Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Work-life balance – co to jest, zasady, szkolenie

Work-life balance – co to jest, zasady, szkolenie

 
Work-life balance – co to jest, zasady, szkolenie

Dzięki rozwojowi sztucznej inteligencji wkrótce będziemy pracować najwyżej 3 dni w tygodniu, i to tylko po 2 godziny dziennie – taką przyszłość ostatnio przewidywał prezes Xiaomi Lei Jun1, wywołując burzę w debacie publicznej na temat wpływu technologii na życie zawodowe. Tymczasem, wracając do roku 2026, Polacy pozostają jednym z najbardziej przepracowanych narodów w Europie – co ósmy mieszkaniec Polski pracuje ponad 45 godzin tygodniowo2, realizując trend polyworkingu, czyli pracy na więcej niż jeden etat. Jednak problemem jest nie tylko to, że nie mamy czasu na głęboką regenerację – często po prostu nie umiemy wypoczywać lub mamy poczucie winy, gdy robimy coś wyłącznie dla siebie. – Wiele osób słyszało w dzieciństwie zdania typu: „najpierw obowiązki, potem przyjemności”. Problem polega na tym, że w dorosłym życiu lista obowiązków nigdy się nie kończy – zauważa dr Wiktor Tokarski, trener biznesu i mentor, CEO w Instytucie Szkoleń i Coachingu. Jak zatem nauczyć się wypoczywać? Co już dziś można zmienić, by work-life balance nie było tylko modnym, choć pustym hasłem?

 

Spis treści

Work-life balance – skrót najważniejszych informacji

 

Work-life balance to zachowanie równowagi w życiu zawodowym i prywatnym. Pomaga uniknąć wypalenia zawodowego, sprzyja lepszemu zarządzaniu czasem i pozwala lepiej wypoczywać, regenerować siły i realizować się w życiu rodzinnym i społecznym. W utrzymywaniu work-life balance pomagają takie metody i strategie jak praca zdalna, elastyczne godziny pracy, wydarzenia integracyjne i regularne przerwy od pracy. Czynniki, które przeszkadzają w zachowaniu balansu to m.in. nadmierne obciążenie pracą, stres, niedostateczne wsparcie w zespole oraz brak umiejętności zarządzania czasem. Pracownik, który zachowuje równowagę między pracą a życiem osobistym, jest bardziej wydajny, zadowolony z miejsca pracy i lojalny wobec pracodawcy.

 

Czytaj dalej i dowiedz się więcej na temat work-life balance.

Work-life balance – co to?

 

O work-life balance3 mówi się od dawna i pojęcie to znalazło swoje miejsce nawet w prawie unijnym. To angielskie wyrażenie, tłumaczone najczęściej jako równowaga między życiem prywatnym i zawodowym, oznacza takie zarządzanie czasem, aby żaden obszar życia nie dominował nad innymi i nie przesłaniał pozostałych jego aspektów.

 

Warto zauważyć, że idea work-life balance nie określa dokładnie idealnej liczby godzin pracy, godzin wypoczynku, godzin przeznaczanych na życie rodzinne czy na samorozwój. Dla każdego te proporcje będą nieco inne, co wynika z potrzeb, charakteru, sytuacji życiowej. Przykładowo, zbyt mała liczba godzin pracy w obliczu wysokich ambicji, chęci rozwoju kariery lub presji finansowej będzie równie frustrująca, co przeciążenie pracą, gdy ktoś chce mieć czas także na pasje pozazawodowe lub dla rodziny.

 

Umiejętność zachowania równowagi na linii praca-życie osobiste ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego i fizycznego człowieka.

 

Work-life balance ustawa – od kiedy obowiązuje?

 

Ustawa dotycząca work-life balance obowiązuje w Polsce od 26 kwietnia 2023 r. Została wprowadzona ustawą z 9 marca 2023 r. o zmianie Kodeks pracy, która wdraża Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów.

 

Główne zmiany, które zostały dzięki niej wprowadzone, to 5 dni urlopu opiekuńczego w ciągu roku dla pracownika, wydłużenie urlopu rodzicielskiego oraz wprowadzenie nowych rozwiązań mających ułatwić łączenie obowiązków zawodowych z życiem rodzinnym.

 

Dlaczego balans w życiu osobistym i prywatnym jest ważny?

 

Równowaga między życiem prywatnym a zawodowym jest jednym z najważniejszych elementów tzw. dobrostanu pracownika. Osoby funkcjonujące w zaburzeniu tej równowagi mogą radzić sobie przez krótki czas np. z nadmiarem obowiązków, nadgodzinami, ale długofalowo, mówiąc kolokwialnie, „wszystko zacznie się sypać", zarówno skuteczność w pracy, jak i zdrowie oraz samopoczucie. 

