lub zredukowanie do minimum niepożądanych i niepokojących zachowań zwierzęcia lub wyjaśnienie opiekunom przyczyn tego zachowania, co ułatwia często jego zaakceptowanie.
Do zadań zoopsychologa podczas konsultacji behawioralnej należy przeprowadzanie szczegółowego wywiadu z właścicielem zwierzęcia i uzyskanie informacji o występujących problemach, a także obserwacja zachowań zwierzaka w jego środowisku. Dopiero z taką wiedzą, po ustaleniu przyczyn zachowania, możliwe jest przedstawienie jego opiekunowi planu terapii.
Zoopsycholog udziela także porad dotyczących prawidłowego wychowania młodych zwierząt, ale równie dobrze może służyć pomocą w przypadku doboru odpowiedniego zwierzęcia do konkretnych okoliczności, np. obecności małego dziecka w domu czy chociażby dzielenia przestrzeni z innym pupilem.
Pamiętaj!
Rolą psychologa zwierzęcego jest znalezienie przyczyn zachowań zwierzęcia, które opiekun uważa za niepożądane, i pomoc w zaakceptowaniu ich (jeśli nie są możliwe do zmiany) lub ich modyfikacji, aby wypracować satysfakcjonującą więź na linii człowiek-zwierzę.
Zoopsycholog – jak zostać? Predyspozycje zawodowe
W przypadku zoopsychologa – tak jak w przypadku innych zawodów, w których pracuje się ze zwierzętami – miłość do czworonogów może być dobrym punktem wyjścia, jednak nie wystarczy. Należy też zdobyć odpowiednie kwalifikacje. Przydatne jest wykształcenie wyższe i kierunkowe, ważne są też predyspozycje zawodowe.
Osoby aspirujące do miana zwierzęcego psychologa powinny posiadać szeroką wiedzę zarówno z psychologii zwierząt, jak i psychologii człowieka. Trzeba nie tylko poznać i zrozumieć zwierzę i jego opiekuna, ale również umieć swoją wiedzę przekazać. Mając na uwadze fakt, że zoopsycholog współpracuje z ludźmi, niezbędne są także wysoko rozwinięte kompetencje interpersonalne. Zoopsycholog musi być wnikliwym obserwatorem. Niezbędna jest cierpliwość i konsekwencja, dobra koncentracja uwagi i umiejętność wyciągania wniosków.
Czytaj także: Praca po weterynarii – perspektywy, zarobki
Posiadanie odpowiednich predyspozycji to tylko część sukcesu. Jego dopełnieniem jest rzetelna wiedza, którą posiąść możemy na drodze edukacji. Choć zoopsycholog jest zawodem nowym, na rynku znajdziemy już wiele ścieżek umożliwiających kształcenie w tym kierunku. Jeśli interesuje Cię zoopsychologia, studia wyższe, studia podyplomowe czy kurs zoopsychologa otworzą Ci drogę do wykonywania tego zawodu.
Warto jednak mieć na uwadze, że ukończenie kursu nie zwiastuje sukcesu, a jest jedynie elementem w drodze rozwoju kariery zawodowej w kierunku zoopsychologii. Na to uwagę zwraca Magdalena Nykiel, behawiorystka z 15-letnim doświadczeniem, autorka książki „Jak dobrze żyć z kotem. Poradnik codziennego użytku dla początkujących i zaawansowanych”, prowadząca stronę www.zooedukacja.pl.
Zoopsycholog to nie tyle raz wyuczony zawód, co ścieżka rozwoju. Osoba, która chce pracować w tym zawodzie, powinna mieć, obok dużej wiedzy o zwierzętach i ich zachowaniu, otwartość na rozwój, samodzielność, umiejętność obserwacji. Jedną z najważniejszych umiejętności w pracy behawiorysty jest odróżnianie swoich własnych poglądów i przekonań od faktów i wiedzy naukowej (i opierania się na tych drugich) – zaznacza Magdalena Nykiel. – Zoopsycholog powinien również lubić nie tylko zwierzęta, ale również ludzi, pracuje bowiem głównie z opiekunami zwierząt. Bardzo przydatna jest duża samoświadomość i umiejętność radzenia sobie ze stresem. Zdecydowanie nie jest to dobry zawód dla każdego – dodaje.
Zoopsycholog – warunki pracy
Praca z psami, kotami czy innymi zwierzętami może być niezwykle wymagająca. Warto jednak zaznaczyć, że warunki pracy zoopsychologa będą znacznie różniły się w zależności od jej charakteru, a przede wszystkim miejsca pełnienia obowiązków. Zupełnie inaczej będzie wyglądała praca zoopsychologa, który prowadzi działalność gospodarczą, a inaczej praca specjalisty zatrudnionego na przykład schronisku dla zwierząt.
Choć zoopsycholog może służyć pomocą w swoim gabinecie, najczęściej podstawą jego pracy jest obserwacja zwierzęcia w środowisku życia. Bardzo często więc do pierwszego spotkania dochodzi w warunkach domowych, gdzie ważne jest, by podczas wizyty obecni byli stali domownicy. Wówczas możliwa jest obserwacja, jak wygląda relacja domowników ze zwierzęciem.
A jakie są największe trudności w pracy zoopsychologa? O tych najwięcej wie sam psycholog zwierząt:
Na pewno wyzwaniem jest potrzeba dużej samodyscypliny i ciągłej pracy nad sobą. Dużym obciążeniem jest poczucie odpowiedzialności za los zwierząt, z którymi się pracuje, ale i ludzi, którzy się nimi opiekują. Ta praca bywa bardzo obciążająca emocjonalnie. No i to jednak jest w Polsce stosunkowo nowa profesja. Wszyscy się uczymy. Od momentu wpisania zawodu „zoopsycholog” na listę Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej minęło zaledwie 16 lat.
