Kasowy PIT – co to, od kiedy?

Kasowy PIT ma zmieniać zasady rozliczania podatku dochodowego, a dokładniej momentu powstania przychodu u osób fizycznych rozliczających PIT. To ułatwienie dla przedsiębiorców, którzy miewają problemy z otrzymaniem zapłaty od kontrahentów. Jak kasowy podatek PIT wpłynie na polski system podatkowy? Sprawdź wady i zalety tego rozwiązania.

Kasowy PIT – co to jest?

PIT kasowy to fakultatywna forma rozliczania podatku dochodowego, dzięki której podatnik nie jest zobowiązany do opłacania podatku w chwili wystawienia faktury, wykonania usługi bądź dostawy towaru. Osoby, które zdecydują się na taką możliwość, będą mogły zapłacić podatek dopiero wtedy, gdy kontrahent dokona zapłaty.

Dotychczas, zgodnie z podstawową zasadą rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych, obowiązek zapłaty powstawał w momencie sprzedaży (wydanie towaru/wykonanie usługi, nawet częściowe). Przedsiębiorca, który wystawia fakturę, na przykład przez kasy fiskalne online (najpóźniej do 15. dnia kolejnego miesiąca po miesiącu sprzedaży) jest zobowiązany do ujęcia jej w przychodach firmy i odprowadzenia podatku dochodowego – bez względu na to, czy należność została już uregulowana. Dodatkowo możliwe jest uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów, tzw. KUP, faktury za nabyte towary bądź usługi, za które jeszcze nie zapłacono.

Osoba, która zdecyduje się na kasowy PIT dla przedsiębiorców, nie będzie płaciła podatku w momencie dostawy towaru/wykonania usługi/wystawienia faktury, a w chwili otrzymania zapłaty. Ta sama zasada będzie dotyczyła zaliczania kosztów uzyskania przychodów dla faktur zakupowych od kontrahentów. Przedsiębiorca będzie mógł ujmować je w KUP po uregulowaniu zapłaty za towar bądź usługę.

Kasowy PIT – czy dotyczy tylko transakcji fakturowanych?

Według zmian w przepisach metoda kasowa PIT zarezerwowana jest dla transakcji dokonywanych przez przedsiębiorcę na rzecz innego przedsiębiorcy (B2B) i dotyczy wyłącznie transakcji fakturowanych.

Nowe zasady rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych nie będą dotyczyły transakcji przedsiębiorca-konsument ani przychodów ze sprzedaży środków trwałych czy wartości niematerialnych i prawnych, które wciąż należy rozliczać standardową metodą memoriałową.

Kasowy PIT – dla kogo?

Metoda kasowego rozliczania podatku dochodowego skierowana jest do przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Kasowy PIT jako formę rozliczenia można wybrać, jeśli:

• działalność opodatkowana jest podatkiem liniowym (art. 30c ustawy o PIT), według skali podatkowej (art. 27 ustawy o PIT), ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (rozdział 2 ustawy o ryczałcie) lub na zasadach IP BOX (art. 30ca ustawy o PIT);

• w roku poprzedzającym dany rok podatkowy przychody z prowadzonej działalności nie przekraczały 1 000 000 złotych;

• przedsiębiorca nie prowadzi ksiąg rachunkowych;

• przedsiębiorca złoży do właściwego naczelnika urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze metody kasowej.

Co ważne, metoda kasowa PIT nie jest przeznaczona dla osób prowadzących spółki cywilne czy spółki jawne. Jednocześnie dotyczy tylko i wyłącznie transakcji B2B (między przedsiębiorcami), nie uwzględniając sprzedaży na rzecz konsumentów.

Kasowy PIT – od kiedy?

Ustawa umożliwiająca wybór kasowego rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów przyjęta przez Sejm wprowadza do polskiego systemu podatkowego zmiany, które obowiązują od 1 stycznia 2025 r. Nowe przepisy pozwalające na opłacanie podatku dochodowego od osób fizycznych po faktycznym otrzymaniu zapłaty za towary bądź usługi określono jako kasowy PIT.