 

Dlatego idea work-lie balance doczekała się dyrektywy unijnej i coraz większa liczba pracodawców dostrzega, że wysokie eksploatowanie kadry po prostu się nie opłaca – zwiększa wypalanie i rotację pracowników, zmniejsza ich skuteczność, źle wpływa na innowacyjność, przeczy employer-brandingowi. Z kolei dzięki metodom i rozwiązaniom zgodnym z filozofią work-life balance pracownicy są bardziej zrelaksowani w pracy, kreatywni, wydajni i chętniej wiążą się na stałe z pracodawcą, co przekłada się i na wyniki pracy, i na wizerunek przedsiębiorstwa.

 

Korzyści work-life balance dla pracownika:

 

  • większa satysfakcja z życia,
  • poprawa zdrowia psychicznego i fizycznego,
  • większa motywacja do pracy,
  • lepsza koncentracja,
  • większa efektywność,
  • zapobieganie wypaleniu zawodowemu.

 

Korzyści dla pracodawców:

 

  • większa produktywność pracowników,
  • mniejsza rotacja pracowników,
  • lepsza atmosfera w pracy,
  • lepszy wizerunek pracodawcy,
  • zdrowsi pracownicy (mniej absencji i zwolnień lekarskich).

 

Jak osiągnąć work-life balance?

 

Łatwo teoretyzować na temat work-life balance, jednak w obliczu piętrzących się obowiązków zawodowych, rodzicielskich i innych zobowiązań, idea ta wydaje się pozostawać w sferze fantazji. Co można zrobić już teraz, by poprawić swoją sytuację? Przede wszystkim zacząć wprowadzać zmiany, choćby małymi krokami i stopniowo.

 

Co pomoże w osiągnięciu równowagi między pracą a życiem prywatnym:

 

Dobre zarządzanie własnym czasem:

 

  • ustalenie stałych godzin pracy,
  • robienie regularnych przerw – minimum to zachowanie przerw ustawowych np. 5 minut na godzinę pracy przy komputerze,
  • wyznaczenie czasu tylko dla siebie w ciągu dnia i tygodnia – warto poinformować o tym bliskich. Czas dla siebie to nie przywilej tylko prawo każdego człowieka.

 

Dobre zarządzanie obowiązkami służbowymi:

 

  • stosowanie technik zarządzania zadaniami, by uniknąć nadgodzin,
  • unikanie sprawdzania służbowych wiadomości po zakończeniu pracy,
  • przestrzeganie prawa do dobowego i tygodniowego wypoczynku, zgodnie z Kodeksem pracy przy pełnym etacie to co najmniej nieprzerwanie 11 godzin na dobę nieprzerwanie 35 godzin w tygodniu,
  • delegowanie obowiązków i sprawiedliwe obłożenie zadaniami w zespole.

 

Kompetencje społeczne i praktyki prozdrowotne:

 

  • wyznaczanie granic, asertywność, ćwiczenie się w umiejętności odmawiania (gdy ktoś nadużywa naszej dobrej woli lub próbuje nami manipulować),
  • dbanie o odpowiednią ilość snu i higienę snu, 
  • regularna aktywność fizyczna dostosowana do naszych predyspozycji i trybu pracy,
  • dbanie o zdrową dietę,
  • regularne badania profilaktyczne, sięganie po pomoc psychologiczną w razie potrzeby np. uczucia wypalenia zawodowego lub przemęczenia.

 

 

Co przeszkadza w osiągnięciu balansu w życiu?

 

Teraz przyjrzymy się czynnikom, które utrudniają zachowanie balansu w życiu. Są to między innymi:

 

  • nadmiar obowiązków zawodowych,
  • nadmierny perfekcjonizm,
  • brak asertywności,
  • strach przed utratą pracy,
  • zła organizacja czasu pracy,
  • uleganie presji bycia nieustannie dostępnym dla klientów, pracodawcy,
  • uzależnienie od telefonu, internetu, utrudniające głęboki wypoczynek offline,
  • prokrastynacja
  • nieumiejętność mówienia „nie" innym – wbrew swoim potrzebom.

 

Wyeliminowanie „przeszkadzaczy" może być trudnym procesem, szczególnie kiedy za złymi nawykami stoją trudne emocje czy autodestrukcyjne przekonania. Wówczas wypoczynek i czas dla siebie może jawić się wręcz jako coś, na co „nie zasługujemy", „nie mamy czasu", czego „nie powinniśmy robić".

 

Trener biznesu, CEO Instytutu Szkoleń i Coachingu Wiktor Tokarski wyjaśnia, w jaki sposób zmienić swoje podejście do wypoczywania i dać sobie prawo do regeneracji. Ekspert rozprawia się również z coraz powszechniejszym w Polsce zjawiskiem polyworkingu, czyli pracy na więcej niż jeden etat. 

