Przekwalifikowanie zawodowe – dlaczego się na nie decydujemy?
Powodów, dla których chcemy zmienić obszar zawodowy, są dziesiątki. Najczęściej jest to:
• Niska satysfakcja z pracy wynikająca nie tyle z tego, gdzie się pracuje, ale tego, co lub jak się robi. Najczęściej u źródeł jest niedopasowanie pod względem wewnętrznej motywacji, a efektem wypalenie zawodowe.
• Zmiana wartości w życiu – kiedyś zależało ci na dużych pieniądzach i spłacie kredytu, a teraz ważniejszy stał się tzw. work-life balance.
• Szklany lub finansowy sufit – na wyższe stanowisko bądź lepsze zarobki w danej branży nie ma szans.
• Odkrycie swoich mocnych stron i talentów – zacząłeś karierę wcześnie, przypadkowo bądź w wyniku namowy rodziców. Po latach orientujesz się, że nie wykorzystujesz mocnych stron, a to uniemożliwia ci osiągnięcie sukcesu. Jeśli zostaniesz tam, gdzie jesteś, zawsze będziesz tylko mierny.
• Zmiany gospodarcze owocujące wygaszaniem niektórych stanowisk. Choć tego na co dzień nie zauważamy, w ciągu ostatnich lat wiele stanowisk zostało zlikwidowanych bądź mocno zredukowanych. Pracowników zastąpiły automaty i aplikacje.
Część osób będących w takiej sytuacji tłumaczy sobie (w nieco typowo polski sposób), że jakoś to będzie i postanawia wytrzymać do emerytury. Ceną bywa często spadek zadowolenia z życia, depresja, nerwice. Inni decydują się na trudny krok wyjścia ze strefy komfortu i przekwalifikowanie się.
Co jest lepsze? Każdy człowiek inaczej odpowie na to pytanie. Są tacy, którzy wolą nie ryzykować i tacy, którzy jak Katarzyna Floryn, HR Specialist z Arla Global Shared Services, uważają, że jeśli z jakiegoś powodu czujemy, że jesteśmy na nieodpowiednim miejscu lub nasze zainteresowania zawodowe kierują nas w inne – nie warto marnować kolejnych lat na spędzanie 8 godzin dziennie w pracy, która nie daje nam satysfakcji czy w miejscu, w którym w pełni nie realizujemy się zawodowo.
Czy w wieku trzydziestu, czy czterdziestu lat nie jest już za późno na przebranżowienie? Specjaliści z Arla Global Shared Services twierdzą, że nie: Nigdy nie jest za późno na zmianę pod warunkiem, że jesteśmy na nią dobrze przygotowani i otwarci na pewne kompromisy. – mówi Monika Cichosz, Junior HR Specialist. Podkreśla to również Katarzyna Floryn, HR Specialist: Wiek to nie tylko liczba – za nim idzie doświadczenie zawodowe i życiowe, niezwykle cenne dla pracodawców.
30, 40 lat – przecież to osoby w kwiecie wieku! – dodaje Magdalena Jurkowska – Bogusz, Senior HR Specialist. W Arla średnia wieku to 34 lata, w jednym zespole mogą pracować osoby, które jeszcze studiują wspólnie z osobami, które od wielu lat dzielnie łączą etat zawodowy z rodzicielskim. Dzięki takiemu połączeniu możemy czerpać od siebie nawzajem. Młodsze osoby zarażają energią, a starsze dzielą się swoim doświadczeniem.
Zmiana pracy i kariery – jak wybrać dobry kierunek?
Przekwalifikowanie się na późniejszym etapie kariery to decyzja, która nie może być podjęta ad hoc. Mimo iż rozwijać się i uczyć możemy całe życie, nagłych zwrotów w karierze w ciągu całego życia można mieć co najwyżej kilka.
Pod uwagę warto wziąć zatem nie tylko własne umiejętności czy to, w jakim obszarze obecnie jest mniejsze bezrobocie, ale przede wszystkim własne oczekiwania względem przyszłej kariery i stylu życia, który chcemy prowadzić.
