Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka

Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka

 
Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka

Przyjście na świat dziecka to ogromna radość i duże przeżycie dla całej rodziny. Z tej okazji pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka. Jak złożyć wniosek o urlop, czy będzie to płatna nieobecność w pracy i dlaczego najczęściej ojcowie chcą skorzystać z urlopu okolicznościowego z powodu przyjścia na świat potomka?

 

Spis treści

Ile dni urlopu okolicznościowego na urodzenie dziecka?

 

Urlop okolicznościowy przysługuje pracownikowi w wyjątkowych sytuacjach i udzielany jest w przypadku określonych wydarzeń osobistych lub rodzinnych. Takim wydarzeniem jest powitanie na świecie nowego członka rodziny. 

 

Urlop okolicznościowy to krótki i płatny urlop regulowany przepisami Kodeksu pracy, który udzielany jest pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę.

 

Zgodnie z przepisami art. 15. Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku, pracodawca jest zobowiązany zwolnić  od pracy pracownika na czas obejmujący:

 

  • 2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,

  • 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

 

W związku z powyższym, urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka przysługuje obojgu rodzicom w wymiarze 2 dni. W praktyce jednak z tego przywileju korzystają najczęściej jedynie ojcowie. Dlaczego?  Matka dziecka w momencie urodzenia maluszka rozpoczyna urlop macierzyński. W takiej sytuacji nie może ona wykorzystać urlopu okolicznościowego na urodzenie dziecka, ponieważ może zostać on udzielony tylko pracownicy, która nie przebywa na urlopie macierzyńskim. 

 

Pamiętaj! 

 

Pracownikowi z tytułu urodzenia dziecka – niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie – przysługują 2 dni urlopu okolicznościowego. 

 

Urlop okolicznościowy z okazji urodzenia dziecka – czas na wykorzystanie

 

Może się wydawać, że urlop okolicznościowy za urodzenie dziecka przysługuje jedynie w dniu, w którym zachodzą okoliczności usprawiedliwiające jego udzielenie, czyli konkretnie w dniu urodzin potomka. W rzeczywistości jednak przepisy nie określają terminu, w którym pracownik jest zobowiązany wykorzystać tego rodzaju urlop. Przyjmuje się jednak, że dzień wolny powinien być wykorzystany możliwie najbliżej daty porodu, ponieważ urlop okolicznościowy mieć ścisły związek z danym wydarzeniem. A czy może zostać wykorzystany urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka po miesiącu czy dłuższym okresie? Jeśli pracownik będzie w stanie udowodnić, że dni wolne będą przeznaczone na przykład na załatwienie formalności w urzędzie czy chociażby na opiekę nad świeżo upieczoną mamą, może on wnioskować o taki urlop jakiś czas po rozwiązaniu ciąży. 

 

 W tym miejscu warto zatrzymać się na chwilę nad kwestią urlopu okolicznościowego na urodzenie dziecka dla matki. Jak zostało już wspomniane, ta po urodzeniu maluszka korzysta z urlopu macierzyńskiego, a często również z urlopu rodzicielskiego. Oznacza to więc, że udzielenie jej urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka w praktyce byłoby możliwe dopiero kilkanaście miesięcy po porodzie. W takiej sytuacji pracodawca może udzielić pracownicy niewykorzystanych wcześniej dni wolnych przysługujących za urodzenie dziecka tylko wówczas, gdy wykaże ona, że dni te są jej niezbędne i nadal przeznaczone będą na przykład na załatwienie formalności związanych z urodzeniem potomka, których nie udało sfinalizować się podczas urlopu macierzyńskiego. 

 

 

Urlop okolicznościowy urodzenie dziecka – czy można dzielić?

 

Wiemy już, że w związku z urodzeniem dziecka, pracownikowi przysługują 2 dni wolne od pracy. Pozostaje jedynie pytanie: czy urlop ten można dzielić i wykorzystać go w dwóch różnych terminach? Otóż urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka nie musi być wykorzystany łącznie. Można go rozdzielić pod warunkiem, że każdy dzień wolny będzie ściśle związany z danym wydarzeniem. 

