Według danych Stowarzyszenia Miłośników Latarń Morskich w Polsce czynnych jest aktualnie 15 latarń. Należą one do Skarbu Państwa, a bezpośredni nadzór nad ich stanem spoczywa na pracownikach urzędów morskich. Szeroko pojętą opiekę nad latarnią morską sprawuje z kolei latarnik. Jest on nieocenioną pomocą nawigacyjną i strażnikiem bezpieczeństwa na morzu. Bez wątpienia jest to więc zawód niezwykle odpowiedzialny, a przez niezliczone odniesienia w literaturze czy kinie, otoczony pewną aurą tajemniczości. Jednak czy w rzeczywistości to zawód przyszłościowy i dobrze opłacany? Sprawdź, na czym polega praca latarnika morskiego i jakie są perspektywy zatrudnienia.
Spis treści
- Latarnia morska – co to jest i jaka jest jej rola?
- Latarnik – jak zostać? Predyspozycje zawodowe
- Latarnik – praca jako pasja
- Ile zarabia latarnik?
- Gdzie szukać pracy jako latarnik?
- Latarnik – ryzyko zawodowe
- Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich – kiedy wypada?
- Latarnik – najczęściej zadawane pytania
Latarnia morska – co to jest i jaka jest jej rola?
Latarnik – postać, której zadaniem była obsługa latarni gazowych na ulicach. Niegdyś przemieszczał się ciemnymi zakątkami miast, by zapalić latarnię o zmierzchu i zgasić o świcie. Współcześnie – choć latarnie przeważnie zapalane są automatycznie przez czujnik zmierzchowy – na mapie naszego kraju nadal zachowało się kilka miejsc, w których nadal obsługują je kultowi już latarnicy. Jednak dziś nie o nich, a o latarnikach pełniących służbę w latarniach morskich. A to już zupełnie inna bajka…
Latarnie morskie, z którymi chętnie fotografują się wczasowicze, są ważnym elementem dziedzictwa kulturowego i obiektem turystycznym, jednak pełnią przede wszystkim funkcję nawigacyjną. Odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żeglugi morskiej, a ich podstawowym zadaniem jest nawigowanie i wskazywanie właściwego kierunku statkom. Ostrzegają nie tylko o dużym natężeniu ruchu na morzu, ale także o mieliznach czy skałach. Budowane są na stałym lądzie wybrzeży i przyjmują zazwyczaj formę wysokiej wieży, ze szczytu której emitowane jest światło. To właśnie dzięki charakterystycznym sygnałom świetlnym są one widoczne z daleka i umożliwiają orientację na morzu, zwłaszcza w nocy. W przypadku ograniczonej widoczności i w gęstej mgle, wysyłają one także sygnały dźwiękowe. Za wszystkim tym, co dzieje się w latarni, stoi latarnik.
Czytaj także: Elektromonter – opis zawodu, obowiązki, CV, zarobki
Latarnik – jak zostać? Predyspozycje zawodowe
Praca latarnika morskiego to zajęcie niezwykle odpowiedzialne i – wbrew pozorom – bardzo wymagające. W końcu jest to osoba, na której spoczywa obowiązek dbania o bezpieczeństwo żeglugi morskiej. Osoba kandydująca na stanowisko latarnika morskiego musi posiadać więc określone predyspozycje zawodowe oraz cechy osobowościowe, aby skutecznie i bezpiecznie mogła realizować swoją rolę.
-
Samotność latarnika
Na początek warto zwrócić uwagę na samo położenie większości latarń morskich – te często zlokalizowane są w odległych miejscach, co może prowadzić do poczucia ogromnej samotności przez dłuższy czas. W związku z tym kandydat na latarnika powinien cechować się przede wszystkim sporą odpornością psychiczną na monotonię i izolację.
-
Sprawność fizyczna
Sama lokalizacja latarni i specyfika miejsca pracy niesie za sobą jeszcze jeden oczywisty wymóg co do predyspozycji kandydata. Osoba, której marzy się zawód latarnika morskiego, musi wyróżniać się dobrym stanem zdrowia i sprawnością fizyczną, ponieważ samo dojście do stanowiska pracy i wejście na szczyt latarni może wymagać wspinania się po schodach.
-
Umiejętności techniczne
Na stanowisko latarnika często poszukiwane są także tzw. złote rączki, ponieważ do obowiązków osoby pełniącej pieczę w latarni należy obsługa urządzeń nawigacyjnych, naprawa drobnych usterek i wykonywanie prac konserwacyjnych. W związku z tym latarnik musi być osobą technicznie biegłą, sprawną manualnie i zdolną do szybkiego naprawienia ewentualnych usterek.