Często osoby chcące się przekwalifikować zwracają uwagę na to, jakie są najbardziej pożądane zawody. Ten kierunek poszukiwań nie zawsze się sprawdzi, bo współczesny rynek pracy cechuje się dużą dynamiką. Zanim staniemy się ekspertami, trendy mogą się zmienić. Zamiast tego warto wybrać branżę, która ma pewność rozwoju. Z analiz i raportów wynika, że przyszłość należy do IT, szeroko rozumianej służby zdrowia i biotechnologii oraz właśnie usług nowoczesnych (czyli m.in. BPO/SSC*).
Sektor SSC/BPO jest jednym z najbardziej dynamicznie się rozwijających. Co oznaczają poszczególne skróty?
• BPO (business proces outsourcing) firma wynajmowana przez inną firmę. Pracownicy są przydzielani do projektów dla konkretnego klienta, mogą być przenoszeni między różnymi klientami, mającymi swoje oddziały na całym świecie.
• SSC (shared services centers, centrum usług wspólnych) osobna firma, wykonująca usługi dla swojej firmy macierzystej. Pracownicy współpracują z kolegami z tej samej firmy pracującymi w innych oddziałach / krajach.
Biorąc pod uwagę zasięg współpracy – najczęściej cały świat – praca wykonywana jest w środowisku międzynarodowym, a za tym idzie konieczność znajomości języka angielskiego lub innych języków obcych (najpopularniejsze to niemiecki, duński, hiszpański).
Działamy jako zaplecze obszarów finansowych czy IT dla głównego biznesu naszej firmy – dlatego tutaj praca zawsze będzie potrzebna i w tym sektorze rozwija się zapotrzebowanie na coraz bardziej różnorodne umiejętności. Dział księgowości to nie tylko skanowanie dokumentów i ich dekretacja, to nie tylko wiedza dotycząca rachunkowości, to również praca z systemami IT, to ich wdrożenie, usprawnianie, wprowadzanie rozwiązań z obszaru automatyzacji, sztucznej inteligencji. Nie kojarzy się ze stereotypem księgowego, prawda? Dzięki takiemu ujęciu procesu biznesowego osoba w roli eksperta SAP czy starszy księgowy może przejść do koleżeńskiego działu na rolę konsultanta IT wdrażającego moduł finansowy – wyjaśnia Joanna Grzegorzewska, Talent Acquisition Manager w Arla Global Shared Services.
Branża SSC/BPO – dlaczego przekwalifikowanie pracownika jest tu łatwiejsze?
Sektor nowoczesnych usług biznesowych jest branżą, którą powinna rozważyć każda osoba, która marzy o tym, by zmienić pracę i zacząć budować swoją karierę w nowym obszarze. Jest to związane z trzema kwestiami:
1. Sektor SSC/BPO w Polsce rozwija się dynamicznie. Zatrudnienie sięga obecnie (2020 rok) 336 tys. osób. Biura firm SSC/BPO znajdują się w niemalże każdym większym mieście, co wspiera mobilność i pozwala myśleć o przekwalifikowaniu się niezależnie od tego, gdzie się obecnie mieszka.
2. SSC to miejsce, w którym sama struktura organizacji pozwala na zatrudnianie osób na różne poziomy stanowisk - od stażysty, juniora po role specjalistyczne, ekspercie czy managerskie. Taka rozpiętość ról każdemu daje szansę na znalezienie miejsca dla siebie – komentuje Katarzyna Floryn.
3. Jest to sektor biznesu ugruntowany na ograniczonej liczbie wymaganych kompetencji ”twardych” - głównie będzie to biegła znajomość języka angielskiego czy znajomość pakietu MS Office. Często jednak warunkiem jest posiadanie określonego zestawu kompetencji miękkich takich, jak umiejętności interpersonalne, szybkość uczenia się czy reagowania na zmiany w otoczeniu biznesowym. – wyjaśnia Monika Grochowska, Senior HR Specialist.
