Każdy pracodawca chce mieć lojalnych pracowników. Jednak co to właściwie znaczy? W jakich sytuacjach lojalność wobec pracodawcy jest szczególnie ważna? I przede wszystkim – jak budować lojalność pracowników oraz co świadczy o wysokim poziomie lojalności wobec organizacji?
Spis treści
Lojalność pracownika – skrót najważniejszych informacji:
Lojalność wobec firmy mierzona jest takimi zmiennymi jak długość okresu zatrudnienia, budowanie kariery wewnątrz struktur firmy, wysoka motywacja do pracy, wyniki pracy indywidualnej, skuteczność współpracy zespołowej, polecanie firmy i jej produktów poza sferą zawodową, rekomendowanie pracy w firmie osobom szukającym zatrudnienia, pełnienie funkcji ambasadora firmy w mediach społecznościowych. Pracodawcy starają się budować lojalność w kadrze przede wszystkim poprzez dobre warunki zatrudnienia, benefity i stworzenie środowiska pracy umożliwiającej rozwój kompetencji i awans zawodowy.
Czytaj dalej, by dowiedzieć się więcej na temat budowania lojalności wobec firmy.
Lojalność pracownika wobec firmy – co to znaczy?
Zacznijmy od tego, czym jest lojalność. Encyklopedia PWN definiuje lojalność jako:
1) postawę moralna polegającą na zachowaniu się wobec kogoś tak samo w jego obecności, jak i podczas jego nieobecności; dotyczy zwłaszcza osób bliskich;
2) postępowanie zgodne z przyjętymi zobowiązaniami (np. względem pracodawcy) lub istniejącym prawem; lojalność obywatelska;
3) prawość, wierność, rzetelność w stosunkach z ludźmi.
Jak widać, definicja wprost odnosi się do relacji służbowej pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Zależność między nimi powstaje po nawiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy regulującej prawa i obowiązki każdej ze stron. Lojalny pracownik to taki, który do zapisanych norm się zastosuje: uczciwie i rzetelnie wywiążę się z ustaleń, sumiennie i starannie wykona swoje obowiązki, będzie przestrzegał zasad ustalonych w Kodeksie pracy czy zakładowych regulaminach.
Znaczenie lojalności pracownika
-
Lojalność a zaangażowanie pracowników
Lojalność w pracy wpływa na jakość wykonywanych obowiązków. Lojalny pracownik motywuje się zarówno dobrem własnym, jak i organizacji, na rzecz której działa. Te dwa wymiary korzyści, osobisty i zbiorowy, przenikają się lub wręcz trudno je od siebie odróżnić. Dlatego w czasie podejmowania decyzji pracownik bierze pod uwagę nie tylko to, „co on będzie z tego miał", ale jednocześnie jak jego praca wpłynie na sukces zespołu lub zbliży do wyznaczonego przez pracodawcę celu. Dzięki temu pracownik jest skłonny do osobistych poświęceń, np. dużego wysiłku, długotrwałej pracy, wykonywania czynności, które stanowią dla niego wyzwanie lub ich nie lubi, w razie potrzeby pracy w godzinach nadliczbowych. Pracownik lojalny wobec firmy jest zatem bardziej zmotywowany, a to przekłada się na jakość pracy i jej efekty.
-
Lojalność a atmosfera pracy
Budowanie lojalności pracowników jest też istotne z punktu widzenia zespołu czy całej firmy. Wpływa na relacje w grupie. Osoby nie czujące żadnej więzi z miejscem pracy często demotywują innych swoją postawą albo negatywnymi komentarzami, narzekaniem. Z kolei entuzjazm i wysoka motywacja osób lojalnych dobrze wpływa na morale i zachęca innych do osiągania wspólnego celu.
-
Lojalność a rotacja w firmie
Wysoka lojalność wobec firmy ma znaczenie z punktu widzenia budowania zespołu najlepszych specjalistów. Jeśli pracodawca nie potrafi związać pracowników z firmą, ci będą odchodzić w miejsca, w których czują się lepiej. Brak lojalności oznacza więc często wysoką rotację i koszty na nowe rekrutacje.