 

Jak odzyskać równowagę między życiem a pracą? Wyjaśnia trener biznesu dr Wiktor Tokarski

 

Praca.pl: Wiele osób ma trudność z wypoczywaniem, czasami wręcz odczuwają poczucie winy z tym związane. Jak sobie poradzić z takimi emocjami, by znaleźć czas dla siebie mimo wielu codziennych obowiązków i wysokiej odpowiedzialności?

 

Wiktor Tokarski, coach biznesowy i mentor, CEO Instytutu Szkoleń i Coachingu: W mojej pracy coachingowej i szkoleniowej bardzo często spotykam osoby, które mówią wprost: chciałbym odpocząć, ale kiedy odpoczywam – pojawia się poczucie winy.

 

To zjawisko jest znacznie bardziej powszechne, niż wielu ludzi przypuszcza. Dotyczy szczególnie osób ambitnych, odpowiedzialnych, prowadzących firmy, zarządzających zespołami albo pracujących na stanowiskach eksperckich.

 

Skąd się bierze poczucie winy uniemożliwiające wypoczynek?

 

Najczęściej wynika ono z kilku głęboko zakorzenionych przekonań.

 

Po pierwsze, z kulturowego przekonania o pracy. W wielu środowiskach nadal funkcjonuje bardzo silna narracja, że człowiek wartościowy to człowiek zapracowany. W takim świecie odpoczynek bywa traktowany jak luksus albo – co gorsza – jak przejaw lenistwa. Tymczasem psychologia pracy i badania nad funkcjonowaniem mózgu pokazują coś zupełnie odwrotnego: odpoczynek jest warunkiem długofalowej efektywności.

 

Po drugie, z przekonań wyniesionych z domu. Wiele osób słyszało w dzieciństwie zdania typu: „najpierw obowiązki, potem przyjemności”. Problem polega na tym, że w dorosłym życiu lista obowiązków nigdy się nie kończy. Jeśli więc ktoś czeka z odpoczynkiem na moment, w którym wszystko będzie zrobione – ten moment praktycznie nigdy nie nadejdzie.

 

Po trzecie, z wysokiego poczucia odpowiedzialności. Menedżerowie, przedsiębiorcy czy specjaliści często mają poczucie, że od ich decyzji zależy zbyt wiele, aby mogli sobie pozwolić na zatrzymanie.

 

Warto jednak zwrócić uwagę także na jeszcze jeden bardzo ważny wątek społeczny, który w Polsce szczególnie dotyczy wielu kobiet – zwłaszcza tych, które są matkami i jednocześnie rozwijają swoją karierę zawodową lub prowadzą własne firmy.

 

W wielu rodzinach nadal funkcjonuje bardzo silny wzorzec „matki poświęcającej się”. To obraz kobiety, która pracuje zawodowo, a następnie wraca do domu i wykonuje drugi etat – zajmuje się dziećmi, domem, organizacją życia rodzinnego. W tym modelu matka często nie powinna mieć czasu dla siebie i nie powinna odpoczywać.

 

W rezultacie wiele kobiet doświadcza silnych wyrzutów sumienia, gdy decyduje się na odpoczynek albo czas tylko dla siebie. Pojawia się wewnętrzny głos:

 

  • „powinnam zrobić coś więcej dla dzieci”,
  • „powinnam jeszcze coś zrobić w domu”,
  • „powinnam jeszcze popracować”.

 

Tego rodzaju przekonania bywają bardzo obciążające psychicznie. W pracy coachingowej często przyglądamy się im, analizujemy ich źródła i sprawdzamy, czy nadal służą osobie, która je nosi. Często okazuje się, że są to wzorce przejęte z wcześniejszych pokoleń, które dziś nie muszą już być jedynym sposobem funkcjonowania.

 

Jeśli jednak są one bardzo głęboko zakorzenione, ich zmiana może wymagać głębszej pracy psychoterapeutycznej.

 

Praca.pl: Czy wprowadzenie pozytywnych zmian i polepszenie work-life balance musi być trudne lub skomplikowane?

 

Podzielę się historią z mojej pracy szkoleniowej. Kilka lat temu prowadziłem szkolenie z zarządzania czasem dla około trzydziestu przedsiębiorców. Byli to ludzie bardzo zaangażowani w rozwój swoich firm i przyszli na szkolenie z jednym konkretnym celem – chcieli być bardziej produktywni i lepiej wykorzystywać swój czas.

 

Podczas warsztatu pracowaliśmy nad różnymi narzędziami planowania, ustalania priorytetów czy organizacji dnia pracy. Uczestnicy bardzo intensywnie pracowali i z dużym zainteresowaniem wdrażali poznane metody.

