Empatia to pozytywna i potrzebna cecha. Mimo tego zwykle nie jest wymieniana w CV wśród kompetencji miękkich kandydata, chyba że do pracy aplikuje pielęgniarka, policjant, ratownik medyczny albo psycholog. W tych zawodach jest bardzo pożądana i bez niej trudno wyobrazić sobie wykonywanie codziennych obowiązków. O empatii rzadziej myślimy jednak w kontekście wymagań wobec np. handlowca, programisty lub magazyniera. Czy zawsze ta cecha jest przydatna w pracy i czy warto być empatycznym?
Empatia – czym jest?
Empatia wg internetowego Słownika Języka Polskiego to: umiejętność wczuwania się w stan wewnętrzny drugiej osoby. Jest cechą osobowości, ale można ją też rozumieć jako sposób reagowania emocjonalnego dopasowany do uczuć drugiej osoby.
To umiejętność współodczuwania, zrozumienia punktu widzenia ludzi, ich potrzeb i oczekiwań. Osoba empatyczna nie patrzy na innych przez pryzmat własnych doświadczeń, ale stara się wejść w rolę danej osoby. Empatyczne podejście można wyrażać nie tylko wobec innych ludzi, ale też wobec zwierząt.
Empatia w pracy – zaleta czy wada?
Rzeczywistość bez empatii jest okrutna i krzywdząca. Część osób obawia się jednak, że ta cecha może zostać odebrana jako oznaka słabości, uległości, a zbyt wysoka wrażliwość doprowadzi do utraty autorytetu. Osoba bez empatii nie potrafi zaufać innym, traktuje ich przedmiotowo, nie stara się zrozumieć ich emocji. Stale ocenia i krytykuje, także wtedy, kiedy nikt nie prosi o wyrażenie opinii.
Trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie w zespole, którego członkowie pozbawieni są empatii. W takich warunkach nie ma mowy o wzajemnym zaufaniu, wspieraniu się w trudniejszych warunkach, udzielaniu pomocy innym osobom i proszeniu o pomoc.
Empatia jest niezbędna również w relacjach z klientem. Dobry handlowiec potrafi wczuć się w emocje, zrozumieć potrzeby potencjalnego nabywcy. Dzięki temu może trafnie dobrać odpowiednie produkty z oferty. Empatia pomaga budować relacje z klientami.
Empatii w pracy nie powinno się rozpatrywać w kategorii wady i w żadnym wypadku nie może być ona traktowana jako słabość, naiwność. Pozwala funkcjonować wśród ludzi, budować wartościowe relacje zawodowe i osobiste.
Empatia – jak się jej nauczyć?
Na to, czy w danej sytuacji ktoś jest bardziej, czy mniej empatyczny, mają wpływ różne czynniki i uwarunkowania. Są to np. wzorce z dzieciństwa, doświadczenia życiowe, sytuacja rodzinna, styl życia, stopień znajomości drugiej osoby, cechy indywidualne.
Co ważne, empatii można się nauczyć. Jej naukę warto zacząć od samoświadomości własnych uczuć – zastanawiajmy się, jakie emocje towarzyszą nam w przyjemnych chwilach i trudnych sytuacjach. Starajmy się częściej nazywać nasz stan. Kolejna kwestia to otworzenie się na innych, aktywne słuchanie, ćwiczenie obserwacji otaczającego nas świata.
W byciu bardziej empatycznym pomóc może opieka nad zwierzętami. Dbanie o potrzeby czworonogów wymaga dostrzegania ich potrzeb. Psy szybko przywiązują się do ludzi, chętnie okazują emocje i mogą być świetnymi nauczycielami empatii.