-
Samodzielność
Na stanowisku latarnika sprawdzi się osoba samodzielna i taka, która nie ma problemów z podejmowaniem decyzji – w sytuacjach awaryjnych latarnik musi podejmować decyzje tu i teraz, często bez wsparcia i pomocy osób z zewnątrz. Ważna jest więc umiejętność pracy pod presją czasu. Kluczowa jest również umiejętność organizacji pracy własnej, przestrzeganie przyjętych schematów oraz doskonały zmysł obserwacyjny.
Pamiętaj!
W Polsce czynnych jest aktualnie 15 latarń morskich. Dodatkowe dwie latarnie o polskim charakterze znajdują się na przeciwnych stronach kuli ziemskiej. Jedna usytuowana jest na największej wyspie Norwegii – Spitsbergen, a druga to latarnia morska Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego, położona na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce.
Czytaj także: Stacja polarna – praca, obowiązki zawodowe, zarobki, rekrutacja
Latarnik – praca jako pasja
Temat pracy latarnika morskiego bywa romantyzowany, szczególnie w osobach bohaterów literackich i filmowych. Tymczasem warto wiedzieć, że jest to zawód obarczony ogromną odpowiedzialnością. Latarnik jest jednym ze strażników bezpieczeństwa na morzu. Od jego skuteczności w dużej mierze zależy to, czy żeglarze dotrą bez problemów do portów. Latarnik dba o to, by światło emitowane przez latarnię było dobrze widoczne dla wszystkich obiektów poruszających się po otwartej wodzie. Może się wydawać, że jest to praca rutynowa, niemniej latarnik musi poświęcać pracy maksimum uwagi, skrupulatności pracowniczej i być w stanie błyskawicznie reagować na zagrożenia, w jakich mogą w każdej chwili znaleźć się statki.
-
Na czym polega praca w latarni?
Do zadań należy więc między innymi:
-
włączanie i wyłączanie światła latarni,
-
drobne prace konserwacyjne i nadzór nad pracami remontowymi,
-
kontrolowanie poprawności emitowanych sygnałów świetlnych i dźwiękowych,
-
monitorowanie warunków atmosferycznych,
-
meldowanie służbom ratunkowym o sygnałach pomocy płynących z morza.
Dawniej do obowiązków latarnika należało ręczne zapalanie lampy o zachodzie słońca i gaszenie światła o świcie. Dziś wiele latarni jest zautomatyzowanych, w związku z czym rola latarnika morskiego najczęściej sprowadza się głównie do nadzorowania stanu technicznego urządzeń i gotowości interwencji w razie sytuacjach awaryjnych.
Warto pamiętać, że technologia może jednak zawieść w każdej chwili, a wówczas kluczowa jest obecność doświadczonego specjalisty, który będzie w stanie podjąć odpowiednie działania. Mimo że latarnie morskie są dziś o wiele bardziej zautomatyzowane, rola latarnika wciąż pozostaje kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa na morzu.
Tam, gdzie latarnie są także atrakcjami turystycznymi i celami wycieczek, zadaniem latarnika jest również oprowadzanie zwiedzających i czuwanie nad ich bezpieczeństwem.
Czytaj także: Praca nad morzem – pomysł na wakacje
Ile zarabia latarnik?
Pozytywne postrzeganie pracy latarnika, a także wysoka odpowiedzialność i otoczenie natury sprawiają, że ta praca dawać może poczucie spełnienia i bardzo wiele satysfakcji. Nierzadko jest też pasją i sposobem na życie. Czy oprócz tego jest dobrze wynagradzana finansowo? Według informacji branżowych latarnicy w Polsce zarabiają około 5 tys. zł brutto miesięcznie plus dodatki (np. stażowy) i premie. Wpływ na wysokość wynagrodzenia ma też między innymi rodzaj latarni i lokalizacja, ale także zakres obowiązków latarnika.
Dziś, gdy dużą część pracy przejęły maszyny, rola latarnika – choć nadal kluczowa – jest już znacznie bardziej ograniczona. Niemniej latarnie, które są zlokalizowane w trudniej dostępnych miejscach oraz obiekty, które odgrywają ważną rolę w bezpieczeństwie żeglugi i wymagają intensywnej nawigacji, mogą zapewniać wyższe wynagrodzenie.