 

Po szkoleniu zaplanowaliśmy jeszcze dwie sesje follow-up – po dwóch i po czterech tygodniach. Podczas pierwszego spotkania okazało się, że przedsiębiorcy rzeczywiście wdrożyli wiele narzędzi i byli z nich bardzo zadowoleni. Jednocześnie wielu z nich powiedziało coś bardzo ciekawego: „Pracujemy bardziej efektywnie, ale pracy nadal jest bardzo dużo i czujemy się zmęczeni”.

 

Wtedy zaproponowałem im pewien eksperyment. Nazwałem go dwutygodniowym wyzwaniem „spanie i odpoczywanie”.

Zasady były proste:

 

  • minimum siedem godzin snu każdej nocy,

  • świadome planowanie czasu na odpoczynek w ciągu dnia i tygodnia.

 

Dopiero podczas kolejnego spotkania, dwa tygodnie później, okazało się, że to właśnie ten element był dla wielu osób najważniejszy. Wielu uczestników powiedziało wprost: „To było najważniejsze narzędzie z całego szkolenia”.

 

Dlatego dziś, kiedy pracuję z ludźmi nad zarządzaniem czasem czy work-life balance – zarówno na szkoleniach, jak i w procesach coachingowych – bardzo wyraźnie podkreślam jedną zasadę:

 

Planowanie czasu powinno zaczynać się od planowania odpoczynku i zdrowego snu.

 

Dopiero na tym fundamencie można budować produktywność. 

 

Work-life balance w Polsce – zjawisko polyworkingu

 

W Polsce coraz więcej pracowników boryka się z wyzwaniami związanymi z utrzymaniem równowagi między pracą a życiem prywatnym. Jednym z niebezpiecznych trendów jest aktualnie polyworking.

 

Co to jest polyworking?

 

Polyworking to zjawisko, w którym jedna osoba łączy kilka form zatrudnienia lub źródeł dochodu. Przykładem jest tu praca na kilku etatach, freelancing, prowadzenie własnej firmy czy przyjmowanie dodatkowych zleceń jako uzupełnienie etatu. Polyworking pozwala zwiększyć zarobki i rozwijać różnorodne umiejętności, ale często prowadzi do nadmiernego obciążenia pracą i przemęczenia.

 

Dlaczego coraz więcej osób pracuje na kilku etatach?

 

Polyworking staje się coraz powszechniejszy. Jest napędzany zarówno przez rosnące koszty życia, jak i potrzebę stabilności finansowej. Dodatkowe źródła dochodu pozwalają utrzymać się, rozwijać umiejętności, realizować pasje czy budować bezpieczeństwo na przyszłość. Jednak często decyzja o pracy na kilku etatach nie wynika z chęci, lecz z konieczności, co zwiększa obciążenie psychiczne i ryzyko wypalenia zawodowego.

 

Polyworking – ocenia coach biznesowy dr Wiktor Tokarski

 

Praca.pl: Jakie są przyczyny popularyzowania się polyworkingu w Polsce?

 

Dr Wiktor Tokarski:  Polyworking, czyli łączenie kilku źródeł dochodu lub kilku ról zawodowych, jest dziś coraz bardziej widoczny. Wynika to z kilku ważnych zmian społecznych i ekonomicznych.

 

  • Po pierwsze, zmienia się rynek pracy. Coraz więcej osób pracuje projektowo, freelancowo albo rozwija równolegle własne inicjatywy biznesowe.
  • Po drugie, technologia i praca zdalna sprawiają, że wykonywanie kilku aktywności zawodowych równolegle jest dziś dużo łatwiejsze niż jeszcze kilkanaście lat temu.
  • Po trzecie, dla części osób jest to po prostu strategia bezpieczeństwa finansowego – dywersyfikacja źródeł dochodu.

 

Praca.pl: Jak ocenia Pan polyworking? Czy jest to zjawisko dobre czy złe? 

 

Z mojego punktu widzenia odpowiedź brzmi: to zależy od kontekstu. Polyworking może być bardzo rozwojowy, jeśli:

 

  • różne aktywności są spójne z kompetencjami i zainteresowaniami danej osoby,

  • człowiek ma wpływ na swój harmonogram pracy,

  • istnieją wyraźne granice między pracą a regeneracją.

 

W takiej sytuacji kilka ról zawodowych może wręcz zwiększać poczucie autonomii, różnorodności i satysfakcji z pracy. Problem pojawia się wtedy, gdy polyworking wynika wyłącznie z presji ekonomicznej. W takiej sytuacji łatwo o przemęczenie, chroniczny stres i wypalenie zawodowe.

 

Praca.pl: Czy w takim modelu możliwy jest work-life balance?

 

Tak – ale wymaga dużo większej świadomości zarządzania energią, a nie tylko zarządzania czasem.

W praktyce oznacza to trzy rzeczy.

