Pracownik na etacie ma szereg praw zagwarantowanych mu ustawowo przez Kodeks pracy. Umowy cywilnoprawne, nazywane potocznie śmieciówkami, uznaje się za te mniej bezpieczne. Warto jednak wiedzieć, że minimalne wynagrodzenie z takich umów, podobnie jak w przypadku umowy o pracę, podlega ochronie przed egzekucją (komorniczą lub przez organ administracyjny). Zatrudniony na zlecenie może być zatem pozbawiony tylko części wynagrodzenia w przypadku np. spłaty alimentów czy nieuregulowanych mandatów. W jakich przypadkach stosuje się tę zasadę? Co warto wiedzieć w temacie: umowa cywilnoprawna a wynagrodzenie?
Wynagrodzenie z umów cywilnych chronione jak wynagrodzenie za pracę
Od 1 stycznia 2017 przedsiębiorców obowiązuje minimalna stawka godzinowa dla umów-zlecenia oraz umów o świadczenie usług (wyjątkami są np. umowy zawarte między dwoma osobami fizycznymi, nieprowadzącymi działalności gospodarczej oraz takie, które nie narzucają czasu i miejsca wykonywania pracy, a wynagrodzenie jest wyłącznie prowizyjne). Takie rodzaje umów cywilnoprawnych jak umowa o dzieło czy umowa akwizycji nie są tym przepisem objęte.
Wynagrodzenie wynikające z minimalnej stawki godzinowej, podobnie jak wynagrodzenie za pracę, podlega szczególnej ochronie. Ustawa przewiduje bowiem zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej oraz przeniesienia go na inną osobę. Takie postanowienie ma na celu ochronę dochodów zleceniobiorcy oraz zabezpieczenie przed nadużyciami i próbami omijania wprowadzonych regulacji.
Co więcej, jeśli umowa jest podpisywana na okres dłuższy niż miesiąc, to wynagrodzenie wynikające z wysokości minimalnej stawki godzinowej musi być wypłacane co najmniej raz w miesiącu.
Zajęcia komornicze z umowy cywilnoprawnej
Ochrona osób, które nie mają umów o pracę, ale umowy cywilnoprawne, istnieje także w zakresie ograniczenia egzekucji. Nie obejmuje jednak wszystkich takich przypadków.
Kluczowy do oceny jest art. 833 §2. Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem wszystkie świadczenia powtarzające się, których celem jest zapewnienie utrzymania, korzystają z ochrony przed egzekucją w zakresie analogicznym do wynagrodzenia ze stosunku pracy. Jednorazowa umowa-zlecenie może zatem zostać w całości zajęta przez komornika.
Przez świadczenie powtarzające się należy rozumieć takie, które ma charakter periodyczny (okresowy) i spełnia cel, jakim jest zapewnienie utrzymania. Do tego rodzaju świadczeń zalicza się wynagrodzenia wypłacane na podstawie umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że do wynagrodzenia z umów cywilnych będziemy stosować odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Zatem potrąceniu z tegoż wynagrodzenia będą podlegać tylko następujące należności:
- do wysokości 3/5 wynagrodzenia – na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
- do wysokości połowy wynagrodzenia łącznie: na pokrycie innych świadczeń niż alimentacyjne np. mandaty, nieuregulowanie podatku; zaliczki pieniężne udzielone zatrudnionemu, które nie zostały rozliczone.
