Odejście matki to trudne doświadczenie, które każdy przeżywa na swój sposób. Smutek, żal, przygnębienie, ale bardzo często również zaprzeczenie – to wszystko może towarzyszyć nam po stracie bliskiej osoby. Będąc w żałobie, potrzebujemy czasu nie tylko na dojście do siebie, ale również załatwienie wielu formalności związanych chociażby z pogrzebem. Na tę okoliczność przepisy prawa przewidują dodatkowe dni wolne dla pracownika. Komu przysługuje urlop okolicznościowy z powodu śmierć matki i kiedy można go wykorzystać?
Spis treści
- Urlop okolicznościowy – śmierć matki: kiedy przysługuje?
- Śmierć matki – ile dni urlopu okolicznościowego?
- Urlop okolicznościowy śmierć matki – jakie dokumenty trzeba dostarczyć do firmy?
- Kiedy można wykorzystać urlop okolicznościowy na pogrzeb matki?
- Czy urlop okolicznościowy z powodu śmierci bliskiej osoby jest płatny?
- Wniosek o urlop okolicznościowy śmierć matki – wzór
- Urlop okolicznościowy na śmierć matki – najczęściej zadawane pytania
Urlop okolicznościowy – śmierć matki: kiedy przysługuje?
W życiu każdego z nas zdarzają się nieprzewidziane sytuacje, które zakłócają standardowy porządek dnia i uniemożliwiają nam chociażby wypełnianie obowiązków zawodowych. Z myślą o nich wprowadzony został tzw. urlop okolicznościowy, czyli dodatkowe dni wolne w pracy przysługujące między innymi z okazji ślubu czy narodzin dziecka, ale także śmierci bliskiej osoby, np. mamy. Wówczas dodatkowy dzień wolny w pracy ma umożliwić rodzinie chociażby pożegnanie najbliższej osoby lub załatwienie wszelkich niezbędnych formalności związanych z pochówkiem.
Urlop okolicznościowy na śmierć matki – tak jak każdy inny urlop tego rodzaju – regulowany jest przez Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w miejscu pracy. Pozostaje zatem pytanie: komu należy się dzień wolny od pracy z powodu śmierci matki? Urlop okolicznościowy przysługuje osobom świadczącym pracę w ramach stosunku pracy. W praktyce oznacza to więc, że mogą z niego skorzystać osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, na zasadzie mianowania, powołania lub wyboru.
Pamiętaj!
Urlop okolicznościowy w przypadku śmierci matki czy śmierci ojca nie przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy umowa o dzieło.
Urlop okolicznościowy nie wlicza się do puli urlopu wypoczynkowego. Jest odrębnym rodzajem urlopu, który jeśli nie zostanie wykorzystany w ciągu roku kalendarzowego – przepada. Za niewykorzystany urlop okolicznościowy nie przysługuje również ekwiwalent pieniężny.
Czytaj także: Urlop bezpłatny – podstawowe informacje
Śmierć matki – ile dni urlopu okolicznościowego?
W związku ze śmiercią i pogrzebem najbliższych osób np. śmierci rodziców pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy. Wymiar urlopu zależny jest od okoliczności.
Zgodnie z art. 15. Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku:
Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:
-
2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
-
1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.
W związku z powyższym, urlop okolicznościowy na pogrzeb matki ma wymiar dwóch dni. Należy zwrócić uwagę, że jeśli podstawą do udzielenia urlopu jest śmierć teścia czy teściowej i związane z tym okoliczności pogrzebowe, pracownik może skorzystać nie z 2 dni wolnego, a tylko z jednego dnia urlopu.
Urlop okolicznościowy śmierć matki – jakie dokumenty trzeba dostarczyć do firmy?
Pracownik, który chce skorzystać z przysługującego mu przywileju i wykorzystać urlop okolicznościowy, jest zobowiązany udowodnić pracodawcy wystąpienie zdarzenia uzasadniającego przyznanie dnia wolnego. Zwykle podanie o urlop okolicznościowy z tytułu śmierci matki nie będzie w tym przypadku wystarczające. Pracodawca ma prawo zażądać, by pracownik przedstawił dokument potwierdzający wydarzenie, w związku z którym udzielony ma być urlop okolicznościowy.
Choć we wspomnianym rozporządzeniu nie znajdziemy zapisu wskazującego konkretne dokumenty, jakie należy dostarczyć wówczas do firmy, w przypadku urlopu okolicznościowego z tytułu śmierci członka rodziny akceptowalnym dowodem będzie akt zgonu.
