Minimalne wynagrodzenie jest każdego roku waloryzowane. W praktyce rokrocznie decyzją rządu wysokości minimalnych wypłat zwiększają się. Co ważne, dotyczy to zarówno zatrudnienia pracownika (w oparciu o umowę o pracę), jak i niektóych umów cywilnoprawnych. Ile zatem będą wynosić kwota brutto i kwota netto minimalnego wynagrodzenia w 2022 roku?
Minimalne wynagrodzenie – od kiedy ma obowiązywać?
Na początek warto przypomnieć, na jakiej podstawie obowiązują w Polsce minimalne stawki godzinowe i minimalne wypłaty miesięczne. Zasady zawarte są w Ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Czytamy tam między innymi, że:
- Art. 1 pkt 1a „minimalna stawka godzinowa” – minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi.
Jest to ważny zapis, ponieważ zgodnie z nim nie tylko pracodawca zatrudniający osoby na umowę o pracę, ale także np. przedsiębiorca zlecający wykonanie jakiegoś projektu w ramach umowy zlecenia nie może zapłacić zleceniobiorcy poniżej ustawowo określonej stawki minimalnej.
- Art. 2. 1. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem”, jest corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego.
Rada Ministrów do 15 czerwca każdego roku ma czas na przestawienie wspomnianej Radzie Dialogu Społecznego propozycji dotyczącej minimalnej płacy miesięcznej oraz minimalnej stawki na godzinę. Na tej podstawie Rada uzgadnia stawki, które następnie w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do 15 września. Jesli natomiast Rada Dialogu Społecznego nie ustali wysokości minimalnych wypłat w ustawowym terminie, wówczas czyni to Rada Ministrów (ma czas do 15 września każdego roku).
Organ ustawodawczy wraz z proponowaną wysokością minimalnego wynagrodzenia oraz minimalnej stawki godzinowej przedstawia propozycję wejścia w życie zmian. Termin nie jest dowolny – w jego ustalaniu bierze się pod uwagę tzw. wskaźnik cen, czyli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” (art. 1. pkt 3). A zatem są dwie możliwości, jeśli chodzi o wejście w życie nowych stawek:
- Art. 3. Jeżeli prognozowany na rok następny wskaźnik cen, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3, wynosi:
- co najmniej 105% – ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od dnia 1 stycznia i od dnia 1 lipca;
- mniej niż 105% – ustala się jeden termin zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od dnia 1 stycznia.
Nowe wysokości płacy minimalnej w 2022 roku będą obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 roku.
Stawka godzinowa: kwota netto / brutto a umowa
Zgodnie z propozycją Rady Ministrów od początku 2022 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wyniosłoby 3000 zł brutto. Byłby to zatem wzrost o 200 zł (czyli o 7,1%) w stosunku do bieżącego roku (minimalne wynagrodzenie w 2021 roku wynosi 2800 zł brutto).
Jeśli chodzi o stawki godzinowe obowiązujące w ramach umowy zlecenia i innych umów cywilnoprawnych – Rada Ministrów proponuje wysokość równą 19,60 zł brutto za godzinę pracy. Wzrost wyniósłby więc 1,30 zł w porównaniu do wysokości stawki z 2021 r. (18,30 zł).
Na wysokość wynagrodzenia na rękę może mieć wpływ także to, czy od 1 stycznia 2022 roku będzie obowiązywać Polski Ład (zwany też czasami Nowym Ładem). Jeśli wejdzie on w życie, pensja minimalna w ramach umowy o pracę będzie opodatkowana zerowym PIT-em. W praktyce oznacza to, że osoby otrzymujące wypłatę w wysokości pensji minimalnej będą netto zarabiać więcej niż dotychczas – zgodnie z zapowiedziami resortu finansów, nawet o 2000 zł w skali roku.
Podwyżka płacy netto związana jest z proponowanym wzrostem kwoty wolnej od podatku – z obecnie obowiązujących 8 tys. zł do 30 tys. zł, a także ze zwiększeniem drugiego progu podatkowego do 120 tys. zł (obecnie próg podatkowy 32% obowiązuje powyżej kwoty 85 528 zł).
Nowe przepisy mają niwelować wysokość wypłat uzyskiwanych w ramach umowy o pracę i na umowach cywilnoprawnych, są zatem elementem walki ze śmieciówkami.
Proponowana pensja minimalna – 3000 zł – jest to kwota brutto. Zarobki brutto na netto można szybko obliczyć przy pomocy Kalkulatora wynagrodzeń na rządowej stronie podatki.gov.pl.
Przykładowo, osoba, która będzie uzyskiwać w 2022 roku wypłatę minimalną – 3000 zł brutto, nie odprowadza składek PPK, pracuje w miejscu zamieszkania, po zmianach podatkowych dostanie na rękę 2355,72 zł, czyli o 153 zł więcej, niż w ramach obecnie obowiązujących przepisów.
Inne przykładowe wysokości wypłat brutto i netto w przypadku umowy o pracę (dla osób niezapisanych do Pracowniczych Planów Kapitałowych, pracujących w miejscu zamieszkania):
- 3500 zł brutto – zgodnie z rządowym kalkulatorem 2702,34 zł netto (o 147 zł więcej niż obecnie),
- 4000 zł brutto – 3021,96 netto (o 114 zł więcej niż obecnie),
- 4500 zł brutto – 3340,58 netto (o 80 zł więcej niż obecnie),
- 5000 zł brutto – 3660,19 netto (o 47 zł więcej niż obecnie),
- 5500 zł brutto – 3979,81 zł netto (o 14 zł więcej niż obecnie),
- 5700 zł brutto – 4106,86 zł netto (zmiany podatkowe nie wpłyną na wynagrodzenie roczne).
W przypadku umowy o pracę nie obowiązują stawki godzinowe – wynagrodzenie wypłacane jest co miesiąc. Stawki te mają zastosowanie przy wspomnianych umowach cywilnoprawnych. W tym wypadku wysokości wypłat na rękę są zależne od rodzaju umowy, co ma związek z tym, jakie składki na ubezpieczenie są w ich ramach odprowadzane.
Przykładowo, osoba pracująca za stawkę minimalną obowiazującą od 2022 r., czyli 19,60 zł brutto na godzinę, na rękę uzyska:
- 14,40 zł – jeśli odprowadza dobrowolną składkę chorobową,
- 14,83 zł – jeśli nie odprowadza składki chorobowej.
Nowy ład – założenia zmian podatkowych
Resort gospodarki wciąż prowadzi konsultacje społeczne dotyczące programu Polskiego Ładu – do 30 sierpnia 2021 r. każdy może zgłosić się z propozycją, opinią, uwagami w tej sprawie. Jak możemy przeczytać na Portalu Podatkowym Ministerstwa Finansów, zmiany dotyczą rozwiązań podatkowych i obejmują 3 obszary. Główne założenia programu to:
- Po pierwsze to reforma podatkowa zawierająca historyczne i radykalne podwyższenie kwoty wolnej od podatku i inne powiązane z nią rozwiązania, zmiany w rozliczeniu składki zdrowotnej, ulgę dla klasy średniej i zmiany w uproszczonych formach opodatkowania.
- Po drugie kompletny pakiet rozwiązań i zachęt podatkowych skierowanych do biznesu, wspierających rozwój firm w kierunku przemysłu 4.0.
- Po trzecie pakiet uszczelnień systemu podatkowego, czyli przepisy ograniczające szarą strefę i transfer środków bez podatku do rajów podatkowych. Jego efektem będzie wyrównanie szans dla firm działających na polskim rynku.
Minimalne wynagrodzenie w Polsce i w Europie
Jeśli proces legislacyjny przebiegnie zgodnie z założeniami rządu, rozwiązania Nowego Ładu zaczną obowiązywać od 2022 roku, co może mieć realny wpływ na wysokość wypłat wielu Polaków. Jesteśmy przyzwyczajeni do stawek minimalnych za pracę, warto jednak przypomnieć, że nie wszędzie one obowiązują, a przepisy w tej sprawie są różne nawet w granicach Unii Europejskiej. Płaca minimalna obowiązuje w 21 z 27 państw członkowskich UE. Kraje, w których nie ma wynagrodzenia minimalnego to: Austria, Cypr, Dania, Finlandia, Szwecja i Włochy.
Zgodnie raportem Eurostatu (Europejskiego Urzędu Statystycznego) opublikowanym w drugiej połowie lipca, najwyższe minimalne wynagrodzenie za pracę otrzymują Luksemburczycy (2202 euro miesięcznie). Płaca minimalna jest z kolei najniższa w Bułgarii (332 euro miesięcznie).
Eurostat wziął pod uwagę minimalne wynagrodzenie brutto obowiązujące w 2021 r., czyli w Polsce – 2800 zł. W przeliczeniu na euro (zgodnie z kursem obowiązującym 1 lipca) daje to około 619 euro. Polska znajduje się zatem na 14 pozycji w zestawieniu.
Wysokości minimalnych płac w Unii Europejskiej:
- Luksemburg, Irlandia, Holandia, Belgia, Niemcy, Francja – powyżej 1500 euro miesięcznie,
- Hiszpania, Słowenia – powyżej 1000 euro,
- Malta, Portugalia, Grecja, Litwa, Słowacja, Polska, Czechy, Estonia, Chorwacja, Łotwa – co najmniej 500 euro,
- Węgry, Rumunia, Bułgaria – poniżej 500 euro.