 

Jak złożyć wniosek o urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka?

 

Podstawą udzielenia pracownikowi urlopu okolicznościowego jest wniosek pracownika o przyznanie dni wolnych w wybranym terminie. Warto jednak pamiętać, że pracodawca musi mieć możliwość zweryfikowania wystąpienia zdarzenia motywującego przyznanie urlopu okolicznościowego. W przypadku urlopu z tytułu urodzenia dziecka dokumentem uzasadniającym wniosek może być na przykład akt urodzenia. To na pracowniku ciąży obowiązek przedstawienia pracodawcy takiego dokumentu.

 

Urlop okolicznościowy urodzenie dziecka – ile płatny?

 

Wiele osób zastanawia się, czy urlop okolicznościowy jest płatny. Rozwiewając więc wątpliwości, należy odpowiedzieć – tak, podczas urlopu okolicznościowego pracownik zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia. 

 

Pamiętaj! 

 

Urlop z tytułu urodzenia dziecka wynosi 2 dni niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu i zawsze jest płatny 100 procent. 

 

Pamiętajmy jednak, że jeśli urlop okolicznościowy nie zostanie wykorzystany, wówczas prawo do niego przepada. Pracownikowi nie należy się ekwiwalent za niewykorzystane dni wolne. 

 

Wniosek o urlop okolicznościowy urodzenie dziecka – wzór

 

Złożenie wniosku o urlop okolicznościowy jest podstawą jego udzielenia przez pracodawcę. Co powinno zawierać podanie o urlop okolicznościowy? Jakie informacje należy w nim zawrzeć? Prosty wzór wniosku o urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka powinien zawierać takie dane jak:

 

  • data i miejscowość,

  • imię i nazwisko pracownika,

  • dane pracodawcy,

  • prośba o urlop wraz z uzasadnieniem,

  • wskazanie terminu urlopu i jego wymiaru,

  • podpis pracownika.  

 

Poronienie lub śmierć dziecka – czy w takiej sytuacji przysługuje prawo do urlopu okolicznościowego?

 

Wiemy już, że obojgu rodzicom przysługuje urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka. A jak wygląda sytuacja w momencie, gdy stracimy dziecko? Czy w przypadku poronienia albo śmierci dziecka rodzicom również przysługuje prawo do urlopu? Zgodnie z przepisami pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy także w przypadku urodzenia martwego dziecka.

 

Zarówno ojciec, jak i matka mają prawo do 2 dni urlopu okolicznościowego z tytułu narodzin dziecka oraz 2 dni z tytułu śmierci i pogrzebu dziecka. W takiej sytuacji konieczne jest jednak złożenie u pracodawcy wniosku o udzielenie urlopu oraz aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Co więcej, kobiecie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, która traci dziecko po porodzie, przysługuje również prawo do złożenia wniosku o udzielenie jej urlopu macierzyńskiego.

 

Jak wynika z art. 180 Kodeksu pracy:

 

W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.

 

Czytaj także: Urlop okolicznościowy na ślub

 

Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka – najczęściej zadawane pytania:

 

  • Ile urlopu okolicznościowego przysługuje na urodzenie dziecka? 

 

Matce i ojcu dziecka przysługują 2 dni urlopu okolicznościowego z tytułu przyjścia na świat potomka. 

 

  • Kiedy należy wykorzystać urlop okolicznościowy z okazji urodzenia dziecka?

 

Urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka nie musi być wykorzystany bezpośrednio po narodzinach potomka, jednak musi mieć ścisły związek z tym wydarzeniem. 

 

  • Czy pracodawca może odmówić urlopu okolicznościowego na urodzenie dziecka? 