 

  • Po pierwsze, jasne granice między pracą a odpoczynkiem. Jeśli ktoś pracuje w kilku rolach zawodowych, musi bardzo świadomie określić, kiedy pracuje, a kiedy nie pracuje.
  • Po drugie, selekcję projektów. Jedną z najważniejszych kompetencji współczesnego profesjonalisty staje się umiejętność mówienia „nie” projektom, które nie są naprawdę ważne.
  • Po trzecie, dbanie o energię psychiczną i fizyczną. Sen, ruch, relacje społeczne i odpoczynek nie są luksusem. Są podstawowym paliwem do funkcjonowania w intensywnym świecie pracy.

 

Dlatego coraz częściej zamiast o work-life balance mówi się dziś o work-life integration, czyli świadomym układaniu różnych ról życiowych w spójną całość.

 

Najważniejsze pytanie brzmi więc nie: „ile pracuję?”, ale raczej: „czy sposób, w jaki pracuję, pozwala mi żyć w sposób, który jest dla mnie zdrowy i sensowny w dłuższej perspektywie?”. Bo praca jest ważną częścią życia. Nie powinna jednak stać się całym życiem.

 

Work-life balance w pracy zdalnej – metody, które działają

 

Zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym podczas pracy zdalnej bywa dla wielu osób trudniejsze niż w przypadku pracy stacjonarnej. Brak wyraźnej granicy między domem a miejscem pracy sprawia, że obowiązki zawodowe mogą przenikać do życia prywatnego.

 

Miejsce pracy 

 

Dlatego tak ważne jest stworzenie w domu oddzielnej przestrzeni przeznaczonej do pracy. Pozwala to lepiej skupić się na wykonywanych zadaniach i ułatwia zakończenie obowiązków w wyznaczonym czasie. Taką przestrzenią może być na przykład:

 

  • osobny pokój, do którego w godzinach pracy nie wchodzą bez ważnego powody inni domownicy,
  • osobne stanowisko pracy np. biurko wykorzystywane wyłącznie do pracy.

 

Czas pracy i przerwy

 

Istotne jest również wyznaczenie stałych godzin pracy oraz robienie regularnych przerw, co pomaga utrzymać uporządkowany rytm dnia i sprzyja większej efektywności.

 

Z drugiej strony przerwy nie mogą być zbyt długie i przeciągać się np. na godzinę, powodując nadganianie obowiązków wieczorami czy w nocy. Jeśli mamy z tym problem, warto spisać sztywny grafik pracy i przerw, ustawić alarmy, skorzystać z programów do planowania pracy. O ile charakter pracy nie obliguje nas do dyspozycyjności, warto również unikać sprawdzania służbowych maili i firmowych komunikatorów po zakończeniu pracy, aby wyraźnie oddzielić czas zawodowy od prywatnego.

 

Odpoczynek po pracy

 

Wiele osób po pracy w domu przed komputerem czuje pokusę, by po prostu przenieść się na prywatny komputer: obejrzeć serial, film, „posiedzieć w internecie".  Taki wypoczynek może być chwilowo satysfakcjonujący. Daje potrzzebny reset, pozwala oderwać myśli od pracy.

Długofalowo jednak oznacza spędzanie całego dnia przed komputerem, najpierw przy pracy, potem w ramach rozrywki. Skutki takiego trybu życia mogą być opłakane, począwszy od dolegliwości bólowych (ból głowy, kręgosłupa, nadgarstków i ramion), przez pogorszenie wzroku, po otyłość i inne choroby związane z siedzącym trybem życia.

 

Dlatego szczególnie w pracy zdalnej tak ważna jest regularna aktywność fizyczna. Joga, bieganie, rower, rolki, zwykły spacer po pracy uruchamiają mięśnie, pozwalają się rozciągnąć, dotlenić, odpocząć narządowi wzroku, zmniejszyć stres. 

 

Zdrowe nawyki pracownika zdalnego

 

Kolejne kwestie, na które szczególnie należy zwrócić uwagę na home office i które bywają szczególnie problematyczne, to odpowiednia liczba godzin snu oraz zbilansowana dieta bez podjadania przy komputerze. W pracy zdalnej, tak samo jak w pracy stacjonarnej, masz prawo do tzw. przerwy lunchowej, czyli 15 minut na posiłek. Warto z niej korzystać, by odejść od biurka i zjeść pełnowartościowy posiłek.

 

Work-life balance – rozwiązania dla firm

 

Tworzenie warunków sprzyjających zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym powinno być jednym z istotnych celów polityki organizacyjnej przedsiębiorstw. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom zgodnym z ideą work-life balance firmy zyskują bardziej zaangażowanych pracowników, ograniczają tym samym rotację oraz zwiększają efektywność zespołów.