W efekcie próg wejścia jest na tyle optymalny, że osoba, która nie ma praktycznego doświadczenia, ale może wykazać się zestawem miękkich umiejętności potwierdzonych praktyką w innym obszarze zawodowym, może bez problemu rozpocząć pracę. Na przykład kandydat, który nie ma praktycznego doświadczenia z dekretowaniem dokumentów, ale pracował jako dyspozytor, więc jest świetnie zorganizowany, ma wysokie umiejętności analityczne i komunikacyjne oraz jest odporny na stres, będzie doskonałym pracownikiem w dziale związanym z finansami.
Centrum usług wspólnych warto rozważyć jednak nie tylko dlatego, że przekwalifikowanie się będzie stosunkowo łatwe. To również praca, która może pozwolić na szeroki, nawet międzynarodowy rozwój.
SSC/BPO – jak dostać pracę w branży?
Nie podoba ci się to, co robisz? To zmień zawód! – w teorii wydaje się to proste, ale w praktyce zmiana zawodu w wieku 30 lat lub później wymaga odwagi, samodyscypliny i przygotowań.
Monika Grochowska, która w obszarze HR pracuje od 8 lat i pomogła wielu osobom w zmianie pracy, radzi: Osoba pragnąca się przekwalifikować powinna spróbować spojrzeć na swoje dotychczas zdobyte doświadczenie bardzo krytycznym okiem i dokonać samooceny: jakiego typu kompetencje pozwoliły mi na efektywne wykonywanie swojej pracy? Z pewnością znajdą się wśród nich te, które będą niezwykle przydatne również w zupełnie nowym sektorze i pozycji, zwłaszcza jeśli odniesiemy się do kompetencji miękkich, które często są uniwersalne.
Pierwszym krokiem powinno być zebranie informacji o sektorze usług nowoczesnych, dostępnych stanowiskach i ich zadaniach, możliwościach rozwoju i kariery. Jest na to kilka sposobów.
Zachęcałabym do zapoznania się z zagadnieniem BPO/SSC, tak aby mieć pełną świadomość tego, czym ten obszar się charakteryzuje. Można to zrobić, zaglądając na stronę internetową interesującej nas firmy, poprzez odwiedzenie targów pracy, na których z pierwszej ręki dowiemy się o możliwościach, jakie daje organizacja. – sugeruje Magdalena Jurkowska – Bogusz. Arla organizuje dni otwarte, webinary, na których staramy się jak najwięcej opowiedzieć o firmie globalnie oraz lokalnie – dodaje Senior HR specialist.
Sposoby na zdobywanie nowej wiedzy
Mając już jakiś pomysł na to, co moglibyśmy i chcielibyśmy robić czas przystąpić do wprowadzania zmian. Nowa praca może wymagać konkretnych umiejętności lub doświadczenia. W branży BPO/SSC ważna jest znajomość języków obcych. Jeśli przez ostatnie lata angielski czy niemiecki nie był używany, warto go odświeżyć – czasem wystarczy kilka spotkań z nativem, czasem kurs, a czasem bezpłatna (lub stosunkowo tania) aplikacja do nauki języka – np. Duolingo, Babbel, RosetaStone, Mosalingua i inne.
Magdalena Jurkowska – Bogusz doradza, by wziąć udział w szkoleniach czy kursach dedykowanych konkretnym stanowiskom, kompetencjom czy umiejętnościom: W ten sposób na pewno stajemy się atrakcyjniejsi dla potencjalnego pracodawcy, nie tylko dlatego, że zdobyliśmy konkretną wiedzę, ale także udowodniliśmy, że nasza zmiana jest przemyślana, a motywacja bardzo duża.
Efektem tego trendu jest ogromna ilość możliwości, by zdobywać nową wiedzę. Wbrew pozorom, wcale nie trzeba ponosić wysokich nakładów finansowych, choć zawsze dużym kosztem jest czas, który trzeba poświęcić na doszkalanie.
Skorzystać można z:
• platform oferujących szkolenia online (np. Udemy, Coursera, Future Learn, Edx, Skillshare, Eduweb.pl, Videopoint i wiele innych). Każda z tych platform oferuje płatne i bezpłatne kursy w wielu dziedzinach. Koniecznie przed zapisaniem się na kurs, warto zapoznać się z opiniami o szkoleniu i prowadzącym.
