System motywacyjny - co to jest
Na sukces przedsiębiorstwa wpływają działania całej grupy ludzi. To, czy załoga działa tylko na minimum swoich możliwości, czy daje z siebie wszystko, zależy w dużej mierze od motywacji – posiadanej przez jednostki, a także przez całą grupę.
Według internetowej Encyklopedii PWN motywacja z ujęcia psychologicznego oznacza proces regulacyjny, który nadaje energię i kierunek postępowania człowieka.
System motywacyjny w firmie jest więc zbiorem takich działań, procesów, które mają wpłynąć na konkretne osoby bądź grupę ludzi. Dobór poszczególnych elementów systemu polega na tym, by pobudzić zachowania mogące przynieść korzyści przedsiębiorstwu, ale też być adekwatnie korzystnymi i zachęcającymi z indywidualnego punktu widzenia pracownika.
System motywowania pracowników
W związku z tym, że niektóre instrumenty motywowania można określić statutowo, a inne nie – system motywowania pracowników można podzielić na formalny i nieformalny.
Okresowe awanse, gratyfikacje finansowe, opieka medyczna – to między innymi elementy, które łatwo można uregulować formalnie, przez co są jasne i przejrzyste dla pracownika.
Są też jednak elementy nieformalne – takie jak pochwała, uznanie, wzrost autorytetu w grupie - które również mają wpływ na motywację pracownika. Jednak nie należą one do „oficjalnego” zbioru procedur motywujących, lecz stanowią oddzielną, pozaprotokolarną grupę.
System motywowania jest tworzony po to, aby zwiększać efektywność pracowników i maksymalnie wykorzystywać ich potencjał.
Czynniki motywacyjne
Istnieje wiele teorii na temat systemów motywacyjnych, mających wpływ na zarządzanie zasobami ludzkimi. Skupiają się na różnych elementach.
Do ważnej grupy należą czynniki motywujące pracowników. Najbardziej popularna ich klasyfikacja opiera się na pięciu kryteriach podziału.
• Pierwsze kryterium wyznacza rodzaj potrzeb, jakie są zaspokajane. Tu występuje rozdzielenie na potrzeby podstawowe (fundamentalne potrzeby egzystencjalne) oraz potrzeby wyższego rzędu (społeczne, moralne, wysublimowane zaspokajanie potrzeb podstawowych).
• Drugie kryterium to kierunek oddziaływania danych czynników motywacyjnych. Występują tu dwa bieguny. Czynniki pozytywne, czyli system nagród oraz czynniki negatywne, czyli kary.
• Podstawą kolejnego podziału jest zakres oddziaływania. Wyróżnia się tu czynniki zewnętrzne (nastawione na rozwój wartości instrumentalnych) i wewnętrzne (nastawione na rozwój wartości immanentnych).
• Sposób oddziaływania to kolejny punkt. Czynniki mogą oddziaływać indywidualnie na jednostkę lub zespołowo, na całą grupę.
• Ostatnie kryterium to forma – tutaj czynniki dzielą się na płacowe i pozapłacowe.
Techniki motywacji pracowników
Techniki motywacji pracowników powinny być indywidualnie dopasowane do każdego z nich.
Oczywiście, kiedy mowa o sformalizowanym systemie motywowania to część elementów jest ściśle określona wewnętrznymi przepisami i paragrafami firmy. Jednak pracodawca/przełożony powinien zadbać o to, żeby w miarę możliwości poznać pracownika i zastosować takie formy, które przyniosą odpowiednie efekty. Dla jednych będzie to np. możliwość wyjazdu na kursy doszkalające, dla innych nagroda finansowa. Jeszcze inni zwiększą swoją efektywność po słownych pochwałach i uznaniach dla ich pracy.
Narzędzia motywowania pracowników
Na system motywacji pracowników składają się różne narzędzia. Wiele się mówi o motywacji finansowej. Obecnie odchodzi się od poglądu, iż jest to najlepsza metoda zwiększenia efektywności pracowników. Poczucie bezpieczeństwa, stabilności, narzędzia rozwoju, poszerzania wiedzy i zakresu obowiązków mogą dawać podobne wyniki.
System motywacyjny w firmie to podstawa do płynnego funkcjonowania przedsiębiorstwa. To atut w przypadku poszukiwania nowych pracowników, a także ważne narzędzie w przypadku zatrzymywania tych z większym stażem.