 

Work-life balance – szkolenia

 

Szkolenia dotyczące work-life balance mogą pomóc pracownikom lepiej organizować czas pracy i zadbać o swój dobrostan. W programach tego typu kursów  często znajdują się zagadnienia takie jak:

 

  • zarządzanie czasem,
  • ustalanie priorytetów,
  • planowania zadań,
  • techniki zwiększania efektywności pracy,
  • techniki radzenia sobie ze stresem,
  • wyznaczanie granic między życiem zawodowym a prywatnym,
  • komunikacja asertywna,
  • przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu.

 

Często program obejmuje także elementy praktyczne, takie jak ćwiczenia warsztatowe, analiza przypadków czy praca w grupach. Szkolenia prowadzone są zazwyczaj przez trenerów biznesu, psychologów pracy lub specjalistów HR i mogą mieć formę stacjonarną, online lub hybrydową.

 

Na rynku szkoleniowym dostępne są również osobne moduły dla menedżerów, w których poruszane są tematy związane z:

 

  • organizacją pracy zespołu,
  • delegowaniem zadań,
  • zapobieganiem przeciążeniu pracowników,
  • budowaniem kultury organizacyjnej sprzyjającej równowadze między życiem zawodowym a prywatnym.

 

Elastyczne warunki pracy

 

Coraz częściej przy wyborze miejsca zatrudnienia kandydaci zwracają uwagę na możliwość pracy zdalnej, hybrydowej oraz elastyczne godziny pracy. Dane pokazują, że dostęp do takiej formy pracy realnie wpływa na poziom zadowolenia i zaangażowania pracowników.

 

Praca zdalna jest już w Polsce powszechna. Raport Praca.pl i Experience Institute Ewolucja pracy zdalnej pokazał, że aż 70% osób objętych badaniem miało możliwość pracy z domu, a spośród nich  80% faktycznie z niej korzystało, przy czym najczęściej był to model hybrydowy (55%). Z kolei nasze badanie Postawy pracowników w czasie pandemii i dziś wskazuje, że możliwość pracy zdalnej to jeden z kluczowych czynników wpływających na ocenę miejsca zatrudnienia i poziom satysfakcji z pracy.

 

Możliwość indywidualnego dostosowania czasu i miejsca wykonywania obowiązków pozwala pracownikom lepiej łączyć życie zawodowe z prywatnym. Dzięki temu mogą oni efektywniej organizować swój dzień i pracować w sposób bardziej komfortowy oraz produktywny, łączyć rodzicielstwo z pracą, mieć więcej czasu dla siebie. Praca zdalna włącza także do rynku pracy osoby wcześniej wykluczane np. z uwagi na niepełnosprawność. 

 

Przedsiębiorcy, którzy rozumieją potrzebę pracy zdalnej oraz potrafią wykorzystać ten model (zatrudnienie specjalistów z różnych miejsc w kraju i na świecie, rezygnacja z drogich biur, praca zdalna jako benefit), a jednocześnie potrafią uniknąć pułapek (wdrażają systemy zdalnego zarządzania projektami, stosują system motywacyjny dzięki któremu nie ma konieczności ścisłej kontroli i tak wydajnych pracowników) – zyskują przewagę konkurencyjną i budują pozycję przyjaznego pracodawcy.

 

Kontrola nadgodzin

 

Kontrolowanie nadgodzin i regularne monitorowanie czasu pracy pozwala ograniczyć przeciążenie pracowników oraz lepiej wyznaczać zadania. Kluczowe jest nie tylko formalne ewidencjonowanie czasu pracy, ale także tworzenie kultury pracy w której, nadgodziny nie stanowią normy, lecz są rozwiązaniem stosowanym w wyjątkowych sytuacjach – czyli zgodnie z ich przeznaczeniem w świetle polskiego prawa.

 

Kontrola nadgodzin w firmie jest ważna z wielu powodów. Jak pokazują wyniki badania Zetki a nadgodziny przygotowanego przez Praca.pl i Experience Institute, tylko 22% pracowników z pokolenia Z deklaruje pracę w godzinach nadliczbowych, podczas gdy w ogólnej próbie odsetek ten wynosi 30%. Dane te wskazują, że dla młodszych pracowników jasne granice czasu pracy są szczególnie istotne. Jest to pokolenie, które nie zgadza się już a etos pracy bez przerwy i być może lepiej niż poprzednie generacje rozumie swoje prawo do wypoczynku i życia prywatnego. Przejrzyste zasady dotyczące pracy po godzinach pomagają chronić czas prywatny pracowników i sprzyjają utrzymaniu równowagi między życiem zawodowym a osobistym.