• stacjonarnych szkoleń (kursy zawodowe, szkolenia biznesowe), oferowane przez firmy szkoleniowe. Niekiedy w Urzędach Pracy bądź w regionalnych programach operacyjnych samorządów pojawiają się dotacje na przebranżowienie. Warto sprawdzać strony internetowe UP, serwisy dotyczące funduszy europejskich.
• szkoleń oferowanych bezpośrednio przez firmy z branży
Jako Arla współpracowaliśmy z SSW oraz Urzędem Pracy, które organizowały kurs Księgowości Korporacyjnej przybliżający zagadnienia z obszaru BPO/SSC dla osób chcących zmienić ścieżkę zawodową. Jako organizacja gwarantowaliśmy staż, podczas którego kursanci mogli w praktyce zastosować zdobytą wiedzę. Niektóre z tych osób dalej pracują w Arla. – wyjaśnia Magdalena Jurkowska- Bogusz.
Przebranżowienie a CV i proces rekrutacji
Pierwszym krokiem, który umożliwi staranie się o pracę w nowym obszarze, jest przygotowanie odpowiedniego CV. Jak je napisać, by rekruter zauważył nasz potencjał i miał jasność, że interesuje nas kariera zawodowa w nowym obszarze?
Monika Cichosz, Junior HR Specialist radzi: Dokumenty aplikacyjne powinny być dostosowane do stanowiska, na które aplikujemy. Warto podkreślić posiadane kompetencje, które wymagane są na danym stanowisku. Dla rekrutera to jednoznaczny sygnał, że CV zostało przygotowane w sposób przemyślany, a sama aplikacja nie była przypadkowa. Zalecałabym także dodanie krótkiego, kilkuzdaniowego wstępu (podsumowania zawodowego), który będzie informował o tym, w jakim obszarze jesteśmy specjalistą i skąd wynika chęć zmiany branży.
Drugi ważny krok to rozmowa kwalifikacyjna. Tu też – mimo braku idealnie dopasowanego doświadczenia – można zabłysnąć posiadanymi umiejętnościami.
Starajmy się pokazać jak najwięcej punktów wspólnych między wymaganiami stanowiska a naszym doświadczeniem. Jeśli w ogłoszeniu napisane jest, że liczy się w organizacji praca zespołowa, opowiedzmy na rozmowie o projekcie, zadaniu czy konkursie, który wykonywaliśmy zespołowo, w jakiej byliśmy wtedy roli, czego nas to nauczyło. Jeśli ważna jest obsługa klienta, zastanówmy się, jakie mamy w tym obszarze doświadczenie i napiszmy o tym w CV, a na rozmowie podajmy konkretne przykłady z naszego życia, w których obsługa klienta była niezwykle ważna – wyjaśnia Magdalena Jurkowska – Bogusz.
Wsparcie znajomych, którzy pracują w wybranej branży
Nieocenionym źródłem wiedzy o tym, jak się pracuje w danym charakterze, są osoby, które już na takim stanowisku czy w danej firmie pracują. Nie zawsze muszą to być nawet bliscy przyjaciele. Obecnie sieci społecznościowe – czy te profesjonalne, skupione na rozwoju zawodowym jak LinkedIn czy bardziej prywatne, jak Facebook pozwalają dotrzeć do odpowiednich osób. Niektóre branże mają też swoje grupy skupiające specjalistów z danej dziedziny. Dla BPO/SSC istnieje m.in. grupa Praca SSC / BPO / IT / R&D w Polsce na FB czy Praca w SSC/BPO - Rozwój, Kariera, Rekrutacja na LinkedIn
Polecałabym też, aby zwrócić się do znajomych aktualnie pracujących w interesujących nas firmach. Często działy rekruta-cji wspierają się programami poleceń, które pozwalają obecnym pracownikom na rekomendację swoich znajomych do organizacji, poświadczając niejako, że posiadają oni niezbędną motywację czy kwalifikacje na dane stanowisko – podpowiada Katarzyna Floryn.