-
Lojalność a bezpieczeństwo
Wreszcie, lojalność oznacza bezpieczeństwo. Z jednej strony to poczucie bezpieczeństwa u pracowników, którzy mają poczucie stabilności zatrudnienia i udanego życia zawodowego. Z drugiej strony to bezpieczeństwo dla przedsiębiorstwa. Lojalny pracownik nie będzie skrycie działać na niekorzyść firmy, ujawniać tajemnic gospodarczych czy wykorzystywać zasobów pracodawcy do własnych celów.
Obowiązek lojalności pracownika wobec pracodawcy – Kodeks pracy
O lojalności pracownika wobec pracodawcy mówi Kodeks pracy, choć nie wprost. Lojalność odnosi się tu w szczególności do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa i nie narażania pracodawcy na szkody. Warto zwrócić uwagę na pkt. 4 i 5 art. 100 § 2.
Kodeks pracy, art. 100:
§ 1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.
§ 2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:
1) przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;
2) przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;
3) przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych;
4) dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
5) przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
6) przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
Pracodawca, zatrudniając nową osobę, dzieli się z nią ważnymi informacjami z zakresu np. procesów technologicznych, stosowanych receptur czy surowców, udostępnia bazy klientów, ważne kontakty itd. Pracownik może poznać dane osobowe różnych osób, dane gospodarcze, informacje niejawne, zależnie od charakteru stanowiska.
W tym kontekście lojalność pracownika jest szczególnie ważna. Nielojalny pracownik może uzyskane informacje wykorzystać dla własnych osiągnięć, powodując np. utratę przez przedsiębiorstwo pozycji lidera w danej branży. W skrajnych przypadkach wyciek ważnych danych może doprowadzić nawet do upadku przedsiębiorstwa. Bezpieczeństwa danych nie można lekceważyć, dlatego w wielu firmach podpisywane są umowy NDA, czyli umowy o zachowaniu poufności, a także stosuje się długie okresy wdrażania nowych pracowników i przekazywanie dostępu do coraz bardziej zaawansowanych danych następuje powoli.
Lojalność pracownika wobec pracodawcy – wyznaczniki
Oto co warto wziąć pod uwagę w procesie budowania lojalności kadry w swojej firmie.
-
Formy zatrudnienia
Lojalność ściśle wiąże się z poczuciem stabilności pracy.
Największą stabilność daje umowa o pracę, niemniej warto wziąć pod uwagę także oczekiwania osób szukających pracy. W niektórych branżach często stosuje się umowy B2B, gdyż specjaliści często wolą pracować na własny rachunek. W przypadku zatrudnienia studentów często dobrym wyjściem są umowy zlecenia pozwalające na elastyczność i wyższe wypłaty niż w przypadku umowy o pracę (mniej składek). Oczywiście w przypadku, gdy firma potrzebuje pracowników etatowych, nie powinno stosować się umów cywilnych jako zamiennika – brak naruszeń w tym zakresie oraz otwartość w kwestii umów to ważne czynniki budujące lojalność.
-
Wynagrodzenie
Oczywiście konkurencyjne wynagrodzenie jest bardzo ważne, ale w budowaniu lojalnej kadry nie chodzi tylko o poziom płac. Wypłaty na czas i zgodne z umową, przejrzysty system premiowy, nagrody uznaniowe przyznawane wg obiektywnych kryteriów – to podstawowe kwestie budujące poczucie przynależności do firmy. Jeśli pracownik nie ma pewności, czy dostanie kolejną wypłatę w terminie ani jaka będzie jej wysokość, niepewność finansowa i związany z nią długotrwały stres mogą skutkować decyzją o wypowiedzeniu i szukaniu bardziej stabilnego i przewidywalnego miejsca.
-
Organizacja i warunki pracy
Przejrzysta hierarchia, ścieżki rozwoju, jawność sposobu nagradzania i premiowania, brak dyskryminacji, język oparty na szacunku, możliwość przyjaznej komunikacji między pracownikami a przełożonymi, branie pod uwagę potrzeb pracowników i reagowanie na nieprawidłowości, nowoczesne formy zarządzania zespołem, benefity i system motywacyjny odpowiadający na realne potrzeby pracowników (np. żłobki przyzakładowe czy praca zdalna) – to wszystko podnosi zadowolenie z pracy i przekłada się na wyższą lojalność. Osoby pracujące w przyjaznych warunkach będą mniej skłonne, by szukać pracy gdzieś indziej.