Co więcej, często na lepsze wynagrodzenie niż w Polsce mogą liczyć natomiast latarnicy sprawujący pieczę nad zagranicznymi obiektami. Posady latarników i ich pomocników (lightkeepers lub assistant lightkeepers) oferuje co jakiś czas między innymi kanadyjskie ministerstwo rybołówstwa i oceanów. Tam roczne zarobki latarników wahają się od 45 do 70 tys. dolarów kanadyjskich. Oznacza to, że najlepiej opłacany pracownik latarni za granicą ma szansę zarobić ponad 210 tys. zł rocznie, czyli ok. 17,5 tys. na miesiąc.
Gdzie szukać pracy jako latarnik?
Jesteś zainteresowany pracą latarnika? Oferty pracy ukazują się rzadko, z uwagi na ograniczoną liczbę obiektów, w których można pracować, a także to, że latarników zatrudnia się w perspektywie długoterminowej. W Polsce pracuje obecnie około 20 latarników zatrudnianych przez Urząd Morski w Gdyni i Urząd Morski w Szczecinie.
Ogłoszenia o pracę w sektorze morskim pojawiają się w popularnych serwisach internetowych jak Praca.pl. Kolejną drogą dotarcia do nich jest odwiedzanie stron polskich urzędów morskich, które zarządzają latarniami morskimi i odpowiadają za zatrudnianie pracowników.
Latarnik – ryzyko zawodowe
Praca latarnika – choć nie naraża na styczność z czynnikami szkodliwymi typowymi chociażby dla fabryk czy zakładów produkcyjnych i może być zdecydowanie bezpieczniejsza niż chociażby praca na platformie wiertniczej – jednak stanowi przykład pracy bardzo wymagającej. Oprócz ogromnej odpowiedzialności spoczywającej na osobie pełniącej wartę, niesie ona duże ryzyko problemów natury psychicznej i emocjonalnej.
Jak praca w latarni morskiej wpływa na psychikę człowieka? Odpowiedzialność za życie innych ludzi może być przyczyną długotrwałego stresu. Jeśli latarnia znajduje się w odizolowanym miejscu, owa izolacja rzutuje na samopoczucie pracownika. Stres i poczucie osamotnienia zwiększają ryzyko epizodów depresyjnych.
Ponadto latarnik podczas wykonywania prac konserwacyjnych narażony jest na spore niebezpieczeństwo wynikające między innymi z pracy przy instalacjach elektrycznych czy pracy na wysokości. Nie zapominajmy również o konieczności sprawowania pieczy nad urządzeniami oraz przeprowadzania ich konserwacji, co często wymaga przebywania na zewnątrz w nie zawsze sprzyjających warunkach pogodowych. Silne wiatry, obfite opady deszczu czy śniegu, a także burze, wysokie fale i skrajne temperatury – to często codzienność osób pracujących na stanowisku latarnika.
Czytaj także: Leśniczy – opis zawodu, jak zostać, obowiązki wymagania, zarobki
Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich – kiedy wypada?
Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich obchodzony jest na całym świecie w trzecią niedzielę sierpnia. W 2026 latarnicy świętują 16 sierpnia. Jest to święto, które ma na celu uhonorowanie działania latarń morskich oraz pracy latarników, którzy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żeglugi. W niektórych miejscach latarnie, które na co dzień są niedostępne dla zwiedzających, tego dnia otwierają swoje wrota dla turystów.
Latarnik – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy każdy może zostać latarnikiem?
Zawód latarnika – co do zasady – może wykonywać każdy, kto przejdzie odpowiednie przeszkolenie. Warto jednak pamiętać, że w pracy tej sprawdzą się przede wszystkim osoby charakteryzujące się wysokim poczuciem odpowiedzialności, sumiennością i dużą odpornością psychiczną. Do pracy na stanowisku latarnika niezbędna jest także wiedza techniczna dotycząca obsługi i konserwacji urządzeń nawigacyjnych, sprawność fizyczna, w szczególności manualna, oraz gotowość do pracy w odosobnieniu.
-
Czy zawód latarnika jest przyszłościowy?
W polskich realiach zawód latarnika staje się niestety coraz mniej przyszłościowy. Przyczyn tego możemy upatrywać przede wszystkim w dużej automatyzacji i zastępowaniu ludzi przez maszyny. Wszystko to przekłada się na znacznie mniejsze zapotrzebowanie na personel. Jednocześnie nawet w nowoczesnych latarniach w dalszym ciągu niezbędny jest człowiek, który sprawuje nadzór nad prawidłowością działania urządzeń i zastępuje je w awaryjnych sytuacjach, a także odpowiada za ich konserwację. Co jakiś czas zarówno na polskim, jak i globalnym rynku pracy ukazują się propozycje zatrudnienia w latarni.
Anna Rychlewicz
Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.
Pierwotna data publikacji: 02.09.2024, aktualizacja: 21.07.2026
