Wydobycie surowców mineralnych w Polsce
Przemysł wydobywczy w Polsce ma wielowiekową, sięgającą średniowiecza tradycję. Na terenie kraju znajduje się bowiem ponad 70 kopalin, w tym aż 40 o dużym znaczeniu dla gospodarki, przede wszystkim dla zaspokojenia potrzeb energetycznych, ale też wykorzystywanych w budownictwie, przemyśle chemicznym itp. Złoża w Polsce obejmują między innymi: węgiel kamienny, węgiel brunatny, kruszywa naturalne, wapienie i marle, rudy miedzi.
Wydobycie surowców energetycznych w naszym kraju obejmuje też gaz ziemny i ropę naftową. Choć nasz kraj kojarzy się przede wszystkim z górnictwem węglowym, warto wiedzieć, że wydobycie ropy naftowej w Polsce odbywa się od połowy XIX w., a w Gorlicach znajdowała się też jedna z pierwszych rafinerii ropy na świecie (działała do 2004 r.).
Na przestrzeni ostatnich lat resort gospodarki proponował różne strategie działalności górnictwa węgla kamiennego w Polsce, zakładające przede wszystkim plany restrukturyzacji kopalń, w mniejszym stopniu natomiast inwestycje w nowoczesne techniki przerobu i spalania węgla. Górnictwo węgla kamiennego w Polsce wciąż stanowi jeden z filarów gospodarki energetycznej, co jednak nie jest zgodne z założeniami unijnej polityki energetycznej, w której powoli odchodzi się od wydobycia węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii i innych bardziej ekologicznych rozwiązań.
Zalety i wady pracy w przemyśle wydobywczym
Wydobycie surowców energetycznych i innych prowadzone jest metodą odkrywkową, głębinową lub otworową. Praca wykonywana w kopalniach należy do wyjątkowo trudnych i niebezpiecznych, dlatego górnicy są grupą, której przysługują liczne przywileje zawodowe.
Do wad zatrudnienia się w górnictwie należą:
• praca w szczególnych warunkach, stwarzających ryzyko wypadków (w tym również uwięzienia pod ziemią) i w efekcie uszczerbek na zdrowiu, a nawet śmierć;
• wyczerpujące obowiązki zawodowe, wymagające znacznej siły i sprawności fizycznej,
• ryzyko wystąpienia chorób zawodowych (przede wszystkim pylic płuc, ale też trwałego ubytku słuchu, zespołu wibracyjnego, przewlekłego zapalenia oskrzeli i innych).
Za zalety pracy w górnictwie uważa się przede wszystkim:
• atrakcyjne wynagrodzenie,
• premie do pensji (tzw. trzynaste i czternaste wypłaty i inne bonusy),
• wysokie emerytury górnicze i możliwość przejścia na obniżenie wieku emerytalnego o maksymalnie 15 lat.
Średnie wynagrodzenie w górnictwie
Czy zarobki w górnictwie rzeczywiście są aż tak wysokie, jak się powszechnie sądzi? Wiele zależy od stanowiska, stażu pracy, ale też rodzaju przedsiębiorstwa (jaką metodą prowadzone są prace) i jego sytuacji ekonomicznej. Niemniej zgodnie z badaniem przeprowadzonym przez firmę Sedlak&Sedlak na stanowisku zbiorczo ujętym jako górnik mediana miesięcznych płac brutto wynosi 4760 zł, ale jedna czwarta najlepiej zarabiających pracowników otrzymuje 6230 zł.
Praca w szczególnych warunkach – wykaz zawodów
Kto pracuje w tej branży? Stanowisk jest bardzo wiele, między innymi:
Wiertnik
To pracownik, który aktywnie uczestniczy w poszukiwaniu nowych złóż mineralnych czy wody pitnej. Wykonuje również małe otwory wentylacyjne, odgazowujące, szybiki i inne.
Wiertacz
Jego głównym zadaniem jest wykonywanie otworów w czasie poszukiwania i eksploatacji surowców mineralnych i wód podziemnych. W ramach tej profesji można spotkać się ze specjalizacjami jak wiertacz metalu, wiertacz drewna czy wiertacz studni.
Górnik eksploatacji otworowej
Wykonuje obowiązki w ramach prac wydobywczych, związanych z magazynowaniem oraz transportem surowców mineralnych. Stawia maszty nad odwiertem, obsługuje maszyny, pompy wgłębne, opróżnia odwadniacze, prowadzi wyciągi samozjezdne itp.
Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż
Do jego obowiązków należy zabezpieczanie terenu prowadzenia prac (przede wszystkim skarp), dbanie o to, by do wyrobiska nie dostała się woda, usuwanie nawisów, urabianie głazów narzutowych etc.
Technik przeróbki kopalin stałych
Osoba na tym stanowisku odpowiada za jeden z pierwszych procesów obróbki wydobytego węgla kamiennego, węgla brunatnego, rudy metalu. Jego zadaniem jest maksymalne wzbogacanie kopalin, to znaczy nadanie kopalinie surowej jak największej zawartości składnika użytkowanego w przemyśle.
Hydrogeolog
To osoba zajmująca się badaniem zarówno właściwości fizycznych oraz chemicznych gleb, jak i wód gruntowych na danym terenie. Może na przykład ocenić zawartość siarki czy pierwiastków toksycznych w złożach węgla.