Oczywiście każde przedsiębiorstwo ma ograniczone możliwości finansowe w kwestii zapewnienia określonych warunków pracy, narzędzi czy benefitów. Zdarza się jednak, że dodatki, które wydają się pracodawcom atrakcyjne, dla pracowników nie mają dużego znaczenia i w niewielkim stopniu przełożą się na większe przywiązanie kadry do firmy.
Dlatego podstawą jest znajomość własnej kadry. Zanim poniesiemy koszty, zbadajmy opinię pracowników. Być może zamiast dofinansowania do lunchu lepsze będzie umożliwienie pracy hybrydowej? Proste ankiety badające opinię, a także zadowolenie z różnych aspektów pracy, pomogą podejmować właściwe decyzje dotyczące warunków pracy i zarządzania.
-
Rozwój zawodowy
Jeśli chcesz zbudować lojalną kadrę, która będzie sprawdzać się w pracy przez lata, musisz wziąć również pod uwagę potrzebę rozwoju. Pracownicy zdobywający doświadczenie w czasie pracy, osiągający coraz lepsze wyniki, nabywający coraz bardziej zaawansowane umiejętności będą oczekiwać także wyższych stanowisk i bardziej odpowiedzialnych ról. Jeśli w firmie nie ma wytyczonych żadnych ścieżek awansu, stanowiska kierownicze są przyznawane wedle pokrewieństwa z szefem czy zgodnie z innymi niejasnymi kryteriami, wysoko wykwalifikowani pracownicy zaczną szukać szans na awans gdzieś indziej.
Warto pamiętać, że obowiązek wspierania pracowników w rozwoju zawodowym wynika wprost z Kodeksu pracy. Umożliwienie pracownikom nauki, szczególnie w kontekście szybkiego rozwoju technologicznego niemal we wszystkich branżach, to „win-win", czyli korzyść i dla pracownika, i dla pracodawcy. Warto zatem regularnie dawać zatrudnionym dostęp do szkoleń, zachęcać do polecania lepszych, bardziej nowoczesnych narzędzi, wysyłać na konferencje. Kiedy firma inwestuje w pracownika, ten widzi, że ma w niej przyszłość, a to niezwykle ważne w budowaniu lojalności.
-
Promowanie wartości
Współcześnie coraz więcej osób deklaruje, że chce, by ich praca miała sens i chcą pracować w miejscu, w którym promowane są ważne dla nich wartości, np. dotyczące ochrony środowiska, równouprawnienia, pomocy potrzebującym, wartości związane ze wspieraniem się wzajemnie w pracy, szacunkiem dla innych, równowagą między życiem zawodowym i prywatnym.
Ważne, by pracodawca zadbał o to, by promowane przez niego wartości w firmie znajdowały odzwierciedlenie w realnych działaniach. Spotkanie na temat wzmacniania ducha zespołu będzie wydawać się nie na miejscu, jeśli na co dzień przełożeni odnoszą się do pracowników opryskliwie i promują wrogą atmosferę „wyścigu szczurów". Kolorowe hasła o równouprawnieniu wymalowane na ścianie firmy będą wyglądać fałszywie, jeśli cała kadra kierownicza składa się z przedstawicieli jednej płci albo gdy osoby z niepełnosprawnością nie mają szansy na awans czy nawet bardziej odpowiedzialne zadanie, mimo wystarczających kompetencji. Warto zatem promować wartości konkretnymi czynami i inicjatywami, a zaangażowanie w nie pracowników to dobra metoda na budowanie lojalności w firmie.
Czytaj także: Wsparcie schronisk dla zwierząt – jak pomagać w ramach CSR?
Czy w Twojej firmie są lojalni pracownicy?