Czytaj także: Nowelizacja Kodeksu pracy 2023 – zmiany w urlopach
Kiedy można wykorzystać urlop okolicznościowy na pogrzeb matki?
Kwestią związaną z urlopem okolicznościowym, która bardzo często budzi wątpliwości, jest termin, w jakim możemy wykorzystać przysługujące nam dni wolne. W jakim konkretnie terminie należy wykorzystać owe 2 dni urlopu? Co mówi na ten temat Kodeks pracy? Urlop okolicznościowy, a konkretniej termin jego wykorzystania, nie został uregulowany w rozporządzeniu. Choć obowiązujące przepisy prawa nie wskazują maksymalnego terminu, w którym można skorzystać z urlopu okolicznościowego, ten musi pozostawać jednak w ścisłym związku ze zdarzeniem, którego dotyczy. Zatem wolne można wykorzystać nie tylko w dniu wydarzenia uzasadniającego udzielenie urlopu okolicznościowego (czyli np. w dniu pogrzebu matki), ale także w dowolny inny dzień, w którym chociażby załatwiamy sprawy związane z wydarzeniem np. regulujemy kwestie związane z pochówkiem czy stawiamy się w sądzie na postępowaniu spadkowym.
Pamiętaj!
Urlop okolicznościowy nie musi pokrywać się z datą zgonu matki czy też datą pogrzebu. W dniu wolnym musi natomiast zachodzić okoliczność mająca związek z przyczyną uzasadniającą udzielenie urlopu.
Czy urlop okolicznościowy z powodu śmierci bliskiej osoby jest płatny?
Urlop okolicznościowy jest zupełnie odrębnym rodzajem urlopu niż urlop wypoczynkowy. W kwestii wynagrodzenia, oba te urlopy rządzą się jednak dokładnie tymi samymi prawami. Osoba, która chce wykorzystać przysługujący jej urlop okolicznościowy, nie musi zatem obawiać się braku wynagrodzenia za dni nieobecności w pracy. Urlop okolicznościowy jest urlopem płatnym, za który pracownikowi należy się pełne wynagrodzenie. To liczone jest analogicznie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
Wniosek o urlop okolicznościowy śmierć matki – wzór
W sytuacji, gdy odejście bliskiej osoby jest nagłe i niespodziewane, nie jesteśmy w stanie z wyprzedzeniem poinformować pracodawcy o chęci skorzystania z prawa do urlopu okolicznościowego. W świetle obowiązujących przepisów pracownik musi poinformować przełożonego o zaistniałej sytuacji najpóźniej w drugim dniu nieobecności w pracy. Osoba, która chce skorzystać z przysługujących jej dni wolnych, zobowiązana jest złożyć podanie o urlop okolicznościowy. Wzór takiego dokumentu musi zawierać kilka kluczowych informacji. Są to:
-
miejscowość i data,
-
dane pracownika,
-
dane pracodawcy,
-
okoliczność uprawniająca do skorzystania z urlopu,
-
liczba dni wolnych,
-
termin wykorzystania urlopu,
-
podpis pracownika.
[Miejscowość, data]
[Dane pracownika]
[Dane pracodawcy]
Wniosek o urlop okolicznościowy
Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie mi urlopu okolicznościowego w przysługującym mi wymiarze 2 dni z tytułu śmierci mojej matki, w terminie od …. do …. .
Z poważaniem,
[podpis pracownika]
Czytaj także: Urlop okolicznościowy – śmierć babci: najważniejsze informacje
Urlop okolicznościowy na śmierć matki – najczęściej zadawane pytania:
-
Ile dni wolnych przysługuje z tytułu śmierci matki?
Zgodnie z Kodeksem pracy w przypadku śmierci jednego z rodziców pracownikowi przysługują dwa dni urlopu okolicznościowego.
-
Kiedy należy wykorzystać urlop okolicznościowy po śmierci matki?
Urlop okolicznościowy nie musi zostać wykorzystany konkretnie w dniu związanym ze zdarzeniem, ale musi pozostawać w ścisłym z nim związku. Dni wolne mogą być przeznaczone zarówno na sprawy związane z pochówkiem, ale i załatwienie spraw sądowych czy urzędowych.
Anna Rychlewicz
Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.