Sektor SSC/BPO – średnie wynagrodzenie
Dla wielu osób magnesem przyciągającym ich do pracy w centrum usług wspólnych są zarobki. Na stanowisku młodszego księgowego (do roku doświadczenia) średnie wynagrodzenie to 4200 zł brutto, które jednak po trzech latach doświadczenia rośnie do 7000 zł. Pracownik obsługi klienta na początku kariery zarobi 3800 zł brutto, ale jako starszy specjalista już 5600 zł. W administracji HR zaczyna się od 3800 zł, by jako specjalista zarabiać 5000 – 6400 zł**.
Jeśli nie posiadamy wszystkich niezbędnych kompetencji na dane stanowisko i niektóre z nich wymagają jeszcze uzupełnienia, powinniśmy brać pod uwagę, że czasem trudno będzie zacząć karierę zawodową od początku w nowej dla nas branży, zachowując dotychczasowe wynagrodzenie. Przed aplikacją warto zweryfikować powszechnie dostępne raporty płacowe, aby zorientować się w realiach na lokalnym rynku pracy. – wyjaśnia Monika Cichosz, Junior HR Specialist Arla.
Trzeba też pamiętać o tym, że raporty płacowe podają wynagrodzenie brutto, zazwyczaj włączając w to premie roczne i dodatkowe nagrody. Trzeba przeliczyć je na wynagrodzenie netto. Niewątpliwym plusem pracy w sektorze SSC/BPO są liczne benefity pozapłacowe, a także liczne kursy i szkolenia dla pracowników, z których można skorzystać, wzbogacając tym samym kompetencje i wzmacniając rozwój zawodowy.
Centrum usług wspólnych szansą na wielokrotną zmianę zakresu zadań
Decydując się na przejście do CUW (centrum usług wspólnych), warto jednak mieć inną motywację niż tylko kwestie wynagrodzenia, bo to, co jest wielką zaletą pracy w tej branży, to wielotorowa ścieżka rozwoju zawodowego, która pozwala na zmianę pracy również w obrębie samej firmy.
Jako pracownika działu HR nic nie uszczęśliwia mnie bardziej niż obserwowanie tego, jak nasi pracownicy rozwijają się w Arla. Promujemy ich mobilność między różnymi działami w firmie dzięki wewnętrznym rekrutacjom, umożliwiając w ten sposób zmianę kwalifikacji. Managerowie często podkreślają, że szukają potencjału, nie gotowego produktu, a w efekcie chętniej inwestują w już zatrudnione osoby, które znają organizację, ale potrzebują wdrożenia na nowym stanowisku. – komentuje Katarzyna Floryn.
Mamy wiele przykładów, kiedy osoby np. z obszaru finansów postanawiają rozwijać się w IT i zmieniają nie tylko stanowisko, ale również departament. W Arla stawiamy na rozwój pracowników, dlatego prawie połowa rekrutacji zamykanych jest wewnętrznie. – dodaje Magdalena Jurkowska – Bogusz.
Kilka przykładów rozwoju kariery z Arla Global Shared Services:
• Ze stanowiska Service Desk przejście na stanowisko juniorskie w IT Security,
• Przejście z roli Lean Ambassadora czy wewnętrznego koordynatora onboardingu funkcyjnego – do zespołu Knowledge Management and Lean,
• Team leader finansów z Polski na stanowisko Finance Managera w Danii,
• Finance Programme Manager z Polski na rolę IT Project Managera w Danii,
• Przejścia pracowników operacyjnych na stanowiska specjalistyczne w UK czy Dani.
Te przykłady pokazują, że rozwój i przebranżowienie jest możliwe w każdym wieku, z każdego obszaru i nawet ponad granicami.
Jeśli czujesz, że potrzebujesz zmiany i marzy ci się przekwalifikowanie zawodowe – rozważ branżę usług nowoczesnych BPO/SSC.
* Za: ‘The future of work in America” McKinsey Global Institute, lipiec 2019, “The future od Jobs Report 2018”, World Economic Forum
** Za: Raport płacowy 2019 Hays „Centra usług biznesowych” wynagrodzenie brutto bez bonusów językowych.