Na podstawie jakich kryteriów można sprawdzić poziom lojalności pracowników? Jak ocenić, kto jest lojalny, a kto nie dba o firmę? Wbrew pozorom nie chodzi tylko o to, czy dana osoba stawia się na wszystkie imprezy integracyjne albo czy lubi pić poranną kawę ze współpracownikami. Wiele osób może nie lubić poufałości w pracy, a mimo to być bardzo lojalnymi i oddanymi pracownikami, gotowymi do poświęceń i wiążących z firmą swoją przyszłość.
Osoba lojalna nie jest biernym pionkiem w strukturach przedsiębiorstwa, ale czynnie włącza się w jego działania. W efektywny sposób korzysta ze swoich umiejętności i kompetencji.
Czytaj także: Introwertyk w pracy – porady, jak zbudować relacje
O wysokiej lojalności świadczą m.in.:
- wysoka jakość pracy, zachowywanie terminów – przełożony nie musi nieustannie nadzorować pracownika i motywować do wykonywania obowiązków, podwładny jest samodzielny i efektywny;
- brak nadmiernej liczny spóźnień do pracy, trudnej do wyjaśnienia dużej liczby nieobecności w pracy;
- łatwa możliwość komunikacji z pracownikiem (jeśli pracuje zdalnie czy w terenie). Pracownik nie unika kontaktu z przełożonym;
- utrzymywanie dobrych relacji ze współpracownikami, życzliwość i szacunek;
- chęć podnoszenia kompetencji, proponowanie i udział w szkoleniach, chęć korzystania z nowych narzędzi;
- chętne pomaganie innym w pracy, szczególnie w czasie pracy nad wspólnym projektem;
- aktywny udział w spotkaniach, zadawanie pytań, precyzowanie różnych kwestii, proponowanie rozwiązań, które są sygnałem zaangażowania;
- feedback, zarówno pozytywny, jak i negatywny. Lojalny pracownik otwarcie chwali się sukcesami, ale także mówi o tym, co jest niekorzystne. Otwartość świadczy o chęci rozwiązania problemu, dzięki czemu będzie mógł dalej efektywnie pracować;
- pytania o możliwość rozwoju i awansu – lojalny pracownik najczęściej w jakimś stopniu wiąże swoją przyszłość z danym przedsiębiorstwem, traktując je jako ważny etap w karierze lub obierając stanowisko na całe życie.
Warto zaznaczyć, że częściej rozumie się lojalność jako wynik woli pracownika – jego chęci, by działać na korzyść danego przedsiębiorstwa. Postawa budowana strachem i za pomocą technik negatywnych (np. kar), będzie raczej stanowiła pozór lojalności niż rzeczywiste zaangażowanie. Może też nie przetrwać próby, kiedy w firmie pojawią się chwilowe problemy.
Duży wpływ ma również to, czy lojalny wobec pracownika jest sam pracodawca. Zdecydowanie łatwiej będzie stworzyć więzi między podmiotami, których zaangażowanie w relację jest na równym poziomie.
Czytaj także: Przyjaźń w pracy – czy jest możliwa?
Lojalność pracownika – najczęściej zadawane pytania:
-
Po co dbać o lojalność pracowników?
Każdy pracownik i pracodawca powinien wiedzieć, co to znaczy lojalność i jaki wpływ ma na relacje w strukturach firmy. Nieumiejętne zarządzanie kadrą przez przełożonych, a także nieodpowiednie wypełnianie obowiązków przez podwładnych może mieć przykre konsekwencje dla jednych i drugich, prowadzić np. do wysokiej rotacji w firmie, wycieku danych, nadmiernej rywalizacji w zespole, wypalenia zawodowego pracowników. Z kolei uczciwość w pracy, wzajemne zaufanie budują zgrany zespół, mogący działać na sukces firmy przy jednoczesnym rozwoju osobistym pracowników.
-
Jak zachowuje się lojalny pracownik?
Lojalny pracownik angażuje się w rozwój przedsiębiorstwa, by osiągać razem z nim jak najlepsze wyniki. Chętnie reprezentuje markę i utożsamia się z nią. Nie są to zachowania jednorazowe, ale długotrwałe, wskazujące na przywiązanie.
