Etyka zawodowa – czym jest
Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN podaje, że etyka to „ogół zasad i norm przyjętych w danej epoce i danym środowisku” . Jednym z aspektów etyki może być etyka pracy, która powinna być podstawą do podejmowania wszelkich czynności związanych z wykonywaniem obowiązków. Czym zatem jest etyka zawodowa? Jest to zespół zasad, które powinny być stosowane przez przedstawicieli danej profesji. Niektórzy uważają, że etyka ma największe znaczenie w przypadku zawodów, które mają dużą styczność z drugim człowiekiem. Wymienia się tutaj takie profesje jak: lekarzy, polityków czy policjantów. Praktyka jednak pokazuje, że w przypadku każdego zawodu powinno się kierować zasadami etyki.
Kodeks etyki zawodowej – kogo obowiązuje
Kodeks etyki zawodowej to spisany zbiór norm i zasad określających, które zachowania w danym zawodzie są uznawane za moralne, a które należy potępić. Najczęściej wspomina się o kodeksie etyki zawodowej lekarzy, sędziów, adwokatów, pielęgniarek, bankierów oraz urzędników państwowych (do nich zalicza się między innymi polityków). Kodeksy etyczne znane były od zarania dziejów (wystarczy tu wymienić kodeks rycerski). W przypadku niektórych zawodów dodatkowo składa się przysięgi np. medycy muszą składać przysięgę Hipokratesa i to właśnie ta przysięga zawierała elementy dzisiejszego kodeksu etyki zawodowej lekarzy. W przypadku niektórych zawodów przestrzeganie norm jest szczególnie ważne, ponieważ buduje to społeczne zaufanie do przedstawicieli danej profesji.
Zasady etyki zawodowej
Zasady etyki zawodowej muszą obowiązywać wszystkich przedstawicieli danego zawodu. Złamanie zasad etyki zawodowej może skutkować nałożeniem pewnych sankcji. Czasami może nawet dojść do odebrania prawa do wykonywania zawodu. Zasady etyki zawodowej mają na celu przeciwdziałanie nadużyciom czy korupcji. Każda osoba, pracująca w danym zawodzie, musi samodzielnie określić, czy jej zachowanie może zostać uznane za nieetyczne. W przypadku np. badań laboratoryjnych nad nowymi lekami trzeba się zastanowić, czy testowanie medykamentów na żywych organizmach (niezależnie od tego czy są to ludzie, czy zwierzęta) jest etyczne. Także sędziowie, którzy wydają wyroki, nie dość, że muszą się kierować kodeksami karnymi, to także powinni rozsądzić prywatnie, czy ich zachowanie jest etyczne.
Pewne zasady natomiast obowiązują w przypadku przedstawicieli każdego zawodu. Jest to np. uczciwość, rzetelność, profesjonalizm.
Funkcje etyki zawodowej
Podstawowymi funkcjami etyki zawodowej jest regulowanie stosunków wewnątrz danej grupy. Można tutaj wymienić między innymi zasady takie jak: solidarność zawodowa, udostępnianie wiedzy młodszym kolegom i koleżankom po fachu, wzajemna pomoc, zachowanie zdrowej konkurencji.
Oprócz tego etyka zawodowa ma też określać stosunek przedstawicieli profesji do przedmiotu pracy. Jest to ważne w przypadku kontaktów z drugim człowiekiem. Etyka zawodowa ma tu na celu ochronę życia, zdrowia, majątku drugiego człowieka, jak również poszanowanie godności jednostki oraz brak dyskryminacji.
Kolejną funkcją jest zabezpieczenie grup zawodowych przed zagrażającymi niebezpieczeństwami moralnymi oraz pokusami (np. łapówkami).
Zachowanie zasad etyki moralnej ma także na celu podwyższenie prestiżu oraz ugruntowanie dobrej opinii społeczeństwa o przedstawicielach danego zawodu.