W tym krótkim czasie można było zaobserwować w Polsce coraz większe zainteresowanie pracą ze zwierzętami, zarówno ze strony osób, które swoją przyszłość od dawna z nią wiązały i wykorzystały pojawiającą się szansę, jak i opiekunów, których świadomość i wiedza dotycząca emocji i psychiki zwierząt wyraźnie wzrosła. Wiele osób zaczęło marzyć o takiej pracy w momencie, gdy zaczęli zdobywać wiedzę na temat swoich własnych zwierząt. Ta „moda na bycie behawiorystą” dotyczy jednak głównie dużych miast.
Jako zoopsycholodzy jesteśmy w sytuacji, w której nie tylko uczymy się od innych, ale także sami współtworzymy standardy pracy, co nakłada na nas dużą odpowiedzialność. To wiąże się zarówno z szansą na dynamiczny rozwój zoopsychologii, jak i ryzykiem, że wpadniemy w pułapkę dyletanctwa. Stąd potrzeba nie tylko samodzielnego rozwoju, ale także zrzeszania się i współpracy z innymi specjalistami, weryfikowania swoich poglądów, tworzenia i upowszechniania standardów pracy – w tym etyki zawodowej. – podkreśla Magdalena Nykiel.
Zoopsycholog a behawiorysta
Coraz częściej można natknąć się na usługi np. psiego behawiorysty czy behawiorysty psów i kotów. Jaka jest różnica między zoopsychologiem a behawiorystą zwierzęcym?
Na gruncie polskiego prawa zoopsycholog to oficjalny zawód, którego potoczne nazwy to także behawiorysta, psycholog zwierząt czy terapeuta zwierząt. W związku z tym, że zoopsycholog to zawód nowy, pewną niespójność widać wciąż w warstwie językowej (na przykład w nazwach szkoleń: „Kurs behawiorysta – zoopsycholog”), czy w dyskusjach udowadniających wyższość jednego zawodu (zoopsychologa) nad drugim (behawiorysty) lub odwrotnie – tłumaczy Magdalena Nykiel
Zoopsycholog – średnie wynagrodzenie
Na jakie wynagrodzenie może liczyć zoopsycholog? Z racji, że jest to zawód nowy, bardzo wiele pytań rodzą właśnie kwestie jego opłacalności. Na ostateczne wynagrodzenie wpływ ma jednak wiele różnych czynników, takich jak chociażby doświadczenie specjalisty, forma zatrudniania czy miejsce pracy. Często na wyższe wynagrodzenie może liczyć zoopsycholog, który pracuje na własny rachunek i udziela prywatnych konsultacji, a na nieco mniejsze zarobki musi przygotować się specjalista zatrudniony na przykład w schronisku. O wypowiedź w tej sprawie poprosiliśmy naszego eksperta – Magdalenę Nykiel.
Myślę, że ten rynek jest za mały, jeszcze nie okrzepł na tyle, żeby formułować ogólne wnioski dotyczące wysokości wynagrodzeń. Łatwo sprawdzić, że rozrzut cen usług jest ogromny, od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. To wszystko przekłada się w jakimś stopniu na wynagrodzenia. Pracuję jako behawiorysta / zoopsycholog już kilkanaście lat i uważam, że to bardzo trudny rynek, na którym nie jest łatwo o finansowy sukces – przyznaje Magdalena Nykiel.
Psycholog zwierząt – praca od zaraz? Perspektywy zatrudnienia
Choć na gruncie polskim profesja zoopsychologa w dalszym ciągu jest nieco nieodkryta i niszowa, specjalista w tej dziedzinie ma spore możliwości i szerokie perspektywy zatrudnienia.
Zwierzęcy psycholog może zdecydować się na założenie własnej działalności gospodarczej i udzielanie prywatnych konsultacji, pracując według własnych zasad i na własny rachunek. Warto także pamiętać, że kompetencje zoopsychologa są także niezwykle pożądane chociażby w klinikach weterynaryjnych czy w schroniskach. Przebywające w nich zwierzęta bardzo często mają trudną przeszłość i potrzebują profesjonalnego wsparcia specjalisty. Wielu zoopsychologów decyduje się także na prowadzenie kursów i szkoleń dla różnego rodzaju instytucji i placówek.
Zoopsycholog – czy jest to zawód przyszłościowy?
Niestety wiedza dotycząca nowego zawodu zoopsychologa wciąż jest wśród opiekunów zwierząt stosunkowo mała. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, kiedy i w jaki sposób psycholog zwierzęcy może pomóc nam w kształtowaniu i wypracowaniu odpowiedniej relacji ze zwierzęciem towarzyszącym. Ta sytuacja powinna jednak ulegać zmianie na lepsze.
Szukasz dla siebie perspektywicznego zawodu? Sprawdź także: Senselier – kim jest? Jak nim zostać?
Zoopsycholog – najczęściej zadawane pytania:
-
Jak zostać zoopsychologiem?
W Polsce zawód zoopsychologa nie jest zawodem regulowanym prawnie. Psychologiem zwierząt może zostać osoba, która ukończyła kurs zoopsychologa, studia podyplomowe lub studia dzienne. Przydatne będą wcześniej ukończone studia wyższe na kierunku psychologia, weterynaria lub zootechnika.
-
Ile zarabia zoopsycholog?
Zarobki zoopsychologa uzależnione są przede wszystkim od jego doświadczenia, charakteru pracy czy miejsca pracy. Stawki za konsultację online wahają się w granicach 120-350 zł, natomiast ceny konsultacji stacjonarnych w miejscu zamieszkania zwierzęcia zaczynają się od 200 zł.
Anna Rychlewicz
Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.