 

Wsparcie dla rodzin

 

Wspieranie pracowników w godzeniu obowiązków zawodowych z życiem rodzinnym jest ważnym elementem budowania przyjaznego i stabilnego środowiska pracy. W ramach polityki sprzyjającej work-life balance firmy mogą oferować np.:

 

  • dodatkowe dni wolne,
  • dofinansowanie opieki nad dziećmi,
  • elastyczne godziny pracy
  • programy ułatwiające powrót do pracy po urlopach rodzicielskich.

 

Takie inicjatywy wzmacniają poczucie bezpieczeństwa pracowników zwiększają ich lojalność wobec pracodawcy.

 

Czytaj także: Żłobki i przedszkola przyzakładowe – najlepsze rozwiązanie dla pracujących rodziców?

 

Wsparcie psychologiczne

 

Dbanie o zdrowie psychiczne pracowników jest dziś jednym z kluczowych elementów odpowiedzialnego zarządzania zespołem. Firmy mogą oferować dostęp do konsultacji psychologicznych, programów wsparcia dla pracowników, a także organizować warsztaty dotyczące radzenia sobie ze stresem, zarządzania emocjami czy zapobiegania wypaleniu zawodowemu. Zapewnienie realnego wsparcia psychologicznego buduje poczucie bezpieczeństwa i pokazuje, że organizacja troszczy się o dobrostan swojego zespołu.

 

Brak równowagi między życiem osobistym a pracą – skutki

 

Nierównowaga między życiem zawodowym a prywatnym może wywołać szereg negatywnych skutków, odbijających się zarówno na pracy, jak i na codziennym życiu osobistym.

 

Konsekwencje w życiu prywatnym:

 

  • brak czasu dla rodziny,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • pogorszenie zdrowia psychicznego i fizycznego,
  • brak satysfakcji z życia,
  • zachowania autodestrukcyjne.

 

Konsekwencje w życiu zawodowym:

 

  • wypalenie zawodowe,
  • spadek motywacji,
  • mniejsza efektywność pracy,
  • większa absencja w pracy.

 

Czytaj także: Rywalizacja w miejscu pracy – coach menedżerski Wiktor Tokarski radzi, jak sobie z nią poradzić

Wiktor Tokarski

CEO Instytutu Szkoleń i Coachingu, coach, mentor i trener biznesu z ponad 15-letnim doświadczeniem. Pracuje z menedżerami, przedsiębiorcami i zespołami, prowadząc coaching biznesowy (business coaching), life coaching oraz szkolenia kompetencji miękkich. Łączy perspektywę biznesową, socjologiczną i psychologiczną. Wspiera liderów w skutecznej komunikacji, podejmowaniu decyzji oraz budowaniu trwałych i mierzalnych rezultatów.

Work-life balance – najczęściej zadawane pytania:

 

  • Work-life balance po polsku – co to znaczy?

 

Work-life balance po polsku oznacza równowagę pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. To koncepcja mówiąca o utrzymaniu balans w życiu, co w efekcie prowadzi do zwiększenia satysfakcji i zapobiega wypaleniu zawodowemu.

 

  • Jakie są przykłady work-life balance?

 

Przykładami metod i technik zachowywania work-life balance są elastyczne godziny pracy, praca zdalna, żłobki przyzakładowe ułatwiające łączenie pracy z rodzicielstwem czy dodatkowe dni na regenerację psychiczną. 

 

  • Jak praca na dwa etaty wpływa na życie osobiste?

 

Praca na kilku etatach mocno komplikuje zachowanie równowagi między obowiązkami zawodowymi a życiem prywatnym. Osoby działające w modelu polyworkingu mogą odczuwać przewlekłe zmęczenie, długotrwały stres, mają mniej czasu na odpoczynek i budowanie relacji rodzinnych i towarzyskich. Również ich zdrowie fizyczne i psychiczne może ulegać pogorszeniu (krótszy sen, nieregularne posiłki, brak czasu na regenerację organizmu). Długotrwałe łączenie wielu zadań zwiększa ryzyko spadku wydajności i wypalenia zawodowego.

 

Przypisy:

1 Za: Vision for humanoid robots outlined, Daily China [dostęp: 13.03.2026].

Zgodnie z danymi Eurostatu dla II kwartału 2025 r. 12,4% mieszkańców Polski pracuje przeciętnie ponad 45 godzin tygodniowo, średnia dla UE to 10,8%, za: Employed persons by actual hours worked in main and second job during the reference week - quarterly data, Eurostat [dostęp: 13.03.2026].

Wyrażenie work-life balacne bywa zapisywane też jako: work life balance lub worklife balance, jednak w języku polskim przyjęto stosowanie zapisu z kreską.

Więcej artykułów "Rynek pracy"
Praca Segula Technologies Poland Sp . z o.o.