 

Pracodawca nie może odmówić udzielenia dni wolnych z tytułu urodzenia dziecka. Jeśli pracownik złoży odpowiedni wniosek i umotywuje go, pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu okolicznościowego w określonych Kodeksem pracy sytuacjach.

Anna Rychlewicz

Anna Rychlewicz

Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

Najnowsze artykuły

ChatGPT w biurze? Jak legalnie używać AI w pracy

ChatGPT w biurze? Jak legalnie używać AI w pracy

– Pułapki w używaniu AI w pracy są realne, a konsekwencje mogą być poważne: od naruszenia przepisów o ochronie danych, przez problemy z własnością intelektualną, po zwolnienie  dyscyplinarne – wymienia ekspertka ds. AI i prawa autorskiego Sylwia Chrabałowska. Wyjaśnia, jak pracownicy mogą używać LLM zgodnie z RODO i bezpiecznie dla firm oraz podaje 5 Zasad Bezpiecznego Użytkownika ChatGPT.

Dzień Docenienia Pracownika – kiedy wypada? Jak świętować?

Dzień Docenienia Pracownika – kiedy wypada? Jak świętować?

6 marca obchodzimy bardzo ważne święto – Dzień Doceniania Pracownika! To dobra okazja na integrację zespołu, przyznanie nagród i premii uznaniowych czy chociażby oficjalne podziękowania dla osób wykazujących się wyjątkowym zaangażowaniem lub wynikami w pracy. Dzień ten można wykorzystać również do wzmocnienia marki pracodawcy na rynku pracy.

Niedziele handlowe 2026

Niedziele handlowe 2026

Czy najbliższa niedziela jest niedzielą handlową? Gdzie będzie można zrobić zakupy, a które sklepy pozostaną zamknięte? W 2026 roku wciąż obowiązuje zakaz handlu w niedziele, ustawodawca przewidział jednak kilka niedziel, w które sprzedaż jest dozwolona. Ponadto w niektórych miejscach można zrobić zakupy nawet w niedziele niehandlowe. Oto co musisz wiedzieć, zanim wybierzesz się na zakupy.

Dzień Kobiet w pracy – pomysły na prezent

Dzień Kobiet w pracy – pomysły na prezent

Hiszpanki wychodzą na ulice i demonstrują, Chinki spotykają się z koleżankami w restauracjach, Szwedki doceniają małe uprzejmości... a Polki chętnie przyjmują drobne prezenty. W naszym kraju tradycja wręczania prezentów na Dzień Kobiet przeniosła się z życia osobistego do sfery zawodowej. Jakie upominki od firmy są oceniane najwyżej, a z czego lepiej zrezygnować? Kiedy przekazać prezenty? 

Mobilizacja wojskowa w Polsce – co to? Kogo obejmuje? Do jakiego wieku?

Mobilizacja wojskowa w Polsce – co to? Kogo obejmuje? Do jakiego wieku?

 – Ustalono liczbę do 200 000 osób, które w 2026 r. mogą odbyć służbę wojskową w rezerwie w ramach ćwiczeń wojskowych – wyjaśnia porucznik Krystian Dwórznik z Wojskowego Centrum Rekrutacji w Płocku. Kto zostanie powołany do wojska w 2026 roku, a kto jest z niej zwolniony? Czym jest pracowniczy przydział mobilizacyjny? Oto co należy wiedzieć o służbie wojskowej i jak się do niej przygotować.

Lojalność pracownika – obowiązek czy uczciwość?

Lojalność pracownika – obowiązek czy uczciwość?

Każdy pracodawca chce mieć lojalnych pracowników, trzeba jednak pamiętać, że lojalność nie bierze się znikąd, ale z zapewnienia warunków pracy, które skłonią pracowników do utożsamiania własnej korzyści z dobrem organizacji, na rzecz której działają. Wbrew pozorom w budowaniu lojalności nie zawsze najważniejsza jest wysokość oferowanego wynagrodzenia. Co jeszcze warto wziąć pod uwagę?