Aby wybrać taką formę rozliczania z urzędem skarbowym, przedsiębiorca powinien złożyć stosowne oświadczenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Oświadczenie na piśmie należy złożyć do 20 lutego danego roku podatkowego. Wyjątek stanowią osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu roku. Taki przedsiębiorca może zdecydować się na PIT kasowy składając oświadczenie do 20. dnia kolejnego miesiąca po miesiącu, w którym rozpoczęto działalność lub do końca roku podatkowego, jeśli prowadzenie działalności rozpoczęto w grudniu danego roku podatkowego.

Warto wiedzieć, że oświadczenie o wyborze PIT kasowego skutkuje nie tylko na dany rok podatkowy, ale również na lata następne – do momentu pisemnej rezygnacji z metody kasowej.

Kasowy PIT – czy będzie dobrowolną formą rozliczeń podatku dochodowego?

Podatek kasowy PIT wprowadza istotne zmiany w systemie podatkowym, jednak jego stosowanie będzie dobrowolne. Przedsiębiorca spełniający warunki korzystania z tej formy rozliczenia będzie miał prawo wyboru kasowego PIT, a nie obowiązek, aby to robić.

Co ważne, fakultatywny charakter kasowego PIT-u pozwala na korzystanie z niego w jednym roku podatkowym, a w kolejnym już nie.

Kasowy PIT: zalety i wady

Nowelizacja ustawy o PIT z dnia 27 września 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1593) wprowadza zmiany w systemie podatkowym korzystne dla przedsiębiorców, którzy dotąd borykali się z problemem nieuregulowanych faktur, od których mimo wszystko należało odprowadzać podatek. W określonych przypadkach metoda memoriałowa może zostać zastąpiona przez kasowy PIT dla przedsiębiorców – możliwość rozliczenia podatku dochodowego po otrzymaniu zapłaty, a nie po wystawieniu faktury. Jednak zmiana sposobu rozliczania ma nie tylko zalety, ale także wady.

Plany wprowadzenia kasowej metody rozliczania podatku PIT zapowiadane były już w kampanii wyborczej i umowie koalicyjnej nowego rządu. Celem tego rozwiązania miało być wsparcie małych firm, w przypadku których nieterminowe opłacanie faktur przez kontrahentów i konieczność zapłaty podatku od nieotrzymanego dochodu może negatywnie wpływać na płynność finansową. Fakultatywny sposób rozliczania ma swoje zalety – poza możliwością późniejszej zapłaty podatku jest to dobrowolność wyboru tej formy rozliczania z urzędem i możliwość rezygnacji w kolejnym roku podatkowym.

PIT kasowy jest jednak przeznaczony dla wybranej grupy przedsiębiorców, którzy spełniają wskazane w ustawie warunki i zasady, w tym limit przychodów. Nie skorzystają z niego osoby prowadzące spółki cywilne i spółki jawne czy firmy prowadzące księgi rachunkowe. Dodatkowym minusem jest możliwość zastosowania jedynie do transakcji przeprowadzanych między przedsiębiorcami – podatnik nie będzie mógł rozpoznać przychodów i kosztów ich uzyskania w sposób kasowy, jeśli stroną transakcji będzie konsument. Oznacza to, że osoby obsługujące zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorców, wybierając metodę kasową, muszą liczyć się z koniecznością wyodrębniania kosztów dotyczących transakcji business-to-business.

Co istotne, korzystanie z metody kasowej to jedynie odroczenie zapłaty podatku. Przepisy wskazują, że przedsiębiorca jest zobowiązany do rozpoznania przychodu z działalności gospodarczej (zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych) nie później niż w ciągu dwóch lat od wystawienia faktury/rachunku, wykonania usługi czy wydania towaru – nawet, jeśli kontrahent nadal nie ureguluje należności. Przy czym podatnik zachowuje prawo do zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów także dla jeszcze nieopłaconych towarów i usług, na przykład środków trwałych.

Czytaj także: Świąteczna przerwa – jak się zmotywować do pracy po powrocie?