Polecane oferty

  • Diagnosta terenowy (k/m)

    Segula Technologies Poland Sp . z o.o.   Gliwice    praca mobilna
    specjalista / specjalistka (mid) / pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  kontrakt B2B  pełny etat  Szukamy kilku pracowników
    2 dni
    Twój zakres obowiązków: Diagnozowanie i rozwiązywanie złożonych incydentów technicznych w pojazdach w salonach dealerskich klienta; Przeprowadzanie zaawansowanych analiz technicznych we współpracy z inżynierią i działami wsparcia; Dokumentowanie przebiegu napraw w systemach wewnętrznych...
  • Elektromechanik (k/m)

    Segula Technologies Poland Sp . z o.o.   Czechy    praca mobilna
    specjalista / specjalistka (mid) / pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  umowa o pracę / kontrakt B2B  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    3 dni
    Praca wyjazdowa: Czechy Twój zakres obowiązków: Diagnostyka usterek oraz naprawa instalacji i urządzeń elektrycznych w pojazdach ciężarowych. Określanie procedur naprawczych oraz samodzielna realizacja prac serwisowych i naprawczych. Sprawdzanie poprawności działania układów...

Najnowsze artykuły

Praca w zoo – wymagania, zarobki, jak wygląda praca w ogrodzie zoologicznym?

Praca w zoo – wymagania, zarobki, jak wygląda praca w ogrodzie zoologicznym?

Kto pracuje w zoo? Czy pracownik ogrodu zoologicznego musi mieć wykształcenie zootechniczne lub weterynaryjne? Na jakie wynagrodzenie może liczyć opiekun zwierząt w zoo? Z okazji Dnia Miłośników Zoo odpowiadamy na najważniejsze pytania na temat pracy w ogrodzie zoologicznym – zobacz, w jakim charakterze możesz się zatrudnić i co będziesz robić na poszczególnych stanowiskach.

Praca na majówkę 2026 – oferty pracy, ile można zarobić?

Praca na majówkę 2026 – oferty pracy, ile można zarobić?

Dla jednych majówka to synonim relaksu i odpoczynku, a dla innych idealny moment na dodatkowy zarobek. Warto już teraz rozejrzeć się za pracą na długi majowy weekend 2026, by nie przegapić najlepszych ofert. Podpowiadamy, w jakich branżach i zawodach można znaleźć zatrudnienie, jak szybko aplikować i przede wszystkim jak zadbać przy tym o bezpieczeństwo i unikać podejrzanych ofert pracy.

Jak ułatwić sobie powrót do pracy po urlopie?

Jak ułatwić sobie powrót do pracy po urlopie?

Zrelaksowany, uśmiechnięty pracownik wraca z przerwy świątecznej z głową pełną pomysłów. Z entuzjazmem obejmuje stanowisko, sypie pomysłami i energicznie wykonuje wszystkie polecenia szefa. No cóż, brzmi mało realnie, prawda? Choć urlop powinien doładować nam baterie, wiele osób po powrocie czuje znużenie i zniechęcenie. Dlaczego tak jest i jak ułatwić sobie ponowne wdrożenie do pracy?

Tłumacz przysięgły – zawód, wynagrodzenie, uprawnienia, jak zostać

Tłumacz przysięgły – zawód, wynagrodzenie, uprawnienia, jak zostać

– Nowe technologie mogą być pomocne w pracy tłumacza przysięgłego, np. przy wyszukiwaniu terminologii, analizie tekstu czy organizacji pracy. W praktyce oznacza to raczej ewolucję zawodu niż jego zastąpienie – podkreśla tłumacz przysięgły Tomasz Ratajczyk. Specjalista wyjaśnia, jakie wykształcenie i umiejętności trzeba zdobyć, by wejść do tego prestiżowego i stabilnego zawodu.

 Kto pracuje w święta? Katalog prac dozwolonych w święta

Kto pracuje w święta? Katalog prac dozwolonych w święta

Przed nami Święta Wielkanocne, które w tym roku zapowiadają się w prawdziwie wiosennej aurze, sprzyjającej wyjazdom i wydłużaniu wolnego o dodatkowe dni urlopu. Niestety nie wszyscy mogą skorzystać z wypoczynku nawet w święta. Sprawdź, które dni są ustawowo wolne od pracy, kto musi pracować w Wielkanoc oraz czy można odmówić pracy w święta bez konsekwencji dyscyplinarnych.

Work-life balance – co to jest, zasady, szkolenie

Work-life balance – co to jest, zasady, szkolenie

– W wielu środowiskach nadal funkcjonuje bardzo silna narracja, że człowiek wartościowy to człowiek zapracowany. Odpoczynek bywa traktowany jak luksus albo jak przejaw lenistwa. Tymczasem psychologia pracy i badania nad funkcjonowaniem mózgu pokazują coś zupełnie odwrotnego: odpoczynek jest warunkiem długofalowej efektywności – wyjaśnia dr Wiktor Tokarski, CEO Instytutu Szkoleń i Coachingu.