Liczba wypadków przy pracy rośnie – wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Co więcej, w I kwartale 2023 roku doszło do znacznej liczby wypadków w czasie pracy zdalnej. Poniżej najnowsze dane dotyczące wypadków przy pracy w Polsce.
Spis treści
Przyczyny wypadków przy pracy wg GUS
Przepisy bhp i Kodeks pracy regulują obowiązki pracownika w czasie wykonywania obowiązków zawodowych i obowiązki pracodawcy odnośnie zapewnienia odpowiednich warunków pracy. Mimo to każdego roku GUS odnotowuje wypadki przy pracy zgłaszane przez pracodawców, w tym ciężkie, a nawet śmiertelne. Dane wstępne podane w czerwcu przez Główny Urząd Statystyczny nie pozostawiają wątpliwości – wypadki w pracy w I kwartale 2023 roku miały miejsce częściej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.
Aż 14 300 osób zgłoszono jako poszkodowane w wypadkach przy pracy, z czego 40 osób zostało poszkodowanych w trakcie wykonywania pracy zdalnej. Z kolei wskaźnik wypadkowości odnoszący się do liczby osób poszkodowanych w wypadkach w pracy przypadającej na 1000 pracujących wyniósł 1,00 (w I kwartale poprzedniego roku było to 0,82).
Wypadek przy pracy – definicja GUS:
Nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:
- podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych oraz czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
- w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:
- w czasie podróży służbowej;
- podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
- przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Dlaczego pracownicy zostali poszkodowani w wypadkach przy pracy? 41,1% zdarzeń było spowodowanych przez nieprawidłowe zachowanie pracownika. Wśród przyczyn wypadków znalazły się też m.in.:
-
zdarzenia niezależne od pracodawcy i pracownika, działanie osób trzecich lub zwierząt;
-
niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym przez pracownika;
-
inne przyczyny;
-
niestosowanie się do poleceń oraz przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;
-
niewłaściwa organizacja stanowiska pracy;
-
wady konstrukcyjne lub niewłaściwe rozwiązania techniczne i ergonomiczne czynnika materialnego;
-
niewłaściwa organizacja pracy.
Dla porówania sprawdź także liczbę wypadków przy pracy w I półroczu 2021 roku.
Poszkodowani w wypadkach przy pracy na 1000 pracujących
Jak podaje GUS, I kwartał 2023 roku to najwięcej wypadków przy pracy z tzw. innym skutkiem – liczba zgłoszeń wyniosła 14 206, czyli była wyższa 28,8% niż w I kwartale 2022 roku. W wypadkach śmiertelnych zostały poszkodowane 32 osoby (więcej o 10,3% rok do roku), a w ciężkich wypadkach – 62 osoby (więcej o 19,2%).
Wskaźnik wypadkowości – definicja GUS:
- Poszkodowani w wypadkach przy pracy na 1000 pracujących.
- Do obliczenia wskaźnika przyjmuje się przeciętną liczbę pracujących obliczoną jako średnia arytmetyczna 2 stanów w dniu 31 XII, tj. z roku poprzedzającego rok badany i z roku badanego.
Najwyższy wskaźnik wypadkowości zanotowane w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie wyniósł to 1,35. Wskaźnik ten był z kolei najniższy w województwie małopolskim – 0,72.
Poszkodowani w wypadku przy pracy na 1000 pracujących według rodzajów działalności gospodarczej najczęściej byli zgłaszani w sekcjach:
- górnictwo i wydobywanie – 3,08,
- dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami, rekultywacja – 2,65,
- opieka zdrowotna i pomoc społeczna – 1,74.
Najrzadziej wypadki przy pracy zgłaszano w sekcjach informacja i komunikacja – 0,21 oraz rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo – 0,23.
Poszkodowani w wypadkach przy pracy według czynności wykonywanej przez poszkodowanego w chwili wypadku
Wypadki przy pracy i choroby zawodowe eliminowane są poprzez wdrażanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednak wykonywanie niektórych czynności zawodowych bardziej sprzyja wypadkom. Jakie czynności wykonywali poszkodowani w momencie wypadku?Wypadki przy pracy w I półroczu 2023 roku najczęściej miały miejsce w trakcie poruszania się – dotyczyło to 40,6% zgłoszeń. Inne czynności wykonywane przez poszkodowanych to:
-
17,5% – operowanie przedmiotami;
-
13,9% – transport ręczny;
-
11,9% – prace narzędziami ręcznymi;
-
7,9% – obsługiwanie maszyn;
-
5,7% – kierowanie lub jazda środkami transportu lub obsługa ruchomych maszyn i innych urządzeń;
-
2,5 – obecność (wyjątek stanowi jazda środkami transportu w roli pasażera).
Dla własnego bezpieczeństwa, zapoznaj się także z czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy.
Poszkodowani w wypadkach przy pracy według umiejscowienia urazu
Zgodnie z danymi GUS w I kwartale bieżącego roku 78,6% poszkodowanych doznało urazu kończyn – dla kończyn górnych było to 43,7%, a dla dolnych 34,9%. Wypadki przy pracy w 10,3% spowodowały urazy głowy, a w 3,4% – urazy tułowia i organów wewnętrznych.
Poszkodowani w wypadkach przy pracy doznali również takich urazów jak:
-
3,2% – grzbiet (łącznie z kręgosłupem);
-
2,9% – całe ciało i jego różne części;
-
1,6% – szyja wraz z kręgosłupem szyjnym.
Według Głównego Urzędu Statystycznego urazy były spowodowane głównie przez uderzenie w nieruchomy obiekt (32,8 zgłoszeń). Wśród dominujących grup wydarzeń odnotowano również uderzenie przez obiekt w ruchu, kontakt z przedmiotem ostro zakończonym, szorstkim, chropowatym lub twardym oraz obciążenie fizyczne lub psychiczne. (Źródło danych: GUS).
Rynek pracy a wypadki przy pracy – FAQ:
-
Co to jest wypadek przy pracy?
Zgodnie z Ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypadek przy pracy to „nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą (...)".
-
Czy wypadek przy pracy trzeba zgłosić?
Pracownik, który uległ wypadkowi (jeśli pozwala na to jego stan zdrowia) bądź który jest świadkiem wypadku przy pracy, powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie pracodawcę.
-
Co daje zaklasyfikowanie wypadku jako wypadku przy pracy?
Jak wynika z art. 92. Kodeksu pracy, poszkodowany pracownik, który z powodu wypadku nie może pracować, uzyskuje prawo do wynagrodzenia chorobowego przez okres 33 niezdolności do pracy, w wysokości 80% podstawy wymiaru wynagrodzenia. Po tym okresie ma poszkodowany, który wciąż nie może wrócić do pracy, ma prawo do zasiłku chorobowego.
