Kontrola ZUZ w ciąży
Przebywając na zwolnieniu lekarskim, możemy spodziewać się kontroli ZUS, która ma na celu sprawdzenie, czy pracownik wykorzystuje L4 w odpowiedni sposób. Dotyczy to także kobiet w ciąży. Zwolnienie lekarskie kobiet w ciąży może być sprawdzone pod względem prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy.
Do takiej kontroli ma prawo zarówno ZUS, jak i pracodawca. Podczas zwolnienia lekarskiego w trakcie trwania ciąży kobiety pobierają zasiłek chorobowy, który wynosi 100% wynagrodzenia zawartego w umowie o pracę.
Trzeba tutaj zaznaczyć, że podczas zwolnienia lekarskiego kategorycznie zabronione jest wykonywanie jakichkolwiek czynności zarobkowych. Jeżeli na zwolnieniu lekarskim widnieje zalecenie leżenia w łóżku, to kobieta ciężarna nie powinna wykonywać swoich obowiązków domowych. ZUS może bowiem odebrać zasiłek chorobowy, jeżeli uzna, że zwolnienie lekarskie jest źle wykorzystywane.
Kontrola zwolnienia lekarskiego przez ZUS na wniosek pracodawcy
Przepisy, które regulują zasady przeprowadzania kontroli pracownika na zwolnieniu lekarskim, są zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Główne cele kontroli z ZUS-u, to między innymi:
• sprawdzenie, czy pracownik nie wykonuje na zwolnieniu lekarskim żadnej pracy zarobkowej,
• sprawdzenie, czy pracownik nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego celem.
Pracodawca ma prawo przeprowadzić taką kontrolę samodzielnie, jeżeli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych.
Jeżeli pracodawca ma podejrzenia, że pracownik wykorzystuje L4 w w nieprawidłowy sposób, to może zwrócić się do ZUS-u, który ma obowiązek skontrolować daną osobę. Kontrola przeprowadzana jest w miejscu zamieszkania lub czasowego pobytu chorego. W przypadku, gdy pracownik ma 2 pracę lub prowadzi działalność gospodarczą, to kontrolerzy z ZUS-u sprawdzają także te miejsca.
Załóżmy, że podczas wizyty pracownicy z ZUS-u nie zastali sprawdzanej osoby w domu. W takiej sytuacji kontrolę należy powtórzyć, a pracownik musi wytłumaczyć przyczyny swojej nieobecności. Jeżeli było to spowodowane kolejną wizytą u lekarza lub wyjściem do apteki (przy czym oba te zdarzenia da się udowodnić), pracownik nie ponosi żadnych konsekwencji. Na usprawiedliwienie nieobecności ZUS czeka 3 dni. Pracownikowi, który nie ustosunkował się do wyników kontroli, ZUS wysyła upomnienie i daje kolejne 7 dni na wytłumaczenie zaistniałej sytuacji. Jeżeli w wyniku kontroli uznano, że pracownik nadużył zwolnienia lekarskiego, to może spodziewać się pewnych konsekwencji.
Kontrola ZUS – kary
W przypadku stwierdzenia niezgodnego wykorzystania zwolnienia lekarskiego, kontroler ZUS sporządza specjalny protokół. Jest on podstawą do pozbawienia pracownika prawa do zasiłku chorobowego w czasie, w którym zatrudniona osoba przebywała na L4 (jeżeli chory był wtedy w szpitalu, to za okres hospitalizacji świadczenia nie są odbierane).
Sfałszowanie zwolnienia lekarskiego może zostać uznane przez pracodawcę za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, a to jest podstawą do zastosowania kary dyscyplinarnego zwolnienia bez zastosowania okresu wypowiedzenia.
Kontrola zasadności zwolnienia lekarskiego
Niestety proceder fałszowania zwolnień lekarskich jest w Polsce dość powszechny. Kontrole nie są przeprowadzane za każdym razem, gdy idziemy na tygodniowe zwolnienie. Najczęściej decyzja o sprawdzeniu zasadności zwolnienia lekarskiego zapada wtedy, gdy pracownik przebywa na długim zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy. Warto tutaj zaznaczyć, że ZUS może też skontrolować lekarzy, którzy wystawiają zwolnienie, dlatego nie są oni chętni do fałszowania takiego dokumentu. Może się to wiązać z wysokimi karami lub nawet odebraniem prawa do wykonywania zawodu.
Jeżeli pracownik uważa, że anulowanie zasiłku chorobowego było bezpodstawne, to ma 30 dni od otrzymania decyzji z ZUS-u, aby się od niej odwołać.
Komisja ZUS - po jakim czasie
Jeżeli przebywamy na długim zwolnieniu lekarskim, to ZUS może wezwać nas na badanie, które przeprowadzi lekarz orzecznik ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w każdym momencie może przysłać do nas wezwanie na badanie lekarskie (obowiązkowo musimy się na nie stawić). Takie komisje muszą być przeprowadzane w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego. Jeżeli wróciliśmy do pracy, to ZUS nie prawa wymagać od nas obecności na takim spotkaniu